Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §37.32.1-37.32.14

ポカイアの包囲と降伏および艦隊の冬営

1357 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ軍はポカイアを二方向から攻撃し、頑強な抵抗を受けるが、アンティオコスからの援助の望みを絶たれた市民は降伏する。その後、兵士による略奪が始まるも、法務官アエミリウスは秩序を回復して町を寛大に扱い、そこを艦隊の冬営地とする。

§37.32.1hos portus tutissimos cum occupasset Romana classis, priusquam aut scalis aut operibus moenia adgrederetur, mittendos censuit praetor, qui principum magistratuumque animos temptarent.
ローマ艦隊がこれらの極めて安全な港を占領したとき、法務官は、梯子や攻城兵器で城壁を攻撃する前に、主導者たちや政務官たちの意向を打診するために使節を派遣すべきだと判断した。
postquam obstinatos vidit, duobus simul locis oppugnare est adortus.
彼らが頑なであるのを見ると、同時に二箇所から攻撃を開始した。
§37.32.2altera pars infrequens aedificiis erat; templa deum aliquantum tenebant loci;
一方の部分は建物がまばらで、神々の神殿が少なからぬ土地を占めていた。
ea prius ariete admoto quatere muros turresque coepit;
まずそこで、彼は破城槌を近づけて城壁と塔を揺るがし始めた。
§37.32.3dein cum eo multitudo occurreret ad defendendum, §37.32.4altera quoque parte admotus aries; et iam utrimque sternebantur muri.
その後、防衛のためにそこへ群衆が駆けつけたので、もう一方の部分でも破城槌が近づけられ、今や両側で城壁が打ち倒されつつあった。
ad quorum casum cum impetum Romani milites per ipsam stragem ruinarum facerent, §37.32.5alii scalis etiam ascensum in muros temptarent, adeo obstinate restitere oppidani, ut facile appareret plus in armis et virtute quam in moenibus auxilii esse.
それらが崩壊したとき、ローマの兵士たちがまさにその瓦礫の山を抜けて突撃を敢行し、他の者たちも梯子によって城壁への登頂を試みていたが、町の人々は非常に頑強に抵抗したため、城壁よりも武器と勇気の中にこそ、より多くの助けがあるということが容易に明らかになるほどであった。
§37.32.6coactus ergo periculo militum praetor receptui cani iussit, ne obiceret incautos furentibus desperatione ac rabie.
それゆえ、兵士たちの危険に迫られた法務官は、退却の合図を吹かせるように命じた。 不用意な兵士たちを、絶望と狂乱によって猛り狂う敵にさらすことのないようにするためである。
§37.32.7dirempto proelio, ne tum quidem ad quietem versi, sed undique omnes ad munienda et obmolienda, §37.32.8quae ruinis strata erant, concurrerunt.
戦闘が中断されても、町の人々はそのときでさえ休息に向かうことなく、むしろいたるところから全員が、補強し塞ぎ立てるために、瓦礫となって打ち倒されていた場所へと駆けつけた。
huic operi intentis supervenit Q. Antonius a praetore missus, qui castigata pertinacia eorum maiorem curam Romanis quam illis ostenderet esse, ne in perniciem urbis pugnaretur; §37.32.9si absistere furore vellent, potestatem iis dari eadem condicione, qua prius C. Livii in fidem venissent, se tradendi.
彼らがこの作業に没頭しているところへ、法務官から派遣されたクィントゥス・アントニウスがやって来て、彼らの執拗さを非難した上で、都市の破滅に至るまで戦われることのないように、ローマ人の方が彼ら自身よりも、大きな配慮を抱いていることを示し、もし彼らが狂気から退くことを望むなら、以前にガイウス・リウィウスの信義のもとに降ったのと同じ条件で、降伏する機会が彼らに与えられると告げた。
§37.32.10haec cum audissent, quinque dierum spatio ad deliberandum sumpto, temptata interim spe auxilii ab Antiocho, postquam legati missi ad regem nihil in eo praesidii esse retulerant, tum portas aperuerunt, pacti, ne quid hostile paterentur.
これを聞いたポカイア人は、熟慮のために5日間の猶予を取り、その間アンティオコスからの援助の望みを打診したが、王のもとに派遣された使節たちが、彼には何の助けもないと報告したのちに、いかなる敵対行為も被らないという約束のもとで、ようやく門を開けた。
§37.32.11cum signa in urbem inferrentur et pronuntiasset praetor parci se deditis velle, clamor undique est sublatus, indignum facinus esse, Phocaeensis, numquam fidos socios, semper infestos hostis, impune eludere.
軍旗が都市に運び込まれ、法務官が、自分は降伏した者たちが容赦されることを望むと布告したとき、いたるところから「決して忠実な同盟者ではなく、常に敵対的な敵であったポカイア人が、処罰されずに免れるなどとは不当な仕打ちである」という叫び声が上がった。
§37.32.12ab hac voce velut signo a praetore dato ad diripiendam urbem passim discurrunt.
この叫び声を、まるで法務官から与えられた合図であるかのように受け取って、兵士たちは都市を略奪するために四方八方へと散っていった。
Aemilius primo resistere et revocare dicendo captas, non deditas diripi urbes, et in iis tamen imperatoris, non militum arbitrium esse.
アエミリウスは最初は抵抗し、呼び戻そうとして、「略奪されるのは占領された都市であり、降伏した都市ではない。 そしてそれらの都市においても、決定権は将軍にあり、兵士たちにあるのではない」と言った。
§37.32.13postquam ira et avaritia imperio potentiora erant, praeconibus per urbem missis liberos omnes in forum ad se convenire iubet, ne violarentur;
怒りと貪欲が命令の権威よりも勝るようになると、彼は伝令を都市中に派遣して、すべての自由市民が、暴行を受けないように、広場の自分のところに集まるよう命じた。
et in omnibus, quae ipsius potestatis fuerunt, fides constitit praetoris:
そして、彼自身の権限に属するすべてのことにおいて、法務官の信義は守られた。
§37.32.14urbem agrosque et suas leges iis restituit;
彼は彼らに都市と土地、そして彼ら独自の法律を返還した。
et, quia hiems iam appetebat, Phocaeae portus ad hibernandum classi delegit.
そして、冬が近づいていたため、艦隊の冬営のためにポカイアの港を選択した。

語釈・文法注

  1. 37.32.2ea — 場所の奪格(ea parte の省略、あるいは副詞「そこで」)として取る。直前の templa deum を指す中性複数対格とする解釈も可能だが、quatere の直接目的語として muros turresque が置かれているため、場所の副詞的奪格とするのが適切である。
  2. 37.32.6receptui cani — cani は自動詞 cano の非人称受動不定詞(「吹かれること」)であり、receptui は目的を表す与格(「退却のために」)。「退却の信号を吹かせる」という非人称的な慣用表現である。
  3. 37.32.8qui... ostenderet — 関係代名詞 qui が接続法過去 ostenderet を伴い、目的を表す関係節(「〜を示すために」)を形成している。先行詞は主節の主語である Q. Antonius。
  4. 37.32.12resistere et revocare — 歴史的不定詞であり、主格 Aemilius を主語として、直説法未完了過去と同等に用いられ、緊迫した活発な動作を模写している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §37.32.1-37.32.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:37.32.1-37.32.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。