§37.43.1praeerat castris M. Aemilius tribunus militum, M. Lepidi filius, qui post paucos annos pontifex maximus factus est.
진영은 몇 년 후 최고제사장이 된 M. 레피두스의 아들인 군사 트리부누스 M. 에밀리우스가 지휘하고 있었다.
§37.43.2is qua fugam cernebat suorum, cum praesidio omni occurrit et stare primo, deinde redire in pugnam iubebat pavorem et turpem fugam increpans;
그는 아군의 패주를 목격한 곳으로 온 경비대와 함께 달려가 가로막았고, 그들의 공포와 수치스러운 패주를 꾸짖으며 처음에는 멈추어 서라고, 다음에는 전투로 복귀하라고 명령했다.
§37.43.3minae exinde erant, in perniciem suam caecos ruere, ni dicto parerent;
그 후에는 만약 명령을 따르지 않는다면 눈이 먼 채 스스로의 파멸로 달려가는 꼴이 될 것이라는 협박이 이어졌다.
postremo dat suis signum, ut primos fugientium caedant, turbam insequentium ferro et vulneribus in hostem redigant.
마지막으로 그는 아군에게 신호를 보내어 도망치는 자들의 선두를 베어 버리고, 뒤따르는 군중을 칼과 상처로써 적을 향해 다시 몰아내도록 했다.
§37.43.4hic maior timor minorem vicit;
여기서 더 큰 공포가 더 작은 공포를 이겼다.
ancipiti coacti metu primo constiterunt;
양면의 공포에 사로잡힌 그들은 먼저 멈추어 섰고, 그다음에는 자신들도 전투로 복귀했다.
deinde et ipsi rediere in pugnam, et Aemilius cum suo praesidio — erant autem duo milia virorum fortium — effuse sequenti regi acriter obstitit,
에밀리우스는 자신의 경비대(그들은 이천 명의 용사들이였다)와 함께, 대열을 흐트러뜨린 채 추격해 오는 왕에게 격렬히 맞섰다.
§37.43.5et Attalus, Eumenis frater, ab dextro cornu, quo laevum hostium primo impetu fugatum fuerat, ut ab sinistro fugam suorum et tumultum circa castra vidit, in tempore cum ducentis equitibus advenit.
그리고 에우메네스의 아우 아탈루스는 우익(그곳에서는 적의 좌익이 첫 돌격으로 패주한 상태였다)에서, 좌익으로부터의 아군의 패주와 진영 주변의 소란을 보고는 제때에 이백 명의 기병과 함께 도착했다.
§37.43.6Antiochus postquam et eos, quorum terga modo viderat, repetentis pugnam et aliam et a castris et ex acie adfluentem turbam conspexit, in fugam vertit equum.
안티오코스는 방금 전까지 등 뒤를 보였던 자들이 전투를 재개하는 것과, 진영과 전선 양쪽에서 흘러드는 또 다른 군중을 보고는 말을 돌려 달아났다.
§37.43.7ita utroque cornu victores Romani per acervos corporum, quos in media maxime acie cumulaverant, ubi et robur fortissimorum virorum et arma gravitate fugam impedierant, pergunt ad castra diripienda.
이처럼 양익에서 승리한 로마인들은, 특히 중앙 대형에서 가장 용맹한 자들의 정예와 무기의 무게가 도주를 방해하여 쌓이게 된 시신 더미를 지나 진영을 약탈하러 나아갔다.
§37.43.8equites primi omnium Eumenis, deinde et alius equitatus toto passim campo sequuntur hostem et postremos, ut quosque adepti sunt, caedunt.
무엇보다 먼저 에우메네스의 기병들이, 그다음에는 다른 기병들도 온 전장 사방에서 적을 추격하며 뒤처진 자들을 따라잡는 대로 베어 버렸다.
§37.43.9ceterum fugientibus maior pestis, intermixtis quadrigis elephantisque et camelis, erat sua ipsorum turba, cum solutis ordinibus velut caeci super alios alii ruerent et incursu beluarum obtererentur.
그러나 도망치는 자들에게 더 큰 재앙은, 전차와 코끼리, 낙타가 뒤섞인 가운데 그들 자신의 군중이었다. 대열이 무너진 채 눈먼 자들처럼 서로 겹쳐서 쓰러졌고 맹수들의 돌진에 짓밟혔기 때문이다.
§37.43.10in castris quoque ingens et maior prope quam in acie caedes est edita;
진영 내에서도 엄청나고 전선에서보다 거의 더 큰 학살이 벌어졌다.
nam et primorum fuga in castra maxime inclinavit, et huius fiducia multitudinis, qui in praesidio erant, §37.43.11pertinacius pro vallo pugnarunt.
먼저 도망친 자들의 패주가 진영 쪽으로 크게 끌어들였고, 경비대에 있던 자들은 이 대군을 신뢰하여, 방벽 앞에서 더욱 집요하게 싸웠기 때문이다.
retenti in portis valloque, quae se impetu ipso capturos crediderant, Romani, postquam tandem perruperunt, ab ira graviorem ediderunt caedem.
첫 돌격만으로 함락할 수 있으리라 믿었던 성문과 방벽에서 지체된 로마인들은 마침내 돌파한 후, 분노로 인해 더 가혹한 학살을 저질렀다.