§39.4.1priusquam consules redirent Romam, M. Fulvius proconsul ex Aetolia redit;
執政官たちがローマに戻る前に、前執政官マルクス・フルウィウスがアイトリアから帰還した。
§39.4.2isque ad aedem Apollinis in senatu cum de rebus in Aetolia Cephallaniaque ab se gestis disseruisset, petit a patribus, ut, si aequum censerent, ob rem publicam bene ac feliciter gestam et diis immortalibus honorem haberi iuberent et sibi triumphum decernerent.
そして彼は、アポロン神殿での元老院会議において、自分がアイトリアとケファッレニアで成し遂げた事績について論じた後、元老院議員たちに、もし妥当と判断するならば、国家が立派にかつ幸運に導かれたことに対して不死の神々に感謝を捧げることを命じ、自分に凱旋式を決定するよう求めた。
§39.4.3M. Aburius tribunus plebis, si quid de ea re ante M. Aemilii consulis adventure decerneretur, intercessurum se ostendit:
護民官マルクス・アブリウスは、執政官マルクス・アエミリウスの到着前にこの件について何らかの決定がなされるならば、自分が介入するつもりであることを表明した。
§39.4.4eum contra dicere velle, proficiscentemque in provinciam ita sibi mandasse, ut ea disceptatio integra in adventum suum servaretur.
彼によれば、アエミリウスは反対することを望んでおり、属州へ出発する際、その議論が手つかずのまま自身の到着まで維持されるよう、彼にそう命じていた。
Fulvium temporis iacturam facere: senatum etiam praesente consule quod vellet decreturum.
フルウィウスは時間を失うことになるが、元老院は執政官が同席していても、彼の望むことを決定するであろう、という。
§39.4.5turn Fulvius: si aut simultas M. Aemilii secum ignota hominibus esset, aut quam is eas inimicitias impotenti ac prope regia ira exerceret,
そのときフルウィウスは言った。
§39.4.6tamen non fuisse ferendum absentem consulem et deorum immortalium honori obstare et meritum debitumque triumphum morari,
もしマルクス・アエミリウスの自分に対する敵意が人々に知られていないか、あるいは彼がいかに自制を欠いた、ほとんど君主のような怒りをもってその敵対関係を実行しているかが知られていないとしても、それでも、不在の執政官が不死の神々への名誉を妨げ、受けるに値しかつ当然与えられるべき凱旋式を遅らせることは、到底容認できないことであったろう。
§39.4.7imperatorem rebus egregie gestis victoremque exercitum cum praeda et captivis ante portas stare, donec consuli ob hoc ipsum moranti redire Romam libitum esset.
輝かしい事績を上げた将軍と、戦利品や捕虜を伴った勝利した軍隊が、まさにこのことのために引き延ばしている執政官がローマに戻ることを好むようになるまで、門の前に立っていなければならないとは。
§39.4.8verum enimvero cum sint notissimae sibi cum consule inimicitiae, quid ab eo quemquam posse aequi exspectare, qui per infrequentiam furtim senatus consultum factum ad aerarium detulerit,
しかし実際、自分と執政官との敵対関係が極めてよく知られている以上、議員がまばらな時に密かになされた元老院決議を財務府に提出したような男から、誰が何らかの公正さを期待できようか。
§39.4.9Ambraciam non videri vi captam, quae aggere ac vineis oppugnata sit, ubi incensis operibus alia de integro facta sint, ubi circa muros supra subterque terram per dies quindecim pugnatum,
その決議によれば、土塁や蔓棚で攻撃され、攻城兵器が焼かれた時には別のものが新たに作られ、城壁の周囲で地上および地下において15日間にわたって戦いが行われたアムブラキアが、武力によって攻略されたとは見なされないという。
§39.4.10ubi a prima luce, cum iam transcendisset muros miles, usque ad noctem diu anceps proelium tenuerit, ubi plus tria milia hostium sint caesa.
そこでは夜明けから、兵士がすでに城壁を乗り越えたときも、夜まで長い間勝敗の行方がわからない戦闘が続き、そこでは3千人以上の敵が殺されたというのに。
§39.4.11iam de deorum immortalium templis spoliatis in capta urbe qualem calumniam ad pontifices attulerit?
さらに、攻略された都市において不死の神々の神殿が略奪されたということについて、彼は神官団にいかなる中傷を持ち込んだことか。
§39.4.12nisi Syracusarum ceterarumque captarum civitatium ornamentis urbem exornari fas fuerit, in Ambracia una capta non valuerit belli ius.
シラクサやその他の攻略された都市の美術品で都市が飾られることが許されていたのでなければ、攻略された唯一のアムブラキアにおいてのみ戦争の権利が効力を持たなかったというのか。
§39.4.13se et patres conscriptos orare et ab tribuno petere, ne se superbissimo inimico ludibrio esse sinant.
自分は元老院議員たちに懇願し、また護民官に求める、自分を極めて傲慢な敵の嘲笑の的にさせないでほしい、と。