Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.9.1-37.9.11

ポカイアの離反動揺とヘレスポントスでの艦隊行動

1334 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ポカイアで親アンティオコス派による暴動が起きる一方、ロドス艦隊が早期に出撃し、リウィウス率いるローマ艦隊はヘレスポントス方面でセストスを降伏させ、アビュドス攻略の準備を整える。

§37.9.1inter haec Phocaeae seditio orta quibusdam ad Antiochum multitudinis animos avocantibus.
この間に、ある人々が民衆の心をアンティオコスの方へと引き離したため、ポカイアで暴動が起こった。
§37.9.2gravia hiberna navium erant, grave tributum, quod togae quingentae imperatae erant cum quingentis tunicis,
船の冬営は彼らにとって重い負担であり、また貢納も重かった。 というのも、500着のトガが500着のチュニカとともに要求されたからである。
§37.9.3gravis etiam inopia frumenti, propter quam naves quoque et praesidium Romanum excessit.
穀物の不足もまた深刻であり、そのために船とローマの守備隊も撤退した。
tum vero liberata metu factio erat, quae plebem in contionibus ad Antiochum trahebat;
その時になって本当に、民衆を集会においてアンティオコスへと惹きつけていた派閥が、恐怖から解放された。
§37.9.4senatus et optimates in Romana societate perstandum censebant;
元老院と貴族層は、ローマとの同盟を固守すべきだと考えていた。
defectionis auctores plus apud multitudinem valuerunt.
しかし、離反の首謀者たちが民衆の間でより大きな勢力を持った。
§37.9.5Rhodii, quo magis cessatum priore aestate erat, eo maturius aequinoctio verno eundem Pausistratum classis praefectum cum sex et triginta navibus miserunt.
ロドス人たちは、前年の夏に怠惰であった分だけそれだけ早く、春分に、同じパウシストラトスを艦隊長官として36隻の船とともに派遣した。
§37.9.6iam Livius a Canis cum triginta navibus suis et septem quadriremibus, quas secum Eumenes rex adduxerat, Hellespontum petebat, ut ad transitum exercitus, quem terra venturum opinabatur, praepararet, quae opus essent.
一方リウィウスは、自分の30隻の船とエウメネス王が伴ってきた7隻の四段櫂船とともに、陸路で来るであろうと彼が考えていた軍隊の渡海のために必要なものを準備すべく、すでにカナイからヘレスポントスへと向かっていた。
§37.9.7in portum, quem vocant Achaeorum, classes primum advertit;
彼はまず、「アカイア人の」と呼ばれる港に艦隊を向けた。
inde Ilium escendit, sacrificioque Minervae facto legationes finitimas ab Elaeunte et Dardano et Rhoeteo, tradentis in fidem civitatis suas, §37.9.8benigne audivit.
そこからイリウムへと登り、ミネルウァに犠牲を捧げた後、エライエウス、ダルダノス、ロイテオンから送られてきた、自分たちの市民社会を信義に委ねる隣接地域の使節たちを、温かく迎え入れた。
inde ad Hellesponti fauces navigat et decem navibus in statione contra Abydum relictis cetera classe in Europam ad Sestum oppugnandam traiecit.
そこから彼はヘレスポントスの入り口へと航行し、アビュドスの対岸に警備として10隻の船を残し、残りの艦隊を率いて、セストスを攻撃するためにヨーロッパへと渡った。
§37.9.9iam subeuntibus armatis muros fanatici Galli primum cum sollemni habitu ante portam occurrunt;
武装した兵たちがすでに壁に近づいていたとき、狂乱したガッリたちが、まず厳かな衣装を身につけて門の前に現れた。
iussu se matris deum famulos deae venire memorant ad precandum Romanum, ut parceret moenibus urbique.
彼女らは、自分たちは神々の母の命令により、その女神の仕え人として、ローマ人に城壁と都市を容赦してくれるよう懇願するために来たと述べた。
§37.9.10nemo eorum violatus est.
彼らのうち誰も傷つけられなかった。
mox universus senatus cum magistratibus ad dedendam urbem processit.
まもなく、全元老院が政務官たちとともに、都市を降伏させるために進み出てきた。
§37.9.11inde Abydum traiecta classis.
そこから艦隊はアビュドスへと渡った。
ubi cum temptatis per colloquia animis nihil pacati responderetur, ad oppugnationem sese expediebant.
そこでは、会談を通じて意向を打診したものの、平和的な回答がまったく得られなかったため、彼らは攻撃の準備を整えた。

語釈・文法注

  1. §37.9.1quibusdam ad Antiochum multitudinis animos avocantibus — 現在分詞 `avocantibus` と主語 `quibusdam` からなる独立奪格構文。`avocare`(引き離す)は、文脈上、民衆の心をローマとの同盟から離れさせてアンティオコスへと向けさせることを意味する。
  2. §37.9.5quo magis cessatum priore aestate erat, eo maturius — `quo... eo...` は比例(〜であればあるほど、それだけ〜)を表す相関構文。`cessatum erat` は自動詞 `cesso`(怠ける、活動を休止する)の直説法過去完了・受動態・非人称表現で、「(ロドス人が前の夏に)遅れをとっていたこと、十分活動しなかったこと」を指す。
  3. §37.9.7tradentis — 現在分詞 `tradens` の女性・複数・対格(古典期標準の `tradentes` の代わりに、古風かつ詩的な `-is` 語尾が用いられている)。先行する名詞 `legationes` を修飾する。
  4. §37.9.9fanatici Galli — ここでの `Galli` は地理的あるいは民族的なガリア人(ガラティア人等)ではなく、アジア起源の「神々の母(キュベレ)」に仕える、去勢された熱狂的な神官たち(ガッルス)を指す。
  5. §37.9.11nihil pacati — 代名詞 `nihil` に対し、中性形容詞 `pacatum` の単数属格 `pacati` が部分属格として係り、「平和的なことは何一つ(返答されなかった)」という否定の全体を構成している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.9.1-37.9.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.9.1-37.9.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。