Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §34.17.1-34.17.12

マンリウスの戦勝とカトによる城壁破壊

1184 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

法務官マンリウスはトゥルデタニアで勝利を収めたが、敵は傭兵を雇い抗戦を続ける。一方執政官カトは、反乱を未然に防ぐためエブロ川手前の全ヒスパニア人の武器を没収し、城壁を破壊して服従させた。

§34.17.1interim P. Manlius praetor exercitu vetere Q. Minucio, cui successerat, accepto, adiuncto et Ap. Claudi Neronis ex ulteriore Hispania vetere item exercitu, in Turdetaniam proficiscitur.
一方、法務官プブリウス・マンリウスは、前任者であったクィントゥス・ミヌキウスから受け取った旧軍に、さらに遠ヒスパニアのアッピウス・クラウディウス・ネロの同じく旧軍を合流させて、トゥルデタニアへと出発した。
§34.17.2omnium Hispanorum maxime imbelles habentur Turdetani; freti tamen multitudine sua obviam ierunt agmini Romano.
トゥルデタニア人はすべてのヒスパニア人の中で最も戦い慣れていないとみなされていたが、自軍の多さに頼って、ローマ軍の隊列を迎え撃ちに進んだ。
§34.17.3eques immissus turbavit extemplo aciem eorum.
投入された騎兵が即座に彼らの戦列を混乱させた。
pedestre proelium nullius ferme certaminis fuit;
歩兵の戦闘は、ほとんど戦いらしい戦いにもならなかった。
§34.17.4milites veteres, periti hostium bellique, haud dubiam pugnam fecerunt.
敵と戦争に熟練したベテラン兵たちは、勝敗の疑いない戦いをした。
nec tamen ea pugna debellatum est;
しかし、その戦闘によって戦争が終結したわけではなかった。
decem milia Celtiberum mercede Turduli conducunt alienisque armis parabant bellum.
トゥルドゥリ人は一万人のケルティベリア人を傭兵として雇い、他国の兵力によって戦争を準備していた。
§34.17.5consul interim rebellione Bergistanorum ictus, ceteras quoque civitates ratus per occasionem idem facturas, arma omnibus cis Hiberum Hispanis adimit.
一方、執政官はベルギスタニ人の反乱に衝撃を受け、他の都市国家も機会があれば同様のことをするだろうと考え、エブロ川の手前のすべてのヒスパニア人から武器を没収した。
§34.17.6quam rem adeo aegre passi, ut multi mortem sibimet ipsi consciscerent, ferox genus, nullam vitam rati sine armis esse.
彼らはこの措置をあまりに耐え難く思ったので、多くの者が自ら命を絶つほどであった。 彼らは猛々しい民族であり、武器のない人生など生をなさないと考えたのである。
§34.17.7quod ubi consuli renuntiatum est, senatores omnium civitatium ad se vocari iussit atque iis “non nostra” inquit “magis quam vestra refert vos non rebellare, si quidem id maiore Hispanorum malo quam exercitus Romani labore semper adhuc factum est.
このことが執政官に報じられると、彼はすべての都市国家の元老院議員たちを自分のところに召集するよう命じ、彼らにこう言った。 「あなたがたが反乱を起こさないことは、我々ローマ人の関心事である以上に、あなたがた自身の関心事である。 というのも、これまで常に、それはローマ軍の労苦よりも、ヒスパニア人のより大きな災厄を伴って生じてきたからだ。
§34.17.8id ut ne fiat, uno modo arbitror caveri posse, si effectum erit, ne possitis rebellare.
そうならないようにするための予防策は、あなたがたが反乱を起こせなくなるようにすること、この一点に尽きると私は考える。
§34.17.9volo id quam mollissima via consequi.
私はこれをできる限り穏やかな方法で達成したい。
vos quoque in ea re consilio me adiuvate.
あなたがたもこの件に関して、助言をもって私を助けてほしい。
§34.17.10nullum libentius sequar, quam quod vosmet ipsi attuleritis.
あなたがた自身が提示してくれる提案以上に、私が喜んで従うものはない。
” tacentibus spatium se ad deliberandum dierum paucorum dare dixit.
」彼らが沈黙していると、執政官は熟慮のために数日間の猶予を与えると言った。
§34.17.11cum revocati secundo quoque concilio tacuissent, uno die muris omnium dirutis, ad eos, qui nondum parebant, profectus, ut in quamque regionem venerat, omnes, qui circa incolebant, populos in deditionem accepit.
二度目の集会に再び呼び出されたときも彼らが沈黙していたので、彼は一日のうちにすべての都市の城壁を破壊し、まだ従っていなかった者たちの方へと進発した。 そしてそれぞれの地域に到着するごとに、その周辺に住んでいたすべての民を降伏させた。
§34.17.12Segesticam tantum, gravem atque opulentam civitatem, vineis et pluteis cepit.
重きをなし富裕な都市であるセゲスティカだけは、攻城用の遮蔽幕や防盾を用いて攻略した。

語釈・文法注

  1. 34.17.6quam rem — 関係代名詞の連結(relative connection)の用法。前文全体の出来事(武器の没収)を先行詞とし、接続詞と指示代名詞(et hanc rem)のように機能する。対格として、後続する分詞句 `aegre passi` の目的語となっている。
  2. 34.17.7refert — 非人称動詞。意味上の主語は `vos non rebellare`(対格不定詞句)。これに付随する `nostra` および `vestra` は、通常期待される属格(mei, tui 等)の代わりに用いられる所有代名詞の女性単数奪格形(歴史的には `rē fert` に由来する)。
  3. 34.17.10nullum — 指示代名詞。前文の `consilio`(中性名詞 `consilium`「助言、提案」の奪格)を受けており、中性単数対格 `nullum`(通常の中性単数対格 `nihil` ではなく名詞を補う形容詞的用法)として `consilium` を暗黙のうちに修飾している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §34.17.1-34.17.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.17.1-34.17.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。