§34.31.1ibi permisso, seu dicere prius seu audire mallet, ita coepit tyrannus: “si ipse per me, T. Quincti vosque qui adestis, causam excogitare, cur mihi aut indixissetis bellum aut inferretis, possem, tacitus eventum fortunae meae expectassem;
そこで、まず話すことを望むか、あるいは聞くことを望むか、どちらでもよいと許されると、僭主は次のように始めた。 "ティトゥス・クィンクティウスよ、そして同席されているあなたがたよ、もし私自身が、なぜあなたがたが私に宣戦を布告したのか、あるいは戦争を仕掛けているのか、その理由を自分自身で考え出すことができたなら、私は黙って自分の運命の結末を待っていただろう。
§34.31.2nunc imperare animo nequivi, quin, priusquam perirem, cur periturus essem, scirem. et hercules,
しかし今や、自分が滅びる前に、なぜ自分が滅びる運命にあるのかを知ることなしには、私の心を抑えることができなかった。
§34.31.3si tales essetis, qualis esse Carthaginienses fama est, apud quos nihil societatis fides sancti haberet, in me quoque vobis quid faceretis minus pensi esse non mirarer;
そして、実に、もしあなたがたが、カルタゴ人がそうであると噂されるような、彼らの間では同盟の信義が何ら神聖なものとみなされないような人々であったなら、私に対してもあなたがたが何をなそうと、ほとんど顧みられないとしても、私は驚かないだろう。
§34.31.4nunc cum vos intueor, Romanos esse video,
だが今、あなたがたを見るとき、私はあなたがたがローマ人であることを知る。
§34.31.5qui rerum divinarum foedera, humanarum fidem socialem sanctissimam habeatis;
あなたがたは神々の条約や人間の同盟の信義を最も神聖なものとみなす人々である。
cum me ipse respexi, eum me esse spero, cui et publice, sicut ceteris Lacedaemoniis, vobiscum vetustissimum foedus sit et meo nomine privatim amicitia ac societas, nuper Philippi bello renovata.
私自身を振り返るとき、私は自分が次のような者であることを望む。 すなわち、公的には他のスパルタ人と同様に、あなたがたとの間に極めて古い条約があり、また私個人の名において私的に、先日のフィリッポスとの戦争において更新された友好と同盟関係がある、そのような者であることを。
§34.31.6at enim ego eam violavi et everti,
しかし、『私はそれを侵害し、覆したのだ』とあなたがたは言う。
§34.31.7quod Argivorum civitatem teneo.
『私がアルゴスの国家を領有しているからである』と。
quo modo hoc tuear? re an tempore? res mihi duplicem defensionem praebet;
これを私はどのように擁護しようか。 事実によってか、それとも時によってか。 事実は私に二重の弁護を提供する。
nam et ipsis vocantibus ac tradentibus urbem eam accepi, non occupavi, et accepi, cum Philippi partium, non in vestra societate esset.
なぜなら、彼ら自身が呼び求め、都市を引き渡したときに私はこれを受け取ったのであり、強奪したのではない。 そして、それがフィリッポスの陣営に属し、あなたがたの同盟関係にはなかったときに、私はこれを受け取ったのである。
§34.31.8tempus autem eo me liberat, quod, cum iam Argos haberem, societas mihi vobiscum convenit, et, ut vobis mitterem ad bellum auxilia, non, ut Argis praesidium deducerem, §34.31.9pepigistis.
他方、時は、私がすでにアルゴスを領有していたときに、私とあなたがたとの間に同盟が合意され、そして、私があなたがたに戦争のための援軍を送り、アルゴスから守備隊を撤退させるためではない、とあなたがたが契約したという事実によって、私を免れさせる。
at hercule in ea controversia, quae de Argis est, superior sum et aequitate rei, quod non vestram urbem, §34.31.10sed hostium, quod volentem, non vi coactam accepi, et vestra confessione, quod in condicionibus societatis Argos mihi reliquistis;
しかし、実に、アルゴスに関するこの争いにおいて、私は事の正当性においても優位に立っている。 なぜなら、私が受け取ったのはあなたがたの都市ではなく、敵の都市であり、それを自発的なものとして、武力で強制されたのではなく受け取ったからであり、また、あなたがた自身が、同盟の条件においてアルゴスを私のもとに残したと承認しているからである。
§34.31.11ceterum nomen tyranni et facta me premunt, quod servos ad libertatem voco, quod in agros inopem plebem deduco.
