Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §40.12.1-40.12.20

デメトリウスの反論の開始と自身の無実の主張

1515 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ペルセウスの告発が終わった後、デメトリウスが涙ながらに弁明を始める。彼は、兄による数々の非難が自己矛盾を孕んでいることを示し、自身の無実を主張する。

§40.12.1Postquain dicendi finem Perseus fecit, coniecti eorum, qui aderant, oculi in Demetrium sunt, velut confestim responsurus esset.
ペルセウスが語りを終えると、同席していた者たちの目はデメトリウスに向けられた。 まるで彼が直ちに返答するかのようであった。
§40.12.2deinde diu silentium fuit, cum perfusum fletu appareret omnibus loqui non posse.
その後、長い間沈黙が続いた。 彼が涙に暮れて、語ることができないのが皆に明らかであったからである。
tandem vicit dolorem ipsa necessitas, cum dicere iuberent, atque ita orsus est.
ついに、人々が語るよう命じる中で、必要性そのものが悲しみに打ち勝ち、彼はこのように話し始めた。
§40.12.3“omnia, quae reorum antea fuerant auxilia, pater, praeoccupavit accusator.
「お父さん、かつて被告たちの助けであったすべてのものを、告発者は先取りしてしまいました。
simulatis lacrimis in alterius perniciem veras meas lacrimas suspectas tibi fecit.
他者を破滅させるための偽りの涙によって、彼は私の真実の涙を、あなたに疑わしいものと思わせたのです。
§40.12.4cum ipse, ex quo ab Roma redii, per occulta cum suis colloquia dies noctesque insidietur, ultro mihi non insidiatoris modo sed latronis manifesti et percussoris speciem induit.
彼自身は、私がローマから帰国して以来、自らの腹心たちと昼も夜も密談を交わして陰謀を企てているというのに、逆に私に対して、単なる陰謀家としてだけでなく、明白な強盗であり暗殺者であるかのような姿を着せているのです。
§40.12.5periculo suo te exterret, ut innoxio fratri per eundem te maturet perniciem.
彼は自らの危険を口にしてあなたを脅し、罪のない兄弟に対して、同じあなたを通じて速やかに破滅をもたらそうとしています。
perfugium sibi nusquam gentium esse ait, ut ego ne apud te quidem spei quicquam reliqui habeam.
また、自分にはこの世のどこにも避難所がないと言い、私にはあなたのもとにおいてすら、もはや何の希望も残らないようにしているのです。
§40.12.6circumventum, solum, inopem invidia gratiae externae, quae obest potius quam prodest, onerat.
彼は、追い詰められ、孤立し、無力な私に対して、助けになるどころかむしろ害になる外部の寵愛への嫉妬の重荷を課しています。
iam illud quam accusatorie, quod noctis huius crimen miscuit cum cetera insectatione vitae meae,
さらに、彼がこの夜の罪を、私の生涯に対するその他の非難と混ぜ合わせたことは、実に告発者らしいことではありませんか。
§40.12.7ut et hoc, quod iam quale sit scies, suspectum alio vitae nostrae tenore faceret, et illam vanam criminationem spei voluntatis consiliorum meorum nocturno hoc ficto et composito argumento fulciret?
それは、やがてあなたがその正体を知ることになるこの事件を、私の生涯の他の振る舞いによって疑わしく思わせ、同時に、私の希望や意図、計画に対するあの根拠のない非難を、この夜に捏造され仕組まれた議論によって裏付けるためだったのではないですか。
§40.12.8simul et illud quaesivit, ut repentina et minime praeparata accusatio videretur, quippe ex noctis huius metu et tumultu repentino exorta.
同時に彼は、この告発が突然で、ほとんど準備されていないものであるかのように見せることも狙いました。 なにしろ、この夜の恐怖と突然の騒動から生じたものなのですから。
§40.12.9oportuit autem, Perseu, si proditor ego patris regnique eram, si cum Romanis, si cum aliis inimicis patris inieram consilia, non exspectatam fabulam esse noctis huius, sed proditionis me ante accusatum:
だがペルセウスよ、もし私が父親と王国の裏切り者であったなら、もし私がローマ人や、父親の他の敵たちと陰謀を企てていたのなら、この夜の作り話を待つべきではなく、私がその前に反逆罪で告発されているべきであったのだ。
§40.12.10si illa, separata hac, vana accusatio erat invidiamque tuam adversus me magis quam crimen meum indicatura, hodie quoque eam aut praetermitti aut in aliud tempus differri,
もしあの告発が、今回の件と切り離されては根拠がなく、私の罪というよりは私に対するお前の嫉妬を示すだけであったなら、今日もまた、それは見送られるか、あるいは別の機会に延期されるべきだったのだ。
§40.12.11ut per se quaereretur, utrum ego tibi an tu mihi, novo quidem et singulari genere odii, insidias fecisses.
それは、私がお前に対して陰謀を企てたのか、それともお前が私に対して、実に新しく類を見ない種類の憎しみをもって、陰謀を企てたのかということが、それ自体として取り調べられるためである。
§40.12.12ego tamen, quantum in hac subita perturbatione potero, separabo ea, quae tu confudisti, et noctis huius insidias aut tuas aut meas detegam.
しかし私は、この突然の動揺の中でできる限り、お前が混同した事柄を切り離し、この夜の陰謀がお前のものか、あるいは私のものかを明らかにするつもりだ。
§40.12.13occidendi sui consilium inisse me videri vult, ut scilicet maiore fratre sublato, cuius iure gentium, more Macedonum, tuo etiam, ut ait, iudicio regnum est futurum, ego minor in eius, quem occidissem, succederem locum.
彼は私が自分を殺害する計画を立てたように見せようとしています。 すなわち、万民法により、マケドニア人の慣習により、そして彼の言うところではあなたのご判断によっても、王位を継ぐことになっている兄を排除することで、弟である私が、殺害した兄の地位に取って代わるためである、と。
quid ergo illa sibi vult pars altera orationis,
では、あの演説のもう一つの部分は一体何を意味しているのでしょうか。
§40.12.14qua Romanos a me cultos ait atque eorum fiducia in spem regni me venisse?
そこで彼は、私がローマ人たちを取り入り、彼らへの信頼によって私が王位への希望を抱くようになったと言っているのです。
§40.12.15nam si et in Romanis tantum momenti credebam esse, ut quem vellent imponerent Macedoniae regem, et meae tantum apud eos gratiae confidebam, quid opus parricidio fuit?
というのも、もし私が、ローマ人には自分たちが望む者をマケドニアの王に据えるほどの大きな力があると信じており、彼らのもとにおける自らの寵愛をそれほどまでに確信していたのなら、なぜ肉親殺しを行う必要があったのでしょうか。
§40.12.16an ut cruentum diadema fraterna caede gererem? ut illis ipsis, apud quos aut vera aut certe simulata probitate partam gratiam habeo, si quam forte habeo, exsecrabilis et invisus essem?
それとも、兄弟殺しによって血塗られた王冠を戴くためでしょうか。 あるいは、もし私が幸いにも彼らのもとで寵愛を得ているとして、その寵愛が本物であるか、あるいは少なくとも偽りの誠実さによって得られたものであるにせよ、まさにその彼ら自身に対して、私が忌むべき、憎まれるべき存在となるためだったのでしょうか。
§40.12.17nisi T. Quinctium credis, cuius nutu et consiliis me nunc arguis regi, cum et ipse tali pietate vivat cum fratre, mihi fraternae caedis fuisse auctorem.
それともあなたは、いま私がその指示と勧告によって支配されているとあなたが非難しているティトゥス・クィンクティウス――彼自身、兄弟とあれほど深い友愛をもって生きている人ですが――が、私に兄弟殺しを勧めた張本人であるとお信じになるのですか。
§40.12.18idem non Romanorum gratiam solum, sed Macedonum iudicia ac paene omnium deorum hominumque consensum collegit, per quae omnia se mihi parem in certamine non futurum crediderit:
さらに彼は、ローマ人の寵愛だけでなく、マケドニア人の支持、そしてほとんどすべての神々と人間の同意をも自らのものとして挙げました。 それらすべてのゆえに、彼はこの争いにおいて自分は私に対抗できないと考えたのでしょう。
§40.12.19idem, tamquam aliis omnibus rebus inferior essem, ad sceleris ultimam spem confugisse me insimulat.
それでありながら同じ男が、まるで私が他のすべての点で劣っているかのように、犯罪という最後の希望に私が逃げ込んだと、濡れ衣を着せているのです。
§40.12.20vis hanc formulam cognitionis esse, ut, uter timuerit, ne alter dignior videretur regno, is consilium opprimendi fratris iudicetur cepisse?
あなたは、この審理の基準を、どちらが、他方が王位によりふさわしいと思われるのを恐れたか、その者が兄弟を打ち倒す計画を立てたと判断されるというものにしたいのですか。 」

