Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §33.35.1-33.35.12

使節団の各地派遣とフィリッポスへの勧告

1153 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

十人の使節団が各地に散ってギリシア諸都市を解放し、コルネリウスはマケドニア王フィリッポスにローマへの使節派遣を促した後、テルモピュライの会合でアイトリア人からの不満に対応した。

§33.35.1dimisso conventu decem legati, partiti munia inter se, ad liberandas suae quisque regionis civitates discesserunt,
会合が散会すると、十人の使節団は、各自の間で任務を分担し、それぞれが受け持つ地域の諸都市を自由にするために出発した。
§33.35.2P. Lentulus Bargylias, L. Stertinius Hephaestiam et Thasum et Thraeciae urbes, P. Villius et L. Terentius ad regem Antiochum, Cn. §33.35.3Cornelius ad Philippum.
プブリウス・レントゥルスはバルギュリアへ、ルキウス・ステルティニウスはヘパイスティアとタソス、およびトラキアの諸都市へ、プブリウス・ウィッリウスとルキウス・テレンティウスはアンティオコス王のもとへ、グナエウス・ コルネリウスはフィリッポスのもとへと向かった。
qui de minoribusrebus editis mandatis percunctatus, si consilium non utile solum sed etiam salutare admittere auribus posset, §33.35.4cum rex gratias quoque se acturum diceret, si quid,
コルネリウスは、比較的ささいな事柄について指示を与えた後、彼が有益であるだけでなく身の安全のためにもなる忠告に耳を傾ける気があるかどうかを尋ね、王が、もし自分に役立つようなことを提示してくれるなら感謝さえするつもりだと答えたので、コルネリウスは王に強く勧めた。
§33.35.5quod in rem suam esset, expromeret, magno opere ei suasit, quoniam pacem impetrasset, ad societatem amicitiamque petendam mitteret Romam legatos, ne,
平和を手に入れたからには、同盟と友好を求めるためにローマに使節を送るべきである、と。
§33.35.6si quid Antiochus moveret, expectasse et temporum opportunitates captasse ad rebellandum videri posset.
それは、もしアンティオコスが何らかの行動を起こした場合に、彼が反乱を起こすための時機を待ち構え、好機を窺っていたかのように見えないようにするためであった。
§33.35.7ad Tempe Thessalica Philippus est conventus.
フィリッポスとの会談はテッサリアのテンペで行われた。
qui cum se missurum extemplo legatos respondisset, §33.35.8Cornelius Thermopylas, ubi frequens Graeciae statis diebus esse solet conventus — Pylaicum appellant —, §33.35.9venit;
彼が直ちに使節を送ると返答すると、コルネリウスはテルモピュライへと赴いた。 そこでは、決まった日にギリシアの多数の代表が集まる会合(ピュライア会合と呼ばれる)が通常開催されていた。
Aetolos praecipue monuit, constanter et fideliter in amicitia populi Romani permanerent.
彼はアイトリア人に対して、ローマ民衆の友好関係の中に堅固かつ忠実に留まり続けるよう、とりわけ強く忠告した。
§33.35.10Aetolorum principes alii leniter questi sunt, quod non idem erga suam gentem Romanorum animus esset post victoriam, §33.35.11qui in bello fuisset, alii ferocius incusarunt exprobraruntque non modo vinci sine Aetolis Philippum, sed ne transire quidem in Graeciam Romanos potuisse.
アイトリア人の指導者たちのうち、ある者たちは、勝利の後の彼らの部族に対するローマ人の態度が、戦争中のそれと同じではないと穏やかに不満を述べたが、他の者たちはより激しく非難し、アイトリア人なしにはフィリッポスに勝利できなかっただけでなく、ローマ人はギリシアに渡ることさえできなかったはずだと非難の言葉を浴びせた。
§33.35.12adversus ea respondere, ne in altercationem excederet res, cum supersedisset Romanus, omnia eos aequa impetraturos, si Romam misissent, dixit.
これらに対して、そのローマ人は、事態が口論に発展するのを避けるために反論することを差し控えたが、彼らがローマに使節を送るなら、すべての妥当な要求が容れられるだろうと述べた。
itaque ex auctoritate eius decreti legati sunt.
そのため、彼の勧告に基づいて使節団の派遣が議決された。
hunc finem bellum cum Philippo habuit.
フィリッポスとの戦争は、このようにして終わりを迎えた。

語釈・文法注

  1. §33.35.2Bargylias, L. Stertinius Hephaestiam — 前文の動詞 discesserunt を受けて、目的地に向かう動詞(profecti sunt など)が省略されている。地名(Bargylias, Hephaestiam, Thasum)は前置詞なしの対格で表され、人名や普通名詞(regem Antiochum, Philippum)には前置詞 ad が付されている。Bargylias は Bargylia(複数・中性、あるいは Bargyliae 複数・女性)の対格。
  2. §33.35.3editis mandatis — de minoribus rebus が形容詞句として mandatis にかかる、独立奪格「比較的ささいな事柄について指示が与えられた後で」の構造。あるいは、percunctatus が de minoribus rebus(比較的ささいな事柄について尋ねた)に係り、editis mandatis が独立奪格「指示を与えた上で」として挿入されているとも解釈できる。
  3. §33.35.3si consilium ... admittere auribus posset — 動詞 percunctatus(尋ねた)に導かれる間接疑問節。接頭辞 si は「〜かどうか(whether)」を意味し、接続法未完了過去 posset が用いられている。
  4. §33.35.5mitteret Romam legatos — 説得を表す動詞 suasit(強く勧めた)に導かれる、接続詞 ut が省略された間接命令(名詞節)。接続法未完了過去 mitteret が用いられている。
  5. §33.35.11non modo vinci sine Aetolis Philippum, sed ne transire quidem — 構文 non modo [non] ... sed ne ... quidem の例。両方の節が同じ述語(ここでは potuisse)を共有する場合、最初の節の否定の non が省略され、「アイトリア人なしにはフィリッポスが破られ得なかっただけでなく、ローマ人はギリシアに渡ることさえできなかった」という意味になる。対格不定詞句(vinci... Philippum / transire... Romanos)は、直前の動詞 incusarunt exprobraruntque から生じる間接話法の主節として、不定法 potuisse にかかっている。
  6. §33.35.12adversus ea respondere ... cum supersedisset Romanus — 動詞 supersedere(差し控える、避ける)は、奪格だけでなく不定法(respondere)を伴って「〜することを差し控える」を意味する。語順が倒置(hyperbaton)されており、respondere が cum 節の前に置かれ、主語 Romanus は supersedisset の後ろに置かれている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §33.35.1-33.35.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.35.1-33.35.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。