Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §32.20.1-32.20.7

アカイア民会の沈黙とアリスタイノスの演説

1097 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

翌日のアカイア民会では誰も発言しようとせず重苦しい沈黙が続くが、プラエトルのアリスタイノスが立ち上がり、決定前の今こそ各自の意見を述べるべきだと人々を叱咤する。

§32.20.1postero die advocatur concilium;
翌日、民会が召集される。
ubi cum per praeconem, sicut Graecis mos est, suadendi, si quis vellet, potestas a magistratibus facta esset, nec quisquam prodiret, diu silentium aliorum alios intuentium fuit.
そこにおいて、ギリシア人の慣習に従い、もし誰か望む者がいれば発言する機会が、伝令官を通じて官職者たちから与えられたが、誰も前に進み出なかったため、互いに他の者を見つめ合う人々の沈黙が長く続いた。
§32.20.2neque mirum, si, quibus sua sponte volutantibus res inter se repugnantes obtorpuerant quodam modo animi, eos orationes quoque insuper turbaverant utrimque, quae difficilia essent, promendo admonendoque per totum diem habitae.
もし、自分たち自身で、互いに相反する事柄をあれこれ思案するうちに、ある意味で心が麻痺してしまっていた人々を、双方から、困難な事柄を提示し警告することによって一日中行われた演説もまた、さらに混乱させていたのだとしても、驚くにはあたらない。
§32.20.3tandem Aristaenus, praetor Achaeorum, ne tacitum concilium dimitteret, “ubi” inquit “illa certamina animorum, Achaei, sunt, quibus in conviviis et circulis, cum de Philippo et Romanis mentio incidit, vix manibus temperatis?
ついにアカイア人のプラエトルであるアリスタイノスが、沈黙したまま民会を解散させないために、こう言った。 「アカイア人たちよ、あの精神の闘争はどこにいってしまったのか。 宴会や集まりにおいて、フィリッポスやローマ人への言及が生じたときに、あなたがたがほとんど手出しするのを抑えられないほどの、あの闘争は。
§32.20.4nunc in concilio ad eam rem unam indicto, cum legatorum utrimque verba audieritis, cum referant magistratus, cum praeco ad suadendum vocet,
今、まさにその一つの事柄のために召集された民会において、双方の使節の言葉を聞き終え、官職者たちが議案を提出し、伝令官が発言するよう呼びかけているときに、あなたがたは黙り込んでしまった!
§32.20.5obmutuistis! si non cura salutis communis, ne studia quidem, quae in hanc aut in illam partem animos vestros inclinarunt, vocem cuiquam possunt exprimere?
もし共同体の安全への配慮が声を絞り出させないとしても、あなたがたの心をこちらかあちらの側へと傾けさせた、あの熱意さえも、誰からも声を絞り出すことができないのだろうか。
§32.20.6cum praesertim nemo tam hebes sit, qui ignorare possit dicendi ac suadendi, quod quisque aut velit aut optimum putet, nunc occasionem esse, priusquam quicquam decernamus; ubi semel decretum erit, omnibus id, etiam quibus ante displicuerit, pro bono atque utili fore defendendum.
特に、各自が望むことや最善と思うことを発言し勧告する機会が、私たちが何事かを決定する前の今であること、そしてひとたび決定が下されたならば、以前にはそれが気に入らなかった人々を含め全員が、それを良いこと、有益なこととして擁護しなければならなくなるであろうことを、知らないままでいられるほど愚かな者は誰もいないのだから。
§32.20.7haec adhortatio praetoris non modo quemquam unum elicuit ad suadendum, sed ne fremitum quidem aut murmur contionis tantae ex tot populis congregatae movit.
」プラエトルのこの励ましは、ただの一人も発言へと誘い出さなかったばかりか、非常に多くの民から集まったこれほど大きな集会において、ざわめきや囁き声さえも引き起こさなかった。

語釈・文法注

  1. 32.20.2quibus sua sponte volutantibus res inter se repugnantes obtorpuerant animi — 関係代名詞 `quibus` は `animi` にかかる所有の与格であり、分詞 `volutantibus` もこれと一致する与格複数で「彼ら自身で(相反する事柄を)思案するうちに」という付帯状況を表す。関係節の主語は `animi`(心)で、動詞 `obtorpuerant`(麻痺していた)に係る。先行詞は主節の対格 `eos` であり、関係節が先行詞より前に置かれている。
  2. 32.20.6nunc occasionem esse ... defendendum — 関係節 `qui ignorare possit` 内の動詞 `ignorare` の目的語となる、対格と不定詞による間接話法構文。並列する2つの不定詞句 `nunc occasionem esse` と `fore defendendum` が `ignorare` に係っている。`fore defendendum` は動形容詞(-ndus)と `fore`(=futurum esse)の組み合わせによる、未来受動の意味を帯びた非人称記述である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §32.20.1-32.20.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:32.20.1-32.20.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。