§37.32.1hos portus tutissimos cum occupasset Romana classis, priusquam aut scalis aut operibus moenia adgrederetur, mittendos censuit praetor, qui principum magistratuumque animos temptarent.
로마 함대가 이 매우 안전한 항구들을 점령했을 때, 법무관은 사다리나 공성구로 성벽을 공격하기 전에 지도자들과 정무관들의 의향을 타진할 사절들을 보내야 한다고 판단했다.
postquam obstinatos vidit, duobus simul locis oppugnare est adortus.
그들이 완강한 것을 보자, 그는 동시에 두 곳에서 공격을 시작했다.
§37.32.2altera pars infrequens aedificiis erat; templa deum aliquantum tenebant loci;
한쪽 구역은 건물이 드문드문했고, 신들의 신전이 제법 넓은 자리를 차지하고 있었다.
ea prius ariete admoto quatere muros turresque coepit;
먼저 그곳에서 그는 파성퇴를 접근시켜 성벽과 탑을 흔들기 시작했다.
§37.32.3dein cum eo multitudo occurreret ad defendendum, §37.32.4altera quoque parte admotus aries; et iam utrimque sternebantur muri.
그 뒤 방어를 위해 군중이 그곳으로 몰려들자, 다른 쪽 구역에서도 파성퇴가 접근하였고, 이제 양쪽에서 성벽이 허물어지고 있었다.
ad quorum casum cum impetum Romani milites per ipsam stragem ruinarum facerent, §37.32.5alii scalis etiam ascensum in muros temptarent, adeo obstinate restitere oppidani, ut facile appareret plus in armis et virtute quam in moenibus auxilii esse.
성벽이 무너져 로마 군인들이 바로 그 폐허의 더미를 뚫고 돌격을 감행하고, 다른 이들도 사다리로 성벽을 오르려고 시도하고 있었을 때, 주민들은 어찌나 완강하게 저항했는지 성벽보다는 무기와 용기 속에 더 많은 구원의 힘이 있음이 쉽게 드러날 정도였다.
§37.32.6coactus ergo periculo militum praetor receptui cani iussit, ne obiceret incautos furentibus desperatione ac rabie.
이에 군인들의 위험에 직면한 법무관은 퇴각 신호를 울리도록 명령했다. 무방비 상태의 병사들을 절망과 광기로 날뛰는 적들에게 노출시키지 않기 위함이었다.
§37.32.7dirempto proelio, ne tum quidem ad quietem versi, sed undique omnes ad munienda et obmolienda, §37.32.8quae ruinis strata erant, concurrerunt.
전투가 중단되었음에도 그들은 그때조차 휴식을 취하지 않고, 사방에서 모두가 보강하고 막아서기 위해 폐허로 무너져 내린 곳들로 몰려들었다.
huic operi intentis supervenit Q. Antonius a praetore missus, qui castigata pertinacia eorum maiorem curam Romanis quam illis ostenderet esse, ne in perniciem urbis pugnaretur; §37.32.9si absistere furore vellent, potestatem iis dari eadem condicione, qua prius C. Livii in fidem venissent, se tradendi.
이 작업에 열중하고 있는 그들에게 법무관이 보낸 퀸투스 안토니우스가 당도했다. 그는 그들의 완고함을 꾸짖으며, 도시의 파멸에 이르기까지 싸우지 않도록 로마인들이 그들 자신보다 더 큰 배려를 하고 있음을 보여주었고, 만약 그들이 광기를 거두기를 원한다면, 이전에 가이우스 리비우스의 신의에 귀순했을 때와 동일한 조건으로 투항할 기회가 그들에게 주어질 것이라고 전했다.
§37.32.10haec cum audissent, quinque dierum spatio ad deliberandum sumpto, temptata interim spe auxilii ab Antiocho, postquam legati missi ad regem nihil in eo praesidii esse retulerant, tum portas aperuerunt, pacti, ne quid hostile paterentur.
이 말을 듣고 그들은 심사숙고를 위해 5일간의 유예를 얻어 그사이 안티오코스로부터의 지원의 희망을 타진했으나, 왕에게 파견되었던 사절들이 왕에게는 아무런 구원의 힘이 없다고 보고하자, 어떠한 적대 행위도 겪지 않는다는 조건으로 마침내 성문을 열었다.
§37.32.11cum signa in urbem inferrentur et pronuntiasset praetor parci se deditis velle, clamor undique est sublatus, indignum facinus esse, Phocaeensis, numquam fidos socios, semper infestos hostis, impune eludere.
군기가 성 안으로 들어오고 법무관이 투항한 자들을 너그러이 대하길 원한다고 선포했을 때, 사방에서 결코 충실한 동맹국이 아니었고 언제나 흉악한 적이었던 포카이아인들이 벌을 받지 않고 빠져나가는 것은 부당한 처사라는 외침이 터져 나왔다.
§37.32.12ab hac voce velut signo a praetore dato ad diripiendam urbem passim discurrunt.
이 외침을 마치 법무관이 내린 신호처럼 받아들이고 그들은 도시를 약탈하기 위해 사방으로 흩어졌다.
Aemilius primo resistere et revocare dicendo captas, non deditas diripi urbes, et in iis tamen imperatoris, non militum arbitrium esse.
에밀리우스는 처음에는 저항하며 그들을 불러 세우고, 약탈당하는 것은 점령된 도시이지 투항한 도시가 아니며, 그런 도시에서조차 결정권은 군인들이 아니라 사령관에게 있다고 말했다.
§37.32.13postquam ira et avaritia imperio potentiora erant, praeconibus per urbem missis liberos omnes in forum ad se convenire iubet, ne violarentur;
분노와 탐욕이 명령보다 더 강력해지자, 그는 성내에 전령들을 보내 모든 자유 시민이 해를 입지 않도록 광장에 있는 자신에게 모이도록 명령했다.
et in omnibus, quae ipsius potestatis fuerunt, fides constitit praetoris:
그리고 법무관 자신의 권한에 속한 모든 일에서 법무관의 신의가 지켜졌다.
§37.32.14urbem agrosque et suas leges iis restituit; et, quia hiems iam appetebat, Phocaeae portus ad hibernandum classi delegit.
그는 그들에게 도시와 토지, 그리고 그들 자신의 법을 돌려주었으며, 겨울이 다가오고 있었기 때문에 함대의 겨울나기를 위해 포카이아의 항구들을 선택했다.