Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.31.1-40.31.9

フラックスの誘引策と敵陣の奪取

1534 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

法務官フラックスは、連日の平穏を破って騎兵を派遣する計略で敵をおびき出し、背後の山に配置していたアキリウスの別働隊に手薄な敵陣を襲撃させて占領した。

§40.31.1praetor Romanus ubi satis tot dierum quiete credidit spem factam hosti nihil se priorem moturum, L Acilium cum ala sinistra et sex milibus provincialium auxiliorum circumire montem iubet, qui ab tergo hostibus erat;
ローマの法務官は、これほど多くの日数の静寂によって、自分が先に動くことはないという希望が敵に与えられたと十分信じると、ルキウス・アキリウスに対し、左翼の部隊および属州の補助兵六千名とともに、敵の背後にあった山を回り込むよう命じた。
§40.31.2inde, ubi clamorem audisset, decurrere ad castra eorum.
そして、そこから鬨の声を聞いたときには、彼らの陣営へと駆け下るように命じた。
nocte profecti sunt, ne possent conspici.
彼らは見破られないように夜間に出発した。
§40.31.3Flaccus luce prima C. Scribonium praefectum socium ad vallum hostium cum equitibus extraordinariis sinistrae alae mittit;
フラックスは、夜明けに同盟軍の指揮官ガイウス・スクリボニウスを、左翼の選抜騎兵とともに敵の柵へと派遣した。
§40.31.4quos ubi et propius accedere et plures, quam soliti erant, Celtiberi conspexerunt, omnis equitatus effunditur castris, simul et peditibus signum ad exeundum datur.
彼らがより近くに接近し、しかも普段より多くの数であることをケルティベリア人たちが目にすると、全騎兵が陣営からどっと繰り出し、同時に歩兵たちにも出撃の合図が与えられた。
§40.31.5Scribonius, uti praeceptum erat, ubi primum fremitum equestrem audivit, avertit equos et castra repetit.
スクリボニウスは、命じられていた通り、馬の最初のどよめきを聞くやいなや、馬の向きを変えて陣営へと引き返した。
§40.31.6eo effusius sequi hostes.
それゆえ敵はいっそう激しく追撃した。
primo equites, mox et peditum acies aderat, haud dubia spe castra eo die se expugnaturos.
最初は騎兵が、まもなく歩兵の戦列も到着したが、彼らはその日に陣営を攻め落とせるという確実な希望を抱いていた。
§40.31.7quingentos passus non plus a vallo aberant.
彼らは柵から五百歩と離れていなかった。
itaque Flaccus ubi satis abstractos eos a praesidio castrorum suorum ratus est, intra vallum exercitu instructo tribus partibus simul erumpit, clamore non tantum ad ardorem pugnae excitandum sublato, sed etiam ut, qui in montibus erant, exaudirent.
そこでフラックスは、彼らが自陣の守備隊から十分に引き離されたと考えたとき、柵の内側で軍を整えて三つの方向から同時に突撃し、戦闘の熱意を高めるためだけでなく、山の中にいる者たちにも聞こえるように鬨の声を上げた。
§40.31.8nec morati sunt, quin decurrerent, sicut imperatum erat, ad castra;
彼らは、命じられていた通り、遅れることなく陣営へと駆け下った。
ubi quinque milium armatorum non amplius relictum erat praesidium.
そこには五千人以下の武装兵しか守備隊として残されていなかった。
§40.31.9quos cum et paucitas sua et multitudo hostium et improvisa res terruisset, prope sine certamine capiuntur castra.
自分たちの少なさ、敵の多さ、そしてこの不意の事態に彼らが怯えたため、陣営はほとんど戦闘なしに占領された。
captis, quae pars maxime a pugnantibus conspici poterat, iniecit Acilius ignem.
占領されると、アキリウスは、戦闘中の者たちから最もよく見える場所に火を放った。

語釈・文法注

  1. 40.31.1nihil se priorem moturum — 対格不定詞句 `spem factam [esse] hosti`(敵に希望が与えられたこと)のさらなる同格節。`se` は主節の主語 `praetor Romanus` を指す。`priorem` は形容詞だが、副詞的に「自分が先に(行動を起こす)」という意味で機能している。後続の `moturum` には `esse` が省略されている。
  2. 40.31.2decurrere — 一見すると歴史的不定詞のようだが、1節の `iubet`(命じる)にかかるもう一つの補文不定詞である。`L. Acilium ... circumire ... et ... decurrere` という並列構造をなしている。
  3. 40.31.6sequi — 歴史的不定詞であり、未完了過去 `sequebantur` と同等の意味を持つ。直後の文で `aderat` という直説法過去形が並置されていることがこれを裏付ける。
  4. 40.31.9captis — 名詞 `castris`(陣営、複数名詞)の省略を伴う奪格絶対。直前の `capiuntur castra` を受け、「陣営が占領されると」という時間的・状況的な前提を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.31.1-40.31.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.31.1-40.31.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。