しかし、僭主という名と私の行為が私を圧迫している。 私が奴隷たちを自由へと呼びかけ、貧しい民衆を土地へと入植させているということが。
§34.31.12de nomine hoc respondere possum, me, qualiscumque sum, eundem esse, qui fui, cum tu ipse mecum, T. §34.31.13Quincti, societatem pepigisti.
名前については、次のように答えることができる。 私がどのような者であれ、ティトゥス・ クィンクティウスよ、あなた自身が私と同盟を契約した時に、私がそうであったのと同じ人間である、と。
tum me regem appellari a vobis memini, nunc tyrannum vocari video.
当時、私はあなたがたから王と呼ばれていたのを覚えているが、今や僭主と呼ばれているのを目にしている。
itaque, si ego nomen imperii mutassem, mihi meae inconstantiae, cum vos mutetis, vobis vestrae reddenda ratio est.
したがって、もし私が支配の名称を変更したのなら、私に私の不節操の説明責任があるが、あなたがたが変更しているのだから、あなたがたにあなたがたの不節操の説明責任が果たされなければならない。
§34.31.14quod ad multitudinem servis liberatis auctam et egentibus divisum agrum attinet, possum quidem et in hoc me iure temporis tutari:
解放された奴隷たちによって増やされた群衆と、貧困者に分配された土地に関することについては、私は実に、この点においても時の権利によって身を守ることができる。
§34.31.15iam feceram haec, qualiacumque sunt, cum societatem mecum pepigistis et auxilia in bello adversus Philippum accepistis;
あなたがたが私と同盟を契約し、フィリッポスに対する戦争において援軍を受け入れたとき、これらがどのようなものであれ、私はすでにこれらのことを行っていたのである。
§34.31.16sed si nunc ea fecissem, non dico “quid in eo vos laesissem aut vestram amicitiam violassem?”, sed illud, me more atque instituto maiorum fecisse.
しかし、もし私が今、それらのことを行ったのだとしても、『それによって私がどのようにあなたがたを害したというのか、あるいはあなたがたの友好を侵害したというのか』とは言わず、そうではなく、私は先祖の習わしと制度に従ってそれを行ったのだ、と言う。
§34.31.17nolite ad vestras leges atque instituta exigere ea, quae Lacedaemone fiunt.
あなたがたの法律や制度に照らして、スパルタで行われていることを測ろうとしてはならない。
nihil comparare singula necesse est.
個々の事柄を比較する必要はまったくない。
vos a censu equitem, a censu peditem legitis, et paucos excellere opibus, plebem subiectam esse illis vultis;
あなたがたは財産に基づいて騎兵を、財産に基づいて歩兵を選び、少数の者が富において秀で、民衆が彼らに従属していることを望んでいる。
§34.31.18noster legum lator non in paucorum manu rem publicam esse voluit, quem vos senatum appellatis, nec excellere unum aut alterum ordinem in civitate, sed per aequationem fortunae ac dignitatis fore credidit, ut multi essent qui arma pro patria ferrent.
私たちの立法者は、あなたがたが元老院と呼んでいる少数の者の手に国家があることを望まなかったし、国家において特定の階級が傑出することを望まなかった。 そうではなく、財産と尊厳の平準化によって、祖国のために武器を取る者が多数現れることになると信じたのである。
§34.31.19pluribus me ipse egisse quam pro patria sermonis brevitate fateor;
私は、祖国の言葉の簡潔さに反して、自分自身が多くを語りすぎたことを認める。
et breviter peroratum esse potuit, nihil me, postquam vobiscum institui amicitiam, cur eius vos paeniteret, commisisse.
そして、簡潔に演説を結ぶこともできたはずである。 すなわち、私があなたがたと友好を結んで以来、あなたがたがそれを悔いるようなことは何一つ犯さなかった、と。
”
」