§34.31.1ibi permisso, seu dicere prius seu audire mallet, ita coepit tyrannus: “si ipse per me, T. Quincti vosque qui adestis, causam excogitare, cur mihi aut indixissetis bellum aut inferretis, possem, tacitus eventum fortunae meae expectassem;
그곳에서 먼저 말할 것인지 아니면 들을 것인지 선택이 허락되자 참주는 이와 같이 시작했다. "티투스 퀸크티우스여, 그리고 여기 계신 여러분이여, 만일 나 스스로의 힘으로 당신들이 왜 나에게 전쟁을 선포했거나 혹은 걸어왔는지 그 이유를 생각할 수 있었다면, 나는 잠자코 내 운명의 결과를 기다렸을 것입니다.
§34.31.2nunc imperare animo nequivi, quin, priusquam perirem, cur periturus essem, scirem.
하지만 지금은 내가 파멸하기 전에 왜 파멸해야 하는지를 알지 못하고서는 내 마음을 가라앉힐 수 없었습니다.
et hercules, §34.31.3si tales essetis, qualis esse Carthaginienses fama est, apud quos nihil societatis fides sancti haberet, in me quoque vobis quid faceretis minus pensi esse non mirarer;
그리고 실로, 만일 당신들이 동맹의 신의를 전혀 신성하게 여기지 않는다고 소문이 난 카르타고인들과 같은 사람들이었다면, 나에 대해서도 당신들이 무엇을 하든 거의 개의치 않는다는 것에 대해 나 역시 놀라지 않았을 것입니다.
§34.31.4nunc cum vos intueor, Romanos esse video,
하지만 이제 당신들을 바라볼 때, 당신들이 로마인들이라는 것을 나는 봅니다.
§34.31.5qui rerum divinarum foedera, humanarum fidem socialem sanctissimam habeatis;
당신들은 신적인 일들의 조약과 인간적인 일들의 동맹의 신의를 가장 신성하게 여기는 이들입니다.
cum me ipse respexi, eum me esse spero, cui et publice, sicut ceteris Lacedaemoniis, vobiscum vetustissimum foedus sit et meo nomine privatim amicitia ac societas, nuper Philippi bello renovata.
나 자신을 돌아볼 때, 나는 내가 공적으로는 다른 라케다이몬인들과 마찬가지로 당신들과 가장 오래된 조약을 맺고 있으며, 내 이름으로 사적으로는 최근 필리포스 동맹 전쟁에서 갱신된 우정과 동맹을 맺고 있는 바로 그 사람이라고 희망합니다.
그러나 실로 내가 그것을 침해하고 뒤엎었다고 당신들은 말합니다, 내가 아르고스인들의 도시를 보유하고 있다는 이유로 말입니다.
quo modo hoc tuear? re an tempore? res mihi duplicem defensionem praebet;
이를 내가 어떻게 옹호하겠습니까? 사실에 의해서입니까, 아니면 시기에 의해서입니까? 사실은 나에게 이중의 변호를 제공합니다.
nam et ipsis vocantibus ac tradentibus urbem eam accepi, non occupavi, et accepi, cum Philippi partium, non in vestra societate esset.
왜냐하면 그들이 스스로 부르고 도시를 인도했을 때 내가 그것을 받아들인 것이지 강탈한 것이 아니며, 또한 그것이 필리포스의 진영에 속해 있고 당신들의 동맹 관계에는 없을 때 내가 그것을 받아들였기 때문입니다.
§34.31.8tempus autem eo me liberat, quod, cum iam Argos haberem, societas mihi vobiscum convenit, et, ut vobis mitterem ad bellum auxilia, non, ut Argis praesidium deducerem, §34.31.9pepigistis.
반면에 시기는, 내가 이미 아르고스를 소유하고 있었을 때 당신들과 나 사이에 동맹이 합의되었고, 내가 당신들에게 전쟁을 위한 지원군을 보내는 것이지 아르고스에서 수비대를 철수하는 것이 아니라고 당신들이 계약했다는 사실로 나를 그 혐의에서 벗어나게 해 줍니다.
at hercule in ea controversia, quae de Argis est, superior sum et aequitate rei, quod non vestram urbem, §34.31.10sed hostium, quod volentem, non vi coactam accepi, et vestra confessione, quod in condicionibus societatis Argos mihi reliquistis;
하지만 실로 아르고스에 관한 이 분쟁에서, 나는 사태의 공정함에 있어서도 우위에 서 있습니다. 왜냐하면 내가 받아들인 것은 당신들의 도시가 아니라 적의 도시였고, 무력으로 강제된 것이 아니라 자발적인 것을 받아들였기 때문이며, 또한 당신들 스스로의 고백에 의해서도 우위에 서 있습니다. 왜냐하면 동맹의 조건에서 당신들이 아르고스를 나에게 남겨두었기 때문입니다.
