Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §38.28.1-38.28.11

ローマの監察官職とサメーの包囲

1415 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマでの監察官による元老院名簿改訂や公共事業について、またケパッレニア島に渡った執政官フルウィウスに対してサメー市が反乱を起こし、包囲戦が開始された経緯を描く。

§38.28.1dum haec in Asia geruntur, in ceteris provinciis tranquillae res fuerunt.
アジアでこれらのことが行われている間、他の諸属州では情勢は平穏であった。
censores Romae T. Quinctius Flamininus et M. Claudius Marcellus senatum legerunt;
ローマでは、監察官ティトゥス·クィンクティウス·フラミニヌスとマルクス·クラウディウス·マルケッルスが元老院の名簿を改訂した。
§38.28.2princeps in senatu tertium lectus P. Scipio Africanus;
プブリウス·スキピオ·アフリカヌスが3度目として元老院の第一人者に選出された。
quattuor soli praeteriti sunt, nemo curuli usus honore.
わずか4人が除外されたが、彼らのうちで公職を務めたことのある者は誰もいなかった。
et in equitatu recensendo mitis admodum censura fuit.
また、騎士の名簿改訂においても、監察はきわめて寛大であった。
§38.28.3substructionem super Aequimelium in Capitolio et viam silice sternendam a porta Capena ad Martis locaverunt.
彼らはカピトリウムにおけるエクィメリウムの上の土台工事と、カペーナ門からマールス神殿までの道路の玄武岩による舗装工事を請負に出した。
§38.28.4Campani, ubi censerentur, senatum consuluerunt;
カンパニア人たちは、自分たちがどこで市民登録を受けるべきかについて元老院に諮問した。
decretum, uti Romae censerentur.
ローマで登録されるべきである、と決定された。
aquae ingentes eo anno fuerunt;
その年、大洪水があった。
Tiberis duodeciens campum Martium planaque urbis inundavit.
ティベリス川は12回にわたってマルスの原と市内の平坦な地域を浸水させた。
§38.28.5ab Cn. Manlio consule bello in Asia cum Gallis perfecto, alter consul M. Fulvius perdomitis Aetolis cum traiecisset in Cephallaniam, circa civitates insulae misit percontatum, utrum se dedere Romanis an belli fortunam experiri mallent.
執政官グナエウス·マンリウスによってアジアでのガリア人との戦争が終結させられたのち、もう一人の執政官マルクス·フルウィウスは、アイトリア人を完全に服従させてからケパッレニア島へと渡った。 そして、ローマ人に降伏することを望むか、あるいは戦争の運命を試みることを望むかを尋ねさせるため、島の諸都市に使節を派遣した。
§38.28.6metus ad omnes valuit, ne deditionem recusarent.
降伏を拒まないようにと、すべての者に恐怖が働いた。
obsides inde imperatos pro viribus inopes populi * * vicenos autem Cranii et Palenses et Samaei dederunt.
それゆえ人質を要求され、貧しい民たちはその能力に応じて差し出し、……しかしクラーニィ、パレー、サメーの各都市はそれぞれ20人ずつを差し出した。
§38.28.7insperata pax Cephallaniae adfulserat, cum repente una civitas, incertum quam ob causam, Samaei desciverunt.
予期せぬ平和がケパッレニアに輝き始めていたそのとき、突然、一つの都市、すなわちサメー市民たちが、いかなる理由によるものか定かではないが、反乱を起こした。
§38.28.8quia opportuno loco urbs posita esset, timuisse se aiebant, ne demigrare cogerentur ab Romanis.
彼らの都市が要衝に位置しているため、ローマ人によって立ち退きを強制されるのではないかと恐れたのだ、と彼らは主張していた。
ceterum ipsine sibi eum finxerint metum et timore vano quietum excitaverint malum,
しかし、彼ら自身が自分たちでその恐怖を捏造し、根拠のない恐れによって静かであった災いを呼び覚ましたのか、あるいはローマ人の間で噂に上っていたことが彼らのもとへ伝わったのかについては、確実なことは何も分かっていない。
§38.28.9an iactata sermonibus res apud Romanos perlata ad eos sit, nihil comperti est, nisi quod datis iam obsidibus repente portas clauserunt et ne suorum quidem precibus — miserat enim sub muros consul ad temptandam misericordiam parentium populariumque — desistere ab incepto voluerunt.
ただ、すでに人質を引き渡していたにもかかわらず突然門を閉ざし、自分たちの親族の懇願によってさえ――というのも、執政官は親や同国人の情に訴えかけるために、彼らを城壁の下へと送っていたからである――その企てをあきらめることを望まなかったということ以外には。
§38.28.10oppugnari deinde, postquam nihil pacati respondebatur, coepta urbs est.
その後、和平的な返答が全く返ってこなかったので、その都市の攻略が開始された。
§38.28.11apparatum omnem tormentorum machinarumque travectum ab Ambraciae oppugnatione habebat, et opera quae facienda erant, inpigre milites perfecerunt.
彼はアンプラキア包囲戦から運ばせておいたカタパルトや攻城兵器のあらゆる装備を擁しており、作製されるべき攻城設備を兵士たちは精力的に完成させた。
duobus igitur locis admoti arietes quatiebant muros.
こうして二つの場所に近づけられた破城槌が、城壁を揺さぶり始めた。

語釈・文法注

  1. §38.28.3ad Martis — 「マールスの(神殿)へ」の意。名詞 aedem または templum が省略された、場所を示すラテン語の慣用的な属格表現である。
  2. §38.28.5bello in Asia cum Gallis perfecto — 独立奪格(ablative absolute)構造。行為者を示す前置詞句 ab Cn. Manlio consule がこの句全体を修飾する形になっている。
  3. §38.28.7cum repente — 「倒置の cum」(cum inversum)の構文。主節に過去完了形(adfulserat)が置かれ、従属節(cum 節)に完了形(desciverunt)を置いて、予期せぬ出来事の突発を際立たせる効果を持つ。
  4. §38.28.10oppugnari ... coepta urbs est — 動詞 coepi(始める)は、受動不定詞(oppugnari)を補語に取る場合、みずからも受動態の形式(coepta est)をとるというラテン語の古典的な文法規則に基づいている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §38.28.1-38.28.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.28.1-38.28.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。