Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.43.1-30.43.13

講和条約の承認とカルタゴ艦隊の焼却

1025 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官レントゥルスによる和平交渉妨害の試みにもかかわらず、民衆と元老院はスキピオに和平の締結と軍隊の撤退の権限を与える。カルタゴ使節は虜囚の引き渡しを求め、帰国後スキピオとの間で講和が成立し、軍船が焼却されるとともに、脱走兵には死刑が執行される。

§30.43.1inclinatis omnium ad pacem animis Cn. Lentulus consul, cui classis provincia erat, senatus consulto intercessit.
全員の心が和平へと傾いたとき、艦隊を自らの管轄州としていた執政官グナエウス・レントゥルスが、元老院決議に職権介入した。
§30.43.2tum M’. Acilius et Q. Minucius tribuni plebis ad populum tulerunt, vellent iuberentne senatum decernere, ut cum Carthaginiensibus pax fieret; et quem eam pacem dare, quemque ex Africa exercitum deportare iuberent.
その後、護民官マニウス・アキリウスとクィントゥス・ミヌキウスは民衆に法案を提示し、元老院がカルタゴ人との間に和平を結ぶことを決定することを望み、また命じるかどうか、そして誰がその和平を結び、誰がアフリカから軍隊を撤退させることを彼らが命じるかを諮った。
§30.43.3de pace “uti rogas” omnes tribus iusserunt; pacem dare P. Scipionem, eundem exercitum deportare.
和平についてはすべての部族が「提案の通りに」と議決し、プブリウス・スキピオが和平を与え、同じ彼が軍隊を撤退させるべきだとした。
§30.43.4ex hac rogatione senatus decrevit, ut P. Scipio ex decem legatorum sententia pacem cum populo Carthaginiensi, quibus legibus ei videretur, faceret.
この提案に基づいて元老院は、プブリウス・スキピオが10人の使節の意見に従い、彼が適当と考える条件によってカルタゴ人民と和平を結ぶことを議決した。
§30.43.5gratias deinde patribus egere Carthaginienses et petierunt, ut sibi in urbem introire et colloqui cum civibus suis liceret, qui capti in publica custodia essent;
その後、カルタゴ人たちは議員たちに感謝を述べ、公の監視下に捕らえられている自分たちの市民と市内で会い、対話することを許してほしいと求めた。
§30.43.6esse in iis partim propinquos amicosque suos, nobiles homines, partim ad quos mandata a propinquis haberent.
彼らの中には、一部は自分たちの親族や友人である高貴な人々がおり、一部は親族から伝言を預かっている相手である人々がいたからである。
§30.43.7quibus conventis cum rursus peterent, ut sibi quos vellent ex iis redimendi potestas fieret, iussi nomina edere; et cum ducentos ferme ederent, §30.43.8senatus consultum factum est, ut legati Romani ducentos ex captivis, quos Carthaginienses vellent, ad P. Cornelium in Africam deportarent nuntiarentque ei, ut, si pax convenisset, sine pretio eos Carthaginiensibus redderet.
彼らと面会したのち、彼らのうち望む者を身請けする権限を自分たちに与えてほしいと再び求めたとき、名前を提出するよう命じられ、彼らがほぼ200名の名前を提出すると、ローマの使節たちが、カルタゴ人の望む200名の捕虜をアフリカのプブリウス・コルネリウスのもとへ連行し、もし和平が合意に達したならば身代金なしでそれらをカルタゴ人に返還するようにと伝える、という元老院決議がなされた。
§30.43.9fetiales cum in Africam ad foedus feriundum ire iuberentur, ipsis postulantibus senatus consultum in haec verba factum est, ut privos lapides silices privasque verbenas secum ferrent; ut ubi praetor Romanus iis imperaret, ut foedus ferirent, illi praetorem sagmina poscerent.
神祇官たちが条約締結のためにアフリカに行くよう命じられたとき、彼らの要求により、それぞれが一個ずつの燧石とそれぞれが薬草を携えて行くこと、そしてローマのプラエトルが彼らに条約を結ぶよう命じたときには、彼らがプラエトルに聖草を要求すること、という元老院決議が次のような文言でなされた。
herbae id genus ex arce sumptum fetialibus dari solet.
この種の草は、城砦から採取されて神祇官たちに与えられるのが慣例である。
§30.43.10ita dimissi ab Roma Carthaginienses cum in Africam venissent ad Scipionem, quibus ante dictum est legibus pacem fecerunt.
このようにしてローマから送り出されたカルタゴ人たちは、アフリカに到着してスキピオのもとに赴いたとき、以前に告げられていた条件によって和平を結んだ。
§30.43.11naves longas, elephantos, perfugas, fugitivos, captivorum quattuor milia tradiderunt, inter quos Q. Terentius Culleo senator fuit.
彼らは軍船、象、脱走兵、逃亡奴隷、そして4000人の捕虜を引き渡したが、その中には元老院議員クィントゥス・テレンティウス・クッレオがいた。
naves provectas in altum incendi iussit.
スキピオは、船を沖合に出させて放火することを命じた。
§30.43.12quingentas fuisse omnis generis, quae remis agerentur, quidam tradunt;
あらゆる種類を合わせて、櫂で進む船が500隻あったと伝える者もいる。
quarum conspectum repente incendium tam lugubre fuisse Poenis, quam si ipsa Carthago arderet.
それらの突然の火災による光景は、カルタゴ人にとって、まるでカルタゴ自体が燃えているかのように悲痛なものであった。
de perfugis gravius quam de fugitivis consultum;
脱走兵については、逃亡奴隷についてよりも厳しく処置された。
§30.43.13nominis Latini qui erant, securi percussi, Romani in crucem sublati.
ラティウム名に属する者たちは斧で首をはねられ、ローマ人は十字架にかけられた。

語釈・文法注

  1. 30.43.1senatus consulto intercessit — 動詞 intercedere(与格支配)は、執政官や護民官がその職権を用いて元老院の決議(senatus consultum)の成立や執行を阻止することを指す。ここではレントゥルスが自身に有利な管轄権(アフリカ州)を得るために講和の手続きを拒否権で阻もうとした状況を示す。
  2. 30.43.2vellent iuberentne — 民衆への法案提出(rogatio)における公式の決まり文句である velitis iubeatisne が、主節の過去時制 tulerunt に応じて、間接疑問節内で接続法未完了過去(vellent iuberentne)に変化したものである。
  3. 30.43.6partim ad quos mandata a propinquis haberent — 接続法 haberent の主語は、主節の主語であるカルタゴ人使節たち(Carthaginienses)。関係代名詞 quos は虜囚の一部(partim)を指す先行詞を含んでおり、「(使節たちが)その親族からの伝言を携えている相手である人々」という構造になる。
  4. 30.43.9praetorem sagmina poscerent — 動詞 poscere(要求する)が、人を表す対格(praetorem)と、物を表す対格(sagmina)を同時に取る二重対格の構文。「プラエトルに聖草(サグミナ)を要求する」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.43.1-30.43.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.43.1-30.43.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。