Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §3.25.1-3.25.9

アエクィ族の条約破棄とローマ使節への侮辱

151 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ミヌキウスとナウティウスが執政官に就任し国内の紛争が続く中、アエクィ族が条約を破りローマ領を略奪したため使節が派遣されるが侮辱され、元老院は軍の派遣を決定する。

§3.25.1L. Minucius inde et C. Nautius consules facti duas residuas anni prioris causas exceperunt.
その後、ルキウス・ミヌキウスとガイウス・ナウティウスが執政官に就任し、前年から残された二つの懸案を引き継いだ。
§3.25.2eodem modo consules legem, tribuni iudicium de Volscio inpediebant;
同様に、執政官たちは法案を、護民官たちはウォルスキウスに対する裁判を妨害し合っていた。
§3.25.3sed in quaestoribus novis maior vis, maior auctoritas erat.
しかし、新たな財務官たちの側には、より大きな力とより大きな権威があった。
cum M. Valerio, Mani filio, Volesi nepote, quaestor erat T. Quinctius Capitolinus, qui ter consul fuerat.
マルクス・ウァレリウス(マニウスの子、ウォレススの子孫)とともに財務官となったのは、すでに三度執政官を務めていたティトゥス・クィンクティウス・カピトリヌスであった。
is quoniam neque Quinctiae familiae Caeso neque rei publicae maximus iuvenum restitui posset, falsum testem, qui dicendae causae innoxio potestatem ademisset, iusto ac pio bello persequebatur.
彼は、クィンクティウス家にとってもカエソを、国家にとっても最も偉大であった青年を連れ戻すことはできない以上、無実の男から弁明の機会を奪い取った偽りの証人を、正当かつ敬虔な戦いによって追及した。
§3.25.4cum Verginius maxime ex tribunis de lege ageret, duum mensum spatium consulibus datum est ad inspiciendam legem, ut, cum edocuissent populum, quid fraudis occultae ferretur, sinerent deinde suffragium inire.
護民官たちのうちでウェルギニウスが特に法案について活動していたとき、執政官たちに法案を詳しく検討するための二ヶ月の猶予が与えられた。 それは、いかなる隠された欺瞞がそこに含まれているかを民衆に十分説明した上で、その後に投票に移ることを許すためであった。
hoc intervