§3.44.1sequitur aliud in urbe nefas ab libidine ortum, haud minus foedo eventu, quam quod per stuprum caedemque Lucretiae urbe regnoque Tarquinios expulerat, ut non finis solum idem decemviris, qui regibus, sed causa etiam eadem imperii amittendi esset.
市において、情欲から生じたもう一つの不法が続く。 それは、ルクレティアへの凌辱と死によってタルクィニウス家を市と王国から追放した事件に劣らぬ悲惨な結末を伴うものであり、十人官たちにとっての最期が王たちと同じであっただけでなく、支配を失う原因までもが同じとなるほどであった。
Ap. Claudium virginis plebeiae stuprandae libido cepit.
アッピウス・クラウディウスに、平民の乙女を凌辱したいという情欲が芽生えたのである。
§3.44.2pater virginis, L. Verginius, honestum ordinem in Algido ducebat, vir exempli recti domi militiaeque.
乙女の父ルキウス・ウェルギニウスは、アルギドゥス山で誉れ高き階級を率いており、家庭内でも軍務においても正しい範となる人物であった。
perinde uxor instituta fuerat liberique instituebantur.
妻も同様に教育されており、子供たちもそのように教育されていた。
desponderat filiam L. Icilio tribunicio,
彼は娘を、元護民官のルキウス・イキリウスに婚約させていた。
§3.44.3viro acri et pro causa plebis expertae virtutis.
彼は情熱的な男であり、平民の大義のために証明された勇気の持ち主であった。
§3.44.4hanc virginer adultam, forma excellentem Appius amore amens pretio ac spe perlicere adortus, postquam omnia pudore saepta animadvertit, ad crudelem superbamque vim animum convertit.
この成長した、容姿の優れた乙女を、アッピウスは愛に狂って金銭と甘い見込みとで誘惑しようと試みたが、すべてが彼女の貞淑さによって遮られていることに気づくと、冷酷で傲慢な暴力へと心を向けた。
§3.44.5M. Claudio clienti negotium dedit, ut virginem in servitutem adsereret neque cederet secundum libertatem postulantibus vindicias, quod pater puellae abesset, locum iniuriae esse ratus.
彼はクライエンスのマルクス・クラウディウスに任務を与え、その乙女を奴隷として主張し、自由を求める者たちに対して自由の側に立つ暫定占有権を認めないようにさせた。 これは、少女の父親が不在であるため、不法を行う余地があると判断したからである。
§3.44.6virgini venienti in forum — ibi namque in tabernaculis litterarum ludi erant — minister decemviri libidinis manum iniecit serva sua natam servamque appellans sequique se iubebat:
乙女が広場へやって来たとき――というのも、そこには小屋の中に読み書きの学校があったからである――十人官の情欲の手先が彼女に手をかけ、彼女を自分の女奴隷から生まれた奴隷であると呼び、自分に従うよう命じた。
§3.44.7cunctantem vi abstracturum.
ためらうなら力ずくで連れ去るつもりであった。
pavida puella stupente ad clamorem nutricis fidem Quiritium inplorantis fit concursus.
怯える少女が茫然自失とする中、ローマ市民の加護を懇願する乳母の叫び声に、人々が駆け寄って集まった。
Vergini patris sponsique Icili populare nomen celebratur.
父ウェルギニウスと婚約者イキリウスの民衆に好まれる名が連呼される。
notos gratia eorum, turbam indignitas rei virgini conciliat.
彼らへの好意が知人たちを、事態の不当さが群衆を乙女の味方に引き入れた。
§3.44.8iam a vi tuta erat, cum adsertor nihil opus esse multitudine concitata ait; se iure grassari, non vi.
彼女はすでに暴力からは守られていたが、そのとき主張者は、群衆を騒ぎ立てる必要は全くない、自分は力によるのではなく法に基づいて行動しているのだと言った。
vocat puellam in ius.
そして彼女を法廷へ召喚した。
§3.44.9auctoribus qui aderant, ut sequeretur, ad tribunal Appi perventum est.
そこに居合わせた人々が従うよう勧めたので、アッピウスの裁判壇へと至った。
notam iudici fabulam petitor, quippe apud ipsum auctorem argumenti, peragit;
原告は、裁判官にとって既知の作り話――何しろ彼自身がその筋書きの考案者だったのだから――を演じて見せた。
puellam domi suae natam furtoque inde in domum Vergini translatam suppositam ei esse;
すなわち、その少女は自分の家で生まれ、そこから盗まれてウェルギニウスの家に移され、彼の子供として身代わり(サポシタ)にされたのだと。
§3.44.10id se indicio conpertum adferre probaturumque vel ipso Verginio iudice, ad quem maior pars iniuriae eius pertineat; interim dominum sequi ancillam aequum esse.
自分はこれを情報提供によって突き止めたのであり、その不法の不利益の大部分が及ぶはずのウェルギニウス自身が裁判官であっても証明してみせる、それまでの間、女奴隷が主人に従うのは当然である、と。
§3.44.11advocati puellae, cum Verginium rei publicae causa dixissent abesse, biduo adfuturum, §3.44.12si nuntiatum ei sit, iniquum esse absentem de liberis dimicare, postulant, ut rem integram in patris adventum differat, lege ab ipso lata vindicias det secundum libertatem neu patiatur virginem adultam famae prius quam libertatis periculum adire.
乙女の弁護人たちは、ウェルギニウスが国家の公務のために不在であるが、二日後には到着するであろうと述べ、もし彼に知らされるならば、不在の身で我が子のために争うのは不当であるとし、父親の到着まで事態を未決のまま延期すること、また自らが制定した法律に従って、自由の側に立つ暫定占有権を与えること、そして成長した乙女が自由の危険に先んじて名声の危険に直面するのを許さないことを要求した。