§34.31.11ceterum nomen tyranni et facta me premunt, quod servos ad libertatem voco, quod in agros inopem plebem deduco.
그러나 참주라는 이름과 나의 행위가 나를 압박하고 있습니다. 내가 노예들을 자유로 부르고, 가난한 평민들을 토지로 이주시킨다는 이유로 말입니다.
§34.31.12de nomine hoc respondere possum, me, qualiscumque sum, eundem esse, qui fui, cum tu ipse mecum, T. §34.31.13Quincti, societatem pepigisti.
이 이름에 관해서는, 내가 어떤 사람이든 간에 티투스 퀸크티우스여, 당신 자신이 나와 동맹을 맺었을 때에 내가 있었던 바로 그 사람이라고 대답할 수 있습니다.
tum me regem appellari a vobis memini, nunc tyrannum vocari video.
그때 나는 당신들에 의해 왕이라 불렸던 것을 기억하는데, 이제는 참주라 불리는 것을 봅니다.
itaque, si ego nomen imperii mutassem, mihi meae inconstantiae, cum vos mutetis, vobis vestrae reddenda ratio est.
그러므로 만일 내가 지배의 명칭을 바꾸었다면 나에게 나의 일관성 없음의 책임을 물어야 하겠지만, 당신들이 바꾸는 것이니 당신들에게 당신들의 일관성 없음의 설명 책임이 주어져야 합니다.
§34.31.14quod ad multitudinem servis liberatis auctam et egentibus divisum agrum attinet, possum quidem et in hoc me iure temporis tutari:
해방된 노예들로 늘어난 군중과 가난한 이들에게 분배된 토지에 관한 한, 나는 참으로 이 점에 있어서도 시기의 권리에 의해 나 자신을 옹호할 수 있습니다.
§34.31.15iam feceram haec, qualiacumque sunt, cum societatem mecum pepigistis et auxilia in bello adversus Philippum accepistis;
당신들이 나와 동맹을 맺고 필리포스와의 전쟁에서 지원군을 받아들였을 때, 그것들이 어떤 것이든 간에 나는 이미 이 일들을 행했던 상태였습니다.
§34.31.16sed si nunc ea fecissem, non dico “quid in eo vos laesissem aut vestram amicitiam violassem?”, sed illud, me more atque instituto maiorum fecisse. §34.31.17nolite ad vestras leges atque instituta exigere ea, quae Lacedaemone fiunt.
그러나 설령 내가 지금 그 일들을 행했다 하더라도, '그로 인해 내가 당신들을 어떻게 해치거나 당신들의 우정을 침해했겠는가?'라고 말하려는 것이 아니라, 내가 조상들의 관습과 제도에 따라 행했다는 점을 말하고자 합니다. 라케다이몬에서 행해지는 일들을 당신들의 법과 제도에 맞추어 요구하지 마십시오.
nihil comparare singula necesse est.
개별적인 일들을 비교할 필요는 전혀 없습니다.
vos a censu equitem, a censu peditem legitis, et paucos excellere opibus, plebem subiectam esse illis vultis;
당신들은 재산에 따라 기병을 선발하고, 재산에 따라 보병을 선발하며, 소수의 사람들이 부에서 탁월하고 평민들이 그들에게 복속되기를 원합니다.
§34.31.18noster legum lator non in paucorum manu rem publicam esse voluit, quem vos senatum appellatis, nec excellere unum aut alterum ordinem in civitate, sed per aequationem fortunae ac dignitatis fore credidit, ut multi essent qui arma pro patria ferrent.
우리의 입법자는 당신들이 원로원이라 부르는 소수의 손에 국가가 있기를 원하지 않았고, 시민 사회에서 이 계급이나 저 계급이 탁월해지기를 원하지 않았으며, 재산과 존엄성의 평등화를 통해 조국을 위해 무기를 들 많은 사람들이 있게 될 것이라 믿었습니다.
§34.31.19pluribus me ipse egisse quam pro patria sermonis brevitate fateor;
조국의 언어의 간결함에 비해 내 자신이 더 많은 말로 논했음을 인정합니다.
et breviter peroratum esse potuit, nihil me, postquam vobiscum institui amicitiam, cur eius vos paeniteret, commisisse. ”
그리고 다음과 같이 짧게 결론을 지을 수도 있었을 것입니다. 즉 내가 당신들과 우정을 시작한 이래로, 당신들이 그것을 후회할 만한 일은 아무것도 저지르지 않았다고 말입니다."