Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §4.49.1-4.49.16

ボラ攻略と軍事護民官ポストゥミウスの傲慢

247 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

翌年、ヴェイイとの戦争は宗教的理由で延期されたが、アイクィ人との間にボラを巡る紛争が勃発する。軍事補佐官ポストゥミウスはボラを攻略したものの、兵士への約束を破って戦利品を独占し、さらに民会で不遜な言動を行ったため、護民官セクスティウスから激しい弾劾を受ける。

§4.49.1duo bella insequens annus habuisset, quo P. Cornelius Cossus, C. Valerius Potitus, Q. Quinctius Cincinnatus, Num. Fabius Vibulanus tribuni militum consulari potestate fuerunt,
翌年は二つの戦争を抱えていたであろう。 その年、プブリウス・コルネリウス・コッスス、ガイウス・ウァレリウス・ポティトゥス、クィントゥス・クィンクティウス・キンキナトゥス、ヌメリウス・ファビウス・ウィブラヌスが執政官権限の軍事補佐官であった。
§4.49.2ni Veiens bellum religio principum distulisset, quorum agros Tiberis super ripas effusus maxime ruinis villarum vastavit.
もし、ティベリス川が堤防を越えて氾濫し、主に別荘の破壊によって彼らの土地を荒廃させたヴェイイとの戦争を、有力者たちの宗教的畏怖が延期させなかったならば。
§4.49.3simul Aequos triennio ante accepta clades prohibuit Bolanis, suae gentis populo, praesidium ferre.
同時に、三年前の惨敗により、アイクィ人は同族の民であるボラの人々に援軍を送ることを阻まれていた。
§4.49.4excursiones inde in confinem agrum Labicanum factae erant novisque colonis bellum inlatum.
そこから隣接するラビキの土地への襲撃が行われ、新しい入植者たちに戦争が仕掛けられていた。
§4.49.5quam noxam cum se consensu omnium Aequorum defensuros sperassent, deserti ab suis ne memorabili quidem bello per obsidionem levemque unam pugnam et oppidum et fines amisere.
この損害に対し、ボラの人々はすべてのアイクィ人の合意のもとで守られることを期待していたが、味方に見捨てられ、特筆すべき戦争すら交えることなく、包囲戦と一度の軽い戦闘によって、町も領土も失った。
temptatum ab L. Decio tribuno plebis, §4.49.6ut rogationem ferret, qua Bolas quoque, sicut Labicos, coloni mitterentur, per intercessionem collegarum, qui nullum plebi scitum nisi ex auctoritate senatus passuros se perferri ostenderunt, discussum est.
平民護民官ルキウス・デキウスによって、ラビキと同様にボラにも入植者が送られるべきだという法案を提出することが企てられたが、元老院の承認なしにはいかなる平民会決議も可決されるのを容認しないという意志を示した同僚たちの拒否権によって、この試みは挫折させられた。
§4.49.7Bolis insequente anno receptis Aequi coloniaque eo deducta novis viribus oppidum firmarunt tribunis militum Romae consulari potestate Cn. Cornelio Cosso, L. Valerio Potito, Q. Fabio Vibulano iterum, M. Postumio Regillensi.
翌年、ボラが奪回されると、アイクィ人はそこに植民市を送り込んで新しい戦力で町を固めた。 その時、ローマではクナエウス・コルネリウス・コッスス、ルキウス・ウァレリウス・ポティトゥス、クィントゥス・ファビウス・ウィブラヌス(二度目)、マルクス・ポストゥミウス・レギッレンシスが執政官権限の軍事補佐官であった。
§4.49.8huic bellum adversus Aequos permissum est, pravae mentis homini, quam tamen victoria magis quam bellum ostendit.
このポストゥミウスにアイクィ人に対する戦争が委ねられたが、彼は邪悪な精神の持ち主であり、それは戦争においてよりもむしろ勝利において示されることになった。
§4.49.9nam exercitu inpigre scripto ductoque ad Bolas cum levibus proeliis Aequorum animos fregisset, postremo in oppidum inrupit.
すなわち、熱心に軍隊を徴募してボラへと率い、軽い戦闘によってアイクィ人の戦意をくじいた後、ついに町へと突入した。
deinde ab hostibus in civis certamen vertit et, cum inter oppugnationem praedam militis fore edixisset, capto oppido fidem mutavit.
その後、彼は敵から市民への闘争へと転じ、包囲戦の最中に戦利品は兵士のものになると布告していたにもかかわらず、町が陥落すると約束を違えた。
§4.49.10eam magis adducor ut credam irae causam exercitui fuisse, quam quod in urbe nuper direpta coloniaque nova minus praedicatione tribuni praedae fuerit.
私は、それが軍隊の怒りの原因であったと信じる方に傾く。 最近略奪されたばかりの都市であり、新しい植民地であったために、軍事補佐官の公言よりも実際に得られた戦利品が少なかったことよりもである。
