Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §39.4.1-39.4.13

富里乌斯请求凯旋式与埃米利乌斯的阻挠

第 1451 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

前执政官富里乌斯返回罗马,并因在埃托利亚的功绩请求举办凯旋式,但受缺席的执政官埃米利乌斯指使的护民官阿布里乌斯威胁要予以否决。对此,富里乌斯强烈谴责了埃米利乌斯对他持续的敌意和不公正的政治阻挠。

§39.4.1priusquam consules redirent Romam, M. Fulvius proconsul ex Aetolia redit; §39.4.2isque ad aedem Apollinis in senatu cum de rebus in Aetolia Cephallaniaque ab se gestis disseruisset, petit a patribus, ut, si aequum censerent, ob rem publicam bene ac feliciter gestam et diis immortalibus honorem haberi iuberent et sibi triumphum decernerent.
在执政官们回到罗马之前,前执政官马尔库斯·富里乌斯从埃托利亚归来;他在阿波罗神庙的元老院会议上阐述了自己在埃托利亚和凯法莱尼亚所取得的功绩,随后向元老们请求,如果他们认为公允,就应该为国家得到良好且幸运的治理而下令向不朽的神明表示敬意,并为他授予凯旋式。
§39.4.3M. Aburius tribunus plebis, si quid de ea re ante M. Aemilii consulis adventure decerneretur, intercessurum se ostendit:
平民护民官马尔库斯·阿布里乌斯表明,如果在执政官马尔库斯·埃米利乌斯抵达之前对此事做出任何决定,他将予以否决。
§39.4.4eum contra dicere velle, proficiscentemque in provinciam ita sibi mandasse, ut ea disceptatio integra in adventum suum servaretur.
他说,埃米利乌斯希望提出反对意见,并在出发前往行省时曾这样指示他,务必将这一争论原封不动地保留到他自己抵达为止。
Fulvium temporis iacturam facere: senatum etiam praesente consule quod vellet decreturum.
他补充说,富里乌斯是在浪费时间,即使执政官在场,元老院也会决定他所希望的事情。
§39.4.5turn Fulvius: si aut simultas M. Aemilii secum ignota hominibus esset, aut quam is eas inimicitias impotenti ac prope regia ira exerceret, §39.4.6tamen non fuisse ferendum absentem consulem et deorum immortalium honori obstare et meritum debitumque triumphum morari, §39.4.7imperatorem rebus egregie gestis victoremque exercitum cum praeda et captivis ante portas stare, donec consuli ob hoc ipsum moranti redire Romam libitum esset.
这时富里乌斯说:即使马尔库斯·埃米利乌斯与他的不和不为世人所知,或者他不以放纵且近乎专制的愤怒来发泄这种敌意,然而,一个缺席的执政官既阻碍了对不朽神明的敬意,又推迟了理所应当且应得的凯旋式,这依然是无法容忍的,让一位建立了卓越功勋的统帅和一支携带着战利品与俘虏的胜利军队站在城门外,直到那个正是为此而拖延的执政官高兴回到罗马为止。
§39.4.8verum enimvero cum sint notissimae sibi cum consule inimicitiae, quid ab eo quemquam posse aequi exspectare, qui per infrequentiam furtim senatus consultum factum ad aerarium detulerit, §39.4.9Ambraciam non videri vi captam, quae aggere ac vineis oppugnata sit, ubi incensis operibus alia de integro facta sint, ubi circa muros supra subterque terram per dies quindecim pugnatum, §39.4.10ubi a prima luce, cum iam transcendisset muros miles, usque ad noctem diu anceps proelium tenuerit, ubi plus tria milia hostium sint caesa.
但事实上,既然他与执政官的不和是众所周知的,任何人还能从他那里期待什么公允呢? 他竟然把在一场人数稀少的会议上偷偷通过的元老院决议呈交给了国库,声称安布拉基亚不像是被武力攻占的,而那座城市曾用土垒和蔓棚围攻,在攻城工事被烧毁后又重新建造了新的,在城墙周围的地上和地下进行了长达十五天的战斗,在那里,从黎明时分士兵已经越过城墙开始,直到黑夜,一场胜负难料的战斗持续了很久,在那里有三千多名敌人被杀。
§39.4.11iam de deorum immortalium templis spoliatis in capta urbe qualem calumniam ad pontifices attulerit?
现在,关于在被攻占的城市中不朽神明的神殿被掠夺一事,他又向祭司团提出了怎样的诬告?
§39.4.12nisi Syracusarum ceterarumque captarum civitatium ornamentis urbem exornari fas fuerit, in Ambracia una capta non valuerit belli ius.
除非用叙拉古和其他被攻占城市的装饰品来装饰罗马城是合法的,而唯独在被攻占的安布拉基亚,战争法就不起作用。
§39.4.13se et patres conscriptos orare et ab tribuno petere, ne se superbissimo inimico ludibrio esse sinant.
他既恳求各位元老,也请求护民官,不要容许他成为极其傲慢的仇敌的笑柄。

词汇与语法注释

  1. 39.4.5si aut simultas M. Aemilii secum ignota hominibus esset, aut quam is eas inimicitias impotenti ac prope regia ira exerceret, tamen non fuisse ferendum — 间接引语(Oratio Obliqua)中的虚拟语气条件句。直接引语中作为条件句结句的未完成时或过去完成时虚拟语气(`non ferendum erat` 或 `fuisset`),在间接引语中转化为完成时被动不定式 `non fuisse ferendum`。`quam` 是感叹副词“多么”,引导带有未完成时虚拟语气 `exerceret` 的间接疑问句。
  2. 39.4.8quid ab eo quemquam posse aequi exspectare — 间接引语中的反问句。直接引语中的第三人称疑问句(`quid... potest?`)在间接引语中用带不定式的结构(`posse`)来表达。`aequi` 是中性单数属格,作为部分属格修饰疑问代名词 `quid`(意为“任何公允之事”)。
  3. 39.4.13ludibrio esse — “双与格”(double dative)结构。表示目的的与格 `ludibrio`(“作为笑柄”)与表示利害关系的与格 `se`(“对自己而言”)在此作为取决于 `sinant` 的“宾格加不定式”结构中主语的述语。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §39.4.1-39.4.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:39.4.1-39.4.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。