Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §4.25.1-4.25.14

執政武官の選出と疫病および猟官運動制限法

223 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

護民官たちの抵抗により執政武官の選出が決まるがパトリキが独占し、疫病と飢饉への対処が行われる。その後、平民指導者らの不満から猟官運動制限法が可決されると、危機感を抱いた元老院はコンスル選挙の開催を決定する。

§4.25.1tribuni plebi adsiduis contentionibus prohibendo consularia comitia, cum res prope ad interregnum perducta esset, evicere tandem, ut tribuni militum consulari potestate crearentur.
護民官たちは、コンスル選挙を阻止する絶えざる争いによって、事態が空位期間に持ち込まれそうになったとき、ついに執政武官が選出されるという決定を勝ち取った。
§4.25.2victoriae praemium quod petebatur, ut plebeius crearetur, nullum fuit;
求められていた勝利の報酬、すなわち平民が選出されるということは全く実現しなかった。
omnes patricii creati sunt, M. Fabius Vibulanus, M. Folius, L. Sergius Fidenas.
選ばれたのはすべてパトリキであり、マルクス・ファビウス・ウィブラヌス、マルクス・フォリウス、ルキウス・セルギウス・フィデナスであった。
§4.25.3pestilentia eo anno aliarum rerum otium praebuit.
その年、疫病が発生したために他の事柄はおさまり、平穏であった。
aedis Apollini pro valetudine populi vota est.
人民の健康のためにアポロンの神殿が誓願された。
multa duumviri ex libris placandae deum irae avertendaeque a populo pestis causa fecere;
二人官は、書物に基づき、神々の怒りを宥め、人民から疫病を遠ざけるために多くのことを行った。
§4.25.4magna tamen clades in urbe agrisque promiscua hominum pecorumque pernicie accepta famem quoque ex pestilentia, morbo inplicitis cultoribus agrorum, timentes in Etruriam Pomptinumque agrum et Cumas, postremo in Siciliam quoque frumenti causa misere.
しかしながら、都市でも農村でも人間と家畜が区別なく死に絶えるという大打撃を被り、また農民たちが病に倒れたことで疫病から生じる飢饉をも恐れて、彼らはエトルリア、ポンプティヌス地方、クマイ、最後にはシキリアにまで穀物の調達のために使節を派遣した。
consularium comitiorum nulla mentio habita est;
コンスル選挙については全く言及されなかった。
§4.25.5tribuni militum consulari potestate omnes patricii creati sunt, L. Pinarius Mamercus, L. Furius Medullinus, Sp.
執政武官はすべてパトリキが選出された。
Postumius Albus.
すなわち、ルキウス・ピナリウス・マメルクス、ルキウス・フリウス・メドゥリヌス、スプリウス・ポストゥミウス・アルブスであった。
§4.25.6eo anno vis morbi levata, §4.25.7neque a penuria frumenti, quia ante provisum erat, periculum fuit.
その年、病気の勢いは和らぎ、事前に手が打たれていたため、穀物不足による危険もなかった。
consilia de movendo bello in Volscorum Aequorumque conciliis et in Etruria ad fanum Voltumnae agitata.
戦争を開始することについての謀議が、ウォルスキ族やアイクィ族の集会、またエトルリアのウォルトゥムナ神殿で議論された。
ibi prolatae in annum res,
そこでは、計画は翌年に延期された。
§4.25.8decretoque cautum, ne quod ante concilium fieret nequiquam Veiente populo querente eandem, qua Fidenae deletae sint, inminere Veis fortunam.
そして、それ以前にはいかなる集会も開かれないよう布告によって規制された。 ウェイイの人々は、フィデナエが破壊されたのと同じ運命が自分たちに差し迫っていると虚しく不満を漏らしたが、無駄であった。
§4.25.9interim Romae principes plebis iam diu nequiquam inminentes spei maioris honoris, dum foris otium esset, coetus indicere in domos tribunorum plebis;
一方ローマでは、より高い名誉を望んで長いあいだ虚しく待ち望んでいた平民の指導者たちが、国外に平和があるうちに、護民官の家で集会を招集し始めた。
§4.25.10ibi secreta consilia agitare;
彼らはそこで秘密の謀議を重ね、自分たちが平民たちからあまりにも無視されていると不満を漏らした。
queri se a plebe adeo spretos, ut, cum per tot annos tribuni militum consulari potestate creentur, nulli umquam plebeio ad eum honorem aditus fuerit.
それほど多くの年にわたって執政武官が選出されているというのに、平民でその名誉職への道が開かれた者はただの一人もいなかったからである。
§4.25.11multum providisse suos maiores, qui caverint, ne cui patricio plebei magistratus paterent; aut patricios habendos fuisse tribunos plebi;
自分たちの先祖は大いに先見の明があり、パトリキの誰にも平民の政務官職が開かれないよう手を打った、あるいは、護民官もパトリキでなければならなかったのだ、と彼らは言った。
adeo se suis etiam sordere nec a plebe minus quam a patribus contemni.
自分たちは身内にとってもそれほど無価値であり、貴族からだけでなく平民からも同様に軽蔑されているというのである。
§4.25.12alii purgare plebem, culpam in patres vertere: eorum ambitione artibusque fieri, ut obsaeptum plebi sit ad honorem iter.
他の者たちは平民を擁護し、罪を貴族に帰した。 貴族の執拗な運動と策謀によって、平民が名誉へと進む道が閉ざされているのだと。
si plebi respirare ab eorum mixtis precibus minisque liceat, memorem eam suorum inituram suffragia esse et parto auxilio imperium quoque adscituram.
もし平民が、彼らの哀願と脅迫が入り混じったものから一息つくことが許されるならば、彼女は自分たちの身内を忘れずに投票に臨み、得られた援助の上に支配権をも手にするだろう、と。
§4.25.13placet tollendae ambitionis causa tribunos legem promulgare, ne cui album in vestimentum addere petitionis causa liceret.
そこで、この猟官運動をなくすために、立候補にあたって衣服に白を塗ることを誰にも許さないという法律を護民官たちが提示することが決定された。
parva nunc res et vix serio agenda videri possit, quae tunc ingenti certamine patres ac plebem accendit.
今日では取るに足らない、大真面目に扱うほどのことでもないように思われるかもしれないが、当時はこのことが激しい争いによって貴族と平民を燃え上がらせた。
§4.25.14vicere tamen tribuni, ut legem perferrent;
しかしながら、護民官たちは法案を通過させることで勝利した。
apparebatque inritatis animis plebem ad suos studia inclinaturam.
そして、感情が高ぶった平民たちが、自分たちの側の者たちに支持を向けるであろうことは明らかであった。
quae ne libera essent, senatus consultum factum est, ut consularia comitia haberentur.
この支持が自由にならないよう、コンスル選挙を開催すべきであるという元老院勧告がなされた。