§4.49.11auxit eam iram, postquam ab collegis arcessitus propter seditiones tribunicias in urbem revertit, audita vox eius in contione stolida ac prope vecors, qua M. Sextio tribuno plebis legem agrariam ferenti, simul, Bolas quoque ut mitterentur coloni, laturum se dicenti — dignum enim esse, qui armis cepissent, eorum urbem agrumque Bolanum esse — “malum quidem militibus meis” inquit, “nisi quieverint.
その怒りを増大させたのは、彼が護民官の煽動する騒乱のために同僚たちから呼び出されて都市に戻った後、民会で聞かれた彼の愚かで、ほとんど狂気じみた発言であった。 そこでは、平民護民官マルクス・セクスティウスが農地法を提案し、同時にボラにも入植者が送られるべきだという法案を提出すると言っていたのに対して(その言い分は、武力で奪取した者たちこそ、その都市とボラの土地を所有するにふわしいというものであったが)、「もし静かにしていなければ、私の兵士たちに災いが下るだろう」とポストゥミウスは言った。
” quod auditum non contionem magis quam mox patres offendit.
この発言が聞かれると、民会だけでなく、間もなく貴族をも憤慨させた。
§4.49.12et tribunus plebis, vir acer nec infacundus, nactus inter adversarios superbum ingenium inmodicamque linguam, quam inritando agitandoque in eas inpelleret voces, quae invidiae non ipsi tantum, sed causae atque universo ordini essent, neminem ex collegio tribunorum militum saepius quam Postumium in disceptationem trahebat.
そして、激しく口の立つ男であった平民護民官は、対立者の中に傲慢な気質と不謹慎な舌を見出し、それを刺激し煽ることによって、ポストゥミウス自身だけでなく、その主張や身分全体に反感をもたらすような発言へと彼を追い込み、軍事補佐官の同僚団のうち、ポストゥミウスほど頻繁に議論に引きずり出した者は他にいなかった。
§4.49.13tum vero secundam tam saevum atque inhumanum dictum “auditis” inquit, “Quirites, sicut servis malum minantem militibus?
その時、これほど残酷で非人道的な発言に続いて、彼は言った。 「ローマ市民よ、兵士たちに対して、まるで奴隷に対するかのように災いを脅しつけているのを、お聞きになっているか。
§4.49.14tamen haec belua dignior vobis tanto honore videbitur, quam qui vos urbe agrisque donatos in colonias mittunt, qui sedem senectuti vestrae prospiciunt, qui pro vestris commodis adversus tam crudeles superbosque adversarios depugnant?
それでもなお、この野獣が、諸君に都市や土地を与えて植民地へと送り出し、諸君の老後のための居場所を配慮し、諸君の利益のためにこれほど残酷で傲慢な敵対者たちと戦っている人々よりも、諸君からのこれほど大きな名誉にふさわしいと思われるのだろうか。
§4.49.15incipite deinde mirari, cur pauci iam vestram suscipiant causam.
それなら、なぜ今やわずかな人しか諸君の擁護を引き受けないのかと不思議がり始めるがよい。
quid ut a vobis sperent? an honores, quos adversariis vestris potius quam populi Romani propugnatoribus datis?
彼らは諸君から何を期待するというのか。 まさか、ローマ民衆の擁護者たちではなく、諸君の対立者たちに与えている名誉だろうか。
§4.49.16ingemuistis modo voce huius audita.
諸君はたった今、彼の発言を聞いてため息をついた。
quid id refert? iam si suffragium detur, hunc, qui malum vobis minatur, iis, qui agros sedesque ac fortunas stabilire volunt, praeferetis. ”
それが何だというのか。 今すぐに投票が行われるなら、諸君に災いを脅しつけるこの男を、土地や居場所や財産を安定させようと望む人々よりも優先して選ぶことだろう。 」

語釈・文法注

  1. 4.49.1habuisset ... ni ... distulisset — 接続法過去完了形を用いた過去の反実仮想文。条件節を導く `ni`(`nisi`)に対応して、主節 `habuisset` も接続法過去完了となっている。
  2. 4.49.10minus praedicatione tribuni praedae — `praedae` は形容詞の比較級中性単数名詞化 `minus`(より少ないもの)にかかる部分属格(「より少ない戦利品」)。`praedicatione` は比較の奪格、あるいは「軍事補佐官の公言によって(生じたもの)」という手段・原因の奪格とも解釈できる。ここでは「軍事補佐官が公に約束したよりも戦利品が少なかったこと」を示す。
  3. 4.49.11malum quidem militibus meis ... nisi quieverint — `malum`(災い、罰)は名詞で、ここでは動詞(`eveniet` または `erit` など)が省略された威嚇の表現。`nisi quieverint`(`quiesco` の未来完了、あるいは接続法完了)は条件節を形成し、「もし彼らが静かにしていなければ(災いが下るだろう)」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §4.49.1-4.49.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.49.1-4.49.16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。