§39.3.1in Gallia M. Furius praetor insontibus Cenomanis, in pace speciem belli quaerens, ademerat arma.
ガリアにおいて、法務官マルクス・フリウスは、平和な時に戦争の口実を求めて、罪のないケノマニ族から武器を剥奪していた。
§39.3.2id Cenomani conquesti Romae apud senatum reiectique ad consulem Aemilium, cui ut cognosceret statueretque senatus permiserat, magno certamine cum praetore habito obtinuerunt causam.
ケノマニ族はこのことをローマの元老院で訴え、執政官アエミリウスのもとへと差し向けられたが、元老院は彼に調査して決定を下すことを委任していた。 彼らは法務官との激しい争いを経て、訴訟に勝利した。
§39.3.3arma reddere Cenomanis, decedere provincia praetor iussus.
法務官はケノマニ族に武器を返還し、属州から退去するように命じられた。
Legatis deinde sociorum Latini nominis, §39.3.4qui toto undique ex Latio frequentes convenerant, senatus datus est.
次いで、ラティウム名の同盟諸都市の使節たちに、彼らはラティウム全土から大勢集まっていたが、元老院の謁見が与えられた。
his querentibus magnam multitudinem civium suorum Romam commigrasse et ibi censos esse, §39.3.5Q. Terentio Culleoni praetori negotium datum est, ut eos conquireret, et quem C. Claudio M. Livio censoribus postve eos censores ipsum parentemve eius apud se censum esse probassent socii, ut redire eo cogeret, ubi censi essent.
彼らが、自分たちの市民の多数がローマに移住し、そこで市民登録をされていると不満を訴えたので、法務官クィントゥス・テレンティウス・クッレオに、彼らを捜索し、さらに、ガイウス・クラウディウスとマルクス・リウィウスがケンソルであったとき、またはそれらのケンソルの後に、その人自身かあるいはその父親が自分たちのところで登録されていたと同盟者たちが証明した者を、登録されていた場所へと戻るように強制する任務が与えられた。
§39.3.6hac conquisitione duodecim milia Latinorum domos redierunt, iam tum multitudine alienigenarum urbem onerante.
この捜索によって、1万2千人のラティウム人が故郷へ帰ったが、すでに当時から外国人の多さが都市の重荷となっていた。