語釈・文法注

  1. 40.12.2cum dicere iuberent — 接続法未完了過去 `iuberent` の主語は、文脈上、前文の `eorum, qui aderant`(同席していた者たち、フィリッポス王や周りの人々)である。また、不定詞 `dicere` の意味上の主語は、告発されているデメトリウス自身を指し、省略されている。
  2. 40.12.4cum ipse ... insidietur — 接続法現在 `insidietur` を伴う `cum` 節は、主節の `induit`(直説法現在)と組み合わされ、対比(〜である一方で)または譲歩(〜であるにもかかわらず)を表す。ペルセウス自身の暗躍とデメトリウスへの不当な告発との対照を際立たせている。
  3. 40.12.9oportuit ... non exspectatam fabulam esse ... sed proditionis me ante accusatum — 非人称動詞の過去形 `oportuit`(〜すべきであった)に支配される対格不定詞(AcI)の連鎖。`exspectatam [esse]`(受動完了不定詞)と `me ... accusatum [esse]`(同)が、いずれも主語として機能している。§40.12.10 の `praetermitti`、`differri` も同様に `oportuit` の補文として機能する。
  4. 40.12.13occidendi sui — 動形容詞(動名詞的形容詞)`occidendi` と、再帰代名詞属格 `sui`(ここでは三人称単数)の結合。`sui` は直接の主語である `Perseus`(`videri vult` の主語)を指し、客観的属格として「彼(ペルセウス)を殺害すること」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §40.12.1-40.12.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.12.1-40.12.20

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。