Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.28.1-40.28.10

リグリア人の壊滅とインガウニ族の降伏

1531 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ軍は無防備なリグリア人を突撃によって壊滅させ、彼らの陣営を制圧してインガウニ部族を降伏させる。元老院は勝利の報告を受けて感謝祭を決定し、臨時兵の解散を指示する。

§40.28.1bina cis montes castra Ligurum erant.
山のこちら側にはリグリア人の二つの陣営があった。
ex iis primis diebus sole orto pariter omnes compositi et instructi procedebant;
最初の数日間、彼らはそこから日が昇るとともに、皆が一様に行列を整えて進軍していた。
§40.28.2tum nisi exsatiati cibo vinoque arma non capiebant, dispersi inordinati exibant, ut quibus prope certum esset hostes extra vallum non elaturos signa.
その後は、食べ物とワインで満腹にならないうちは武器を手に取らず、散り散りに、隊列を乱して出て行くようになった。 敵が土塁の外に軍旗を持ち出すことなど決してないだろうと、ほとんど確信していたからである。
§40.28.3adversus ita incompositos eos venientes clamore pariter omnium, qui in castris erant, calonum quoque et lixarum sublato simul omnibus portis Romani eruperunt.
そのように乱れてやって来る彼らに対して、陣営にいたすべての人々、さらには軍僕や酒保商人までもが一斉に叫び声を上げるやいなや、ローマ軍はすべての門から同時に突撃した。
§40.28.4Liguribus adeo improvisa res fuit, ut perinde ac si insidiis circumventi forent trepidarent.
リグリア人にとってこの事態は非常に予期せぬものであったため、彼らはまるで伏兵に包囲されたかのように狼狽した。
exiguum temporis aliqua forma pugnae fuit:
ごく短い間、何らかの形の戦闘が行われた。
§40.28.5fuga deinde effusa et fugientium passim caedes erat, equitibus dato signo, ut conscenderent equos nec effugere quemquam sinerent.
その後、四方に潰走が始まり、到る所で逃げる者たちの虐殺が行われた。 騎兵たちには、馬に跨り、一人たりとも逃がさないようにとの合図が与えられた。
in castra omnes trepida fuga compulsi sunt, deinde ipsis exuti castris.
彼らは皆、慌てふためいて逃げて陣営へと追い詰められ、次いでその陣営自体からも追い払われた。
§40.28.6supra quindecim milia Ligurum eo die occisa, capti duo milia et trecenti.
その日、1万5千人以上のリグリア人が殺され、2千3百人が捕虜となった。
triduo post Ligurum Ingaunorum nomen omne obsidibus datis in dicionem venit.
三日後、インガウニ・リグリア人の全部族が人質を差し出して服従した。
§40.28.7gubernatores nautaeque conquisiti, qui in praedatoriis fuissent navibus, atque omnes in custodiam coniecti.
略奪船に乗っていた舵手や水夫たちが捜し出され、全員が拘留された。
et a C. Matieno duumviro naves eius generis in Ligustina ora triginta duae captae sunt.
また、二人官ガイウス・マティエヌスによって、この種の船がリグリアの海岸で32隻拿捕された。
§40.28.8haec qui nuntiarent litterasque ad senatum ferrent, L. Aurelius Cotta C. Sulpicius Gallus Romam missi, simulque peterent, ut L. Aemilio confecta provincia decedere et deducere secum milites liceret atque dimittere.
これらの出来事を報告し、元老院に書簡を届けるために、ルキウス・アウレリウス・コッタとガイウス・スルピキウス・ガッルスがローマに派遣された。 彼らは同時に、ルキウス・アエミリウスが任務を完了したとして属州から引き揚げ、兵士たちを伴って帰還し、彼らを解散させる許可を求めることになっていた。
§40.28.9utrumque permissum ab senatu et supplicatio ad omnia pulvinaria per triduum decreta, iussique praetores Petilius urbanas dimittere legiones, Fabius sociis atque nomini Latino remittere dilectum;
元老院によって双方とも許可され、すべての神座において三日間の感謝祭が議決された。 そして法務官たち、すなわちペティリウスは市管区の軍団を解散すること、ファビウスは同盟軍およびラティウム同盟市民に対する徴兵を中止することを命じられた。
§40.28.10et uti praetor urbanus consulibus scriberet senatum aequum censere subitarios milites, tumultus causa conscriptos, primo quoque tempore dimitti.
また、首都法務官が執政官たちに対し、非常事態のために動員された臨時召集兵たちは、できる限り速やかに解散させるのが至当であると元老院が判断している旨を書簡で伝えるよう命じられた。

語釈・文法注

  1. §40.28.2ut quibus prope certum esset — 関係代名詞の与格 quibus を伴う ut qui 構文に接続法(esset)が用いられ、「〜とほとんど確信していたので」という主観的な理由を説明する。quibus は、主節の主語であるリグリア人たちを指し、非人称表現の certum esset(確かであった)にかかる関係の与格である。
  2. §40.28.5exuti — 動詞 exuo(剥ぎ取る、奪う)の完了分詞。exuo は「A(対格)から B(奪格)を奪う」という構文をとり、受動態になると、奪われた対象(人)が主語になり、奪われた物(castris)は奪格のまま留まる。ここでは「彼ら(リグリア人)が陣営自体を奪われた」の意。
  3. §40.28.8haec qui nuntiarent — 目的を表す関係節(qui + 接続法)。関係代名詞 qui の先行詞は、後続の文の主語である L. Aurelius Cotta C. Sulpicius Gallus であり、「これらのことを報告するために(彼らが派遣された)」という目的の意味を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.28.1-40.28.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.28.1-40.28.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。