Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §35.38.1-35.38.14

カルキスの防衛強化とアイトリア軍の撤退

1267 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カルキスの指導者たちは隣接するエレトリアとカリュストスに救援を求め、同地の防衛を強化した。不意打ちを狙っていたアイトリア軍は、防備の堅い都市への攻撃を断念して撤退し、裏切り者の内通計画も失敗に終わった。

§35.38.1Micythio et Xenoclides, penes quos tum summa rerum pulso Euthymida Chalcide erat, seu ipsi per se suspicati seu indicata re, primo pavidi nihil usquam spei nisi in fuga ponebant;
エウテュミダスがカルキスから追放された後、当時国政の全権を握っていたミキュティオンとクセノクレイデスは、自分たちで疑いを抱いたか、あるいは事が露見したかして、最初は怯えて、逃亡以外にはどこにも希望を置いていなかった。
§35.38.2deinde postquam resedit terror et prodi et deseri non patriam modo sed etiam Romanorum societatem cernebant, consilio tali animum adiecerunt.
その後、恐怖が静まり、祖国だけでなくローマとの同盟をも裏切られ見捨てられようとしているのを目にすると、彼らは次のような計画に心を向けた。
§35.38.3sacrum anniversarium eo forte tempore Eretriae Amarynthidis Dianae erat, quod non popularium modo sed Carystiorum etiam coetu celebratur.
ちょうどその頃、エレトリアではアマリュンティス・ディアナの年に一度の祭礼が行われており、それは同国人だけでなく、カリュストスの人々の集まりによっても祝われていた。
§35.38.4eo miserunt, qui orarent Eretrienses Carystiosque, ut et suarum fortunarum in eadem insula geniti misererentur et Romanam societatem respicerent;
彼らはそこに、エレトリア人とカリュストス人に懇願するための使節を送った。
ne sinerent Aetolorum Chalcidem fieri;
同じ島に生まれた者として自らの運命に同情し、ローマとの同盟に配慮するように、また、カルキスがアイトリア人のものになるのを許さないように、と。
Euboeam habituros, §35.38.5si Chalcidem habuissent; graves fuisse Macedonas dominos; multo minus tolerabilis futuros Aetolos.
もし彼らがカルキスを手に入れたならば、エウボイアをも手に入れることになるだろうし、マケドニア人の支配者たちも苛酷であったが、アイトリア人ははるかに耐え難いものになるだろう、と。
Romanorum maxime respectus civitates movit, §35.38.6et virtutem nuper in bello et in victoria iustitiam benignitatemque expertas.
何よりもローマ人への配慮が、また最近の戦争における勇気と、勝利における正義および慈悲を経験していたことが、両市を動かした。
itaque quod roboris in iuventute erat utraque civitas armavit misitque.
それゆえ、両市は若者の中の精鋭を武装させて派遣した。
§35.38.7iis tuenda moenia Chalcidis oppidani cum tradidissent, ipsi omnibus copiis transgressi Euripum ad Salganea posuerunt castra.
町の人々が彼らにカルキスの城壁の防衛を委ねると、彼ら自身は全軍を率いてエウリポスを渡り、サルガネウスの近くに陣を敷いた。
§35.38.8inde caduceator primum, deinde legati ad Aetolos missi percunctatum, quo suo dicto factove socii atque amici ad se oppugnandos venirent.
そこから、まず伝令官が、次いで使節たちがアイトリア人のもとへ派遣され、自分たちのいかなる言葉や行動によって、同盟者であり友人である彼らが自分たちを攻撃しに来るのかを尋ねた。
§35.38.9respondit Thoas, dux Aetolorum, non ad oppugnandos, sed ad liberandos ab Romanis venire sese;
アイトリア人の将軍トアスは、自分たちは攻撃するためではなく、ローマ人から彼らを解放するために来ているのだと答えた。
§35.38.10splendidiore nunc eos catena, sed multo graviore vinctos esse, quam cum praesidium Macedonum in arce habuissent.
今や彼らは、アクロポリスにマケドニア人の守備隊を置いていたときよりも、より輝かしいがはるかに重い鎖で縛られているのだ、と。
se vero negare Chalcidenses aut servire ulli aut praesidio cuiusquam egere.
しかし、彼らは、カルキス人が誰かに隷属しているわけでも、誰の守備隊も必要としていないと否定した。
§35.38.11ita digressi ex colloquio legati ad suos; Thoas et Aetoli, §35.38.12ut qui spem omnem in eo, ut improviso opprimerent, habuissent, ad iustum bellum oppugnationemque urbis mari ac terra munitae haudquaquam pares, domum rediere.
このように会談から去って、使節たちは自陣に戻り、トアスとアイトリア人は、不意打ちで襲撃することにすべての希望を置いていた者たちであったので、海と陸から防備を固められた都市の正規の戦争と包囲攻撃には到底及ばず、故郷へ帰っていった。
§35.38.13Euthymidas postquam castra popularium ad Salganea esse profectosque Aetolos audivit, §35.38.14et ipse a Thebis Athenas rediit;
エウテュミダスは、同国人の陣営がサルガネウスにあり、アイトリア人が出発したと聞くと、彼自身もテーバイからアテネへと戻った。
et Herodorus cum per aliquot dies intentus ab Atalante signum nequiquam expectasset, missa speculatoria nave, ut, quid morae esset, sciret, postquam rem omissam ab sociis vidit, Thronium, unde venerat, repetit.
また、ヘロドロスは、アタランテ島から何日もの間、熱心に合図を待ったものの無駄に終わり、偵察船を派遣して遅延の理由を確かめさせ、同盟者たちによって作戦が放棄されたことを知ると、出発地であったトロニウムへと戻った。

語釈・文法注

  1. 35.38.4Euboeam habituros — 間接話法(oratio obliqua)の帰結節であり、未来能動分詞 `habituros` に `esse` が省略された対格不定詞構文。使節たちがエレトリア人とカリュストス人に対し、アイトリア人がカルキスを手に入れた場合にもたらされるであろう帰結「(アイトリア人が)エウボイア全体を手に入れることになるだろう」を提示して警告する文脈である。条件節は接続法過去完了 `si Chalcidem habuissent`(直接話法における未来完了 `si habuerint` に対応)で表されている。
  2. 35.38.10se vero negare Chalcidenses — `negare` は歴史的不定詞(infinitivus historicus)であり、主節の未完了過去と同等に機能する。対格の代名詞 `se`(使節たち、すなわちカルキス人自身)が主語であり、`Chalcidenses` は同格または `se` を具体的に説明する対格である。後続の不定詞句(`servire... egere`)を従えている。
  3. 35.38.12ut qui — 関係代名詞に `ut` が前置され、接続法(ここでは過去完了 `habuissent`)を伴うことで、主節の主語(Thoas et Aetoli)の性格や置かれた状況を説明し、「〜な人々であったので」という理由・原因を強調する用法である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §35.38.1-35.38.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.38.1-35.38.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。