§4.39.1et cum iam parte nulla sustinerentur, dat signum Volscus imperator, ut parmatis, novae cohorti hostium, locus detur, donec impetu inlati ab suis excludantur.
そして、彼らがもはやどの一角でも敵によって阻まれなくなると、ヴォルスキ人の将軍は、この盾を携えた敵の新たな歩兵部隊に道を開け、彼らがその突進の勢いで味方から遮断されるまで放置せよ、と合図を送った。
§4.39.2quod ubi est factum, interclusi equites nec perrumpere eadem, qua transierant, posse ibi maxime confertis hostibus, qua viam fecerant, et consul legionesque Romanae,
これが実行されると、遮断された騎兵たちは、かつて自分たちが道を切り開いたその場所で敵が最も密集していたため、通り抜けてきたのと同じ道を突破して引き返すことができなかった。
§4.39.3cum, quod tegumen modo omnis exercitus fuerat, nusquam viderent, ne tot fortissimos viros interclusos opprimeret hostis, tendunt in quemcumque casum.
一方、執政官とローマの軍団は、つい先ほどまで全軍の盾となっていた者たちがどこにも見えないのを知ると、これほど多くの最も勇敢な男たちが遮断されて敵に圧倒されることのないよう、どのような運命が待っていようとも突入していった。
§4.39.4diversi Volsci hinc consulem ac legiones sustinere, altera fronte instare Tempanio atque equitibus;
ヴォルスキ軍は二手に分かれ、一方の戦線では執政官と軍団を阻み、もう一方の戦線ではテンパニウスと騎兵たちに迫った。
qui cum saepe conati nequissent perrumpere ad suos, tumulo quodam occupato in orbem se tutabantur nequaquam inulti;
騎兵たちは何度も味方のもとへ突破しようと試みたが果たせず、ある丘を占拠して、決してただでは死なぬ覚悟で円陣を組んで自らを防衛した。
nec pugnae finis ante noctem fuit.
そして、戦闘の終わりは夜まで訪れなかった。
§4.39.5consul quoque nusquam remisso certamine, dum quicquam superfuit lucis, hostem tenuit.
執政官もまた、どこでも戦闘を緩めることなく、少しでも光が残っている限り敵を釘付けにした。
nox incertos diremit;
夜が、勝敗の定まらない両軍を引き分けた。
§4.39.6tantusque ab inprudentia eventus utraque castra tenuit pavor, ut relictis sauciis et magna parte inpedimentorum ambo pro victis exercitus se in montes proximos reciperent.
そして、戦況が分からぬことによる非常に大きな恐怖が両方の陣営を襲ったため、両軍とも、まるで敗者のように、負傷者たちと荷物の大部分を残したまま近くの山へと撤退した。
§4.39.7tumulus tamen circumsessus ultra mediam noctem est.
しかし、丘は真夜中を過ぎるまで包囲され続けた。
quo cum circumsedentibus nuntiatum esset castra deserta esse, victos rati suos et ipsi, qua quemque in tenebris pavor tulit, fugerunt.
そこへ、包囲していた者たちに(自分たちの)陣営が放棄されたことが報じられると、彼ら自身もまた、味方が敗北したと思い込み、暗闇の中で恐怖が各自を駆り立てるままに逃走した。
Tempanius metu insidiarum suos ad lucem tenuit.
テンパニウスは、待ち伏せを恐れて、夜明けまで部下たちをその場にとどめた。
§4.39.8degressus deinde ipse cum paucis speculatum cum ab sauciis hostibus sciscitando comperisset castra Volscorum deserta esse, laetus ab tumulo suos devocat et in castra Romana penetrat.
その後、彼自身が数人を伴って偵察のために下り、敵の負傷者たちに尋ねることでヴォルスキ軍の陣営がもぬけの殻であることを知ると、喜んで丘から部下たちを呼び下ろし、ローマ軍の陣営に入った。
§4.39.9ubi cum vasta desertaque omnia atque eandem, quam apud hostes, foeditatem invenisset, priusquam Volscos cognitus error reduceret, quibus poterat sauciis ductis secum ignarus, quam regionem consul petisset, ad urbem proximis itineribus pergit.
そこで彼が、すべてが荒廃し、見捨てられており、敵の陣営と同じ陰惨な惨状を目にして、ヴォルスキ人が過ちに気づいて戻ってくる前に、同行させられる限りの負傷者たちを連れ、執政官がどの方面へ向かったのかも分からないまま、最も近い道を通ってローマへと急いだ。