語釈・文法注

  1. §4.25.1prohibendo consularia comitia — 動名詞 prohibendo は手段を表す奪格であり、直接目的語として対格の名詞句 consularia comitia を伴っている。これは動形容詞を用いた prohibendis consularibus comitiis という表現と同等である。
  2. §4.25.4morbo inplicitis cultoribus agrorum — 名詞 cultoribus agrorum(農民たち)と完了受動分詞 inplicitis(罹った)による絶対的奪格。奪格名詞 morbo(病気に)は分詞にかかる手段・原因の奪格であり、全体として「農民たちが病気に罹ったことで」という飢饉(famem)の背景・原因を説明している。
  3. §4.25.9inminentes spei maioris honoris — 分詞 inminentes は「〜を熱望する、〜を狙う」の意味で与格を支配するため、spei が与格として置かれている。maioris honoris は spei にかかる属格である。
  4. §4.25.12memorem eam suorum inituram suffragia esse — 間接話法における対格不定詞構文。女性単数の代名詞 eam は、文脈上、女性単数の集合名詞である plebis/plebi(平民)を指している。suorum は「自分たちの身内(平民の候補者)」を指す属格で、形容詞 memorem にかかる。inituram [esse] は未来不定詞である。
  5. §4.25.14quae ne libera essent — 関係代名詞 quae は中性複数主格で、前文の studia(支持、関心)を先行詞として、目的節 ne の主語となっている。「これらの支持(や投票の意思)が、何にも遮られずに自由に流れる(発揮される)ことのないように」という意味を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §4.25.1-4.25.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.25.1-4.25.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。