§38.16.1Galli, magna hominum vis, seu inopia agri seu praedae spe, nullam gentem, per quas ituri essent, §38.16.2parem armis rati, Brenno duce in Dardanos pervenerunt.
ガリア人たちは、大勢の人の群れであったが、土地の不足のためか、あるいは略奪の希望のためか、自分たちが通過することになる諸民族のうちで、自らの武力に対抗しうる者はいないと考え、ブレンヌスを指導者としてダルダニア人の領土に到着した。
ibi seditio orta est;
そこで反乱が起こった。
ad viginti milia hominum cum Lonorio ac Lutario regulis secessione facta a Brenno in Thraeciam iter avertunt.
約二万人の人々が、小王ロノリウスおよびルタリウスとともにブレンヌスから離脱し、トラキアへと進路を変えた。
§38.16.3ubi cum resistentibus pugnando, pacem petentibus stipendium imponendo Byzantium cum pervenissent, aliquamdiu oram Propontidis, vectigalis habendo regionis eius urbes, §38.16.4obtinuerunt.
そこで、抵抗する者とは戦い、和平を求める者には貢納金を課しながらビュザンティウムに到着したとき、彼らはしばらくの間、その地方の都市を朝貢国とすることで、プロポンティスの沿岸地方を支配した。
cupido inde eos in Asiam transeundi, audientis ex propinquo, quanta ubertas eius terrae esset, cepit;
そこから、その地の肥沃さがどれほどのものであるかを身近に聞いて、アジアへ渡りたいという熱望が彼らを捉えた。
et Lysimachia fraude capta Chersonesoque omni armis possessa ad Hellespontum descenderunt.
そして、リュシマキアを詐略によって奪い、ヘルソネソス全土を武力で占領して、ヘレスポントスへと下っていった。
§38.16.5ibi vero exiguo divisam freto cernentibus Asiam multo magis animi ad transeundum accensi;
しかし、そこで狭い海峡によって隔てられているだけのアジアを目の当たりにすると、彼らの渡航への意欲はますます激しく燃え上がった。
nuntiosque ad Antipatrum praefectum eius orae de transitu mittebant.
そして、その沿岸の長官アンティパトロスのもとへ渡航についての使節を送った。
quae res cum lentius spe ipsorum traheretur, §38.16.6alia rursus nova inter regulos seditio orta est.
この件が、彼らの期待よりも遅々として進まなかったとき、小王たちの間に再び新たな分裂が生じた。
Lonorius retro, unde venerat, cum maiore parte hominum repetit Byzantium;
ロノリウスは、やって来た方向へ引き返し、大半の人々を率いてビュザンティウムへと戻った。
Lutarius Macedonibus per speciem legationis ab Antipatro ad speculandum missis duas tectas naves et tris lembos adimit.
ルタリウスは、アンティパトロスから偵察のために使節を装って送られてきたマケドニア人たちから、二隻の甲板船と三隻の快速船を奪った。
iis alios atque alios dies noctesque travehendo intra paucos dies omnis copias traicit.
それらを使って幾日も、夜も昼も渡航を繰り返すことで、数日のうちに全軍を対岸へ渡らせた。
§38.16.7haud ita multo post Lonorius adiuvante Nicomede Bithyniae rege a Byzantio transmisit.
それからほどなくして、ロノリウスもビテュニアの王ニコメデスの援助を得てビュザンティウムから渡った。
§38.16.8coeunt deinde in unum rursus Galli et auxilia Nicomedi dant adversus Ziboetam, tenentem partem Bithyniae, gerenti bellum.
その後、ガリア人たちは再び合流し、ビテュニアの一部を占有して戦争を行っていたジボエタスに対して、ニコメデスに援軍を与えた。
§38.16.9atque eorum maxime opera devictus Ziboeta est, Bithyniaque omnis in dicionem Nicomedis concessit.
そして、主に彼らの働きによってジボエタスは打ち破られ、ビテュニア全土がニコメデスの支配下に入った。
profecti ex Bithynia in Asiam processerunt.
ビテュニアを出発して、彼らはアジアへと進んだ。
non plus ex viginti milibus hominum quam decem armata erant.
二万人のうち、武装していたのは一万人以下であった。
§38.16.10tamen tantum terroris omnibus quae cis Taurum incolunt gentibus iniecerunt, ut quas adissent quasque non adissent, pariter ultimae propinquis, imperio parerent.
それにもかかわらず、彼らはタウルス山脈のこちら側に住むすべての諸民族に多大な恐怖を吹き込んだので、彼らが訪れた民族も訪れなかった民族も、最も遠くの者も近くの者も同様に、彼らの支配に従った。
§38.16.11postremo cum tres essent gentes, Tolostobogii Trocmi Tectosages, in tris partis, qua cuique populorum suorum vectigalis Asia esset, §38.16.12diviserunt.
最後には、彼らにはトロストボギイ人、トロークミ人、テクトサゲス人という三つの部族があったので、アジアのどの部分を彼らのそれぞれの部族に朝貢させるか、三つの部分に分割した。
Trocmis Hellesponti ora data; Tolostobogii Aeolida atque Ioniam, Tectosages mediterranea Asiae sortiti sunt.
トロークミ人にはヘレスポントス沿岸が与えられ、トロストボギイ人はアイオリスとイオニアを、テクトサゲス人はアジアの内陸部をくじで引き当てた。
et stipendium tota cis Taurum Asia exigebant,
そして彼らはタウルス山脈より手前のアジア全土から貢納金を徴収していた。
§38.16.13sedem autem ipsi sibi circa Halyn flumen cepere.
しかし、彼ら自身はハリュス川の周囲に定住地を確保した。
tantusque terror eorum nominis erat, multitudine etiam magna subole aucta, ut Syriae quoque ad postremum reges stipendium dare non abnuerent.
また、彼らの名がもたらす恐怖は極めて大きく、その人口も多くの子孫によって増えたため、最後にはシリアの王たちでさえ貢納金を支払うことを拒まなかったほどである。
§38.16.14primus Asiam incolentium abnuit Attalus, pater regis Eumenis;
アジアに住む者の中で最初にこれを拒んだのは、エウメネス王の父アッタロスであった。
audacique incepto praeter opinionem omnium adfuit fortuna, et signis collatis superior fuit.
そして、大胆な試みに対して、すべての人の予想に反して運命が彼に味方し、会戦において彼は勝利を収めた。
non tamen ita infregit animos eorum, ut absisterent imperio;
しかし、それでもガリア人の闘志が挫かれて彼らが支配を諦めるまでには至らなかった。
§38.16.15eaedem opes usque ad bellum Antiochi cum Romanis manserunt.
その勢力は、アンティオコスとローマ人との戦争まで維持された。
tum quoque, pulso Antiocho, magnam spem habuerunt, quia procul mari incolerent, Romanum exercitum ad se non perventurum.
その時もまた、アンティオコスが敗北したのち、彼らは海から遠く離れて住んでいるために、ローマの軍隊が自分たちのところまでやって来ることはないだろうという大きな期待を抱いていた。