§37.43.1praeerat castris M. Aemilius tribunus militum, M. Lepidi filius, qui post paucos annos pontifex maximus factus est.
陣営は、数年後に最高神祇官となったM・レピドゥスの息子、軍事トリブヌスであるM・アエミリウスが指揮していた。
§37.43.2is qua fugam cernebat suorum, cum praesidio omni occurrit et stare primo, deinde redire in pugnam iubebat pavorem et turpem fugam increpans;
彼は味方の逃走を目にする場所へ、守備隊全員とともに立ちふさがり、恐怖と卑劣な逃走を激しく非難しながら、最初は立ち止まるよう、次いで戦闘に戻るよう命じた。
§37.43.3minae exinde erant, in perniciem suam caecos ruere, ni dicto parerent;
その後は脅しとなった。 すなわち、命令に従わなければ、盲目的に自らの破滅へと突き進むことになる、と。
postremo dat suis signum, ut primos fugientium caedant, turbam insequentium ferro et vulneribus in hostem redigant.
最後に彼は味方に合図を送り、逃げる者の先頭にいる者たちを斬り殺し、その後に続く群衆を剣と傷によって敵の方へと押し戻すようにさせた。
§37.43.4hic maior timor minorem vicit;
ここで、より大きな恐怖がより小さな恐怖に打ち勝った。
ancipiti coacti metu primo constiterunt;
二重の恐怖に強いられて、彼らはまず立ち止まった。
deinde et ipsi rediere in pugnam, et Aemilius cum suo praesidio — erant autem duo milia virorum fortium — effuse sequenti regi acriter obstitit,
次いで彼ら自身も戦闘に戻り、アエミリウスは自らの守備隊――彼らは二千人の勇敢な男たちであったが――とともに、乱れて追撃してくる王に激しく立ち向かった。
§37.43.5et Attalus, Eumenis frater, ab dextro cornu, quo laevum hostium primo impetu fugatum fuerat, ut ab sinistro fugam suorum et tumultum circa castra vidit, in tempore cum ducentis equitibus advenit.
そして、右翼(そこでは敵の左翼が最初の突撃で敗走させられていた)から、エウメネスの弟アッタロスが、左翼からの味方の逃走と陣営付近の騒乱を見るや、ちょうど良い時に、二百騎の騎兵とともに到着した。
§37.43.6Antiochus postquam et eos, quorum terga modo viderat, repetentis pugnam et aliam et a castris et ex acie adfluentem turbam conspexit, in fugam vertit equum.
アンティオコスは、今しがた背中を見せていた者たちが戦闘を再開しているのを目にし、また陣営からも戦列からも流れ込んでくる別の群衆を目にすると、馬の首を翻して逃走した。
§37.43.7ita utroque cornu victores Romani per acervos corporum, quos in media maxime acie cumulaverant, ubi et robur fortissimorum virorum et arma gravitate fugam impedierant, pergunt ad castra diripienda.
こうして両翼で勝利を収めたローマ軍は、とりわけ中央の戦列に積み上げられていた屍の山(そこでは、最も勇敢な男たちの精鋭と、武器の重さが彼らの逃走を妨げていたのだが)を越えて、陣営を略奪するために進んだ。
§37.43.8equites primi omnium Eumenis, deinde et alius equitatus toto passim campo sequuntur hostem et postremos, ut quosque adepti sunt, caedunt.
何よりもまずエウメネスの騎兵たちが、次いで他の騎兵たちも、戦場のいたるところで敵を追跡し、最後尾の者たちを、追いつく先から斬り殺した。
§37.43.9ceterum fugientibus maior pestis, intermixtis quadrigis elephantisque et camelis, erat sua ipsorum turba, cum solutis ordinibus velut caeci super alios alii ruerent et incursu beluarum obtererentur.
しかし、逃げる者たちにとってより大きな災厄は、戦車や象、駱駝が混じり合う中で、彼ら自身の群衆であった。 隊列が崩れ、盲人のように互いに重なり合って倒れ込み、獣の突進によって踏みつぶされたからである。
§37.43.10in castris quoque ingens et maior prope quam in acie caedes est edita;
陣営においてもまた、激しい、そして戦闘中とほぼ同等かそれ以上の虐殺が引き起こされた。
nam et primorum fuga in castra maxime inclinavit, et huius fiducia multitudinis, qui in praesidio erant, §37.43.11pertinacius pro vallo pugnarunt.
というのも、最初に逃げてきた者たちの敗走が、主に戦いを陣営へと引き寄せたからであり、また、この大軍を信頼した、守備に当たっていた者たちが、防壁の前でより粘り強く戦ったからである。
retenti in portis valloque, quae se impetu ipso capturos crediderant, Romani, postquam tandem perruperunt, ab ira graviorem ediderunt caedem.
最初の突撃そのものでそれらを奪取できると信じていた門や防壁で引き留められたローマ兵たちは、ついに突破したのち、怒りから、より過酷な虐殺を引き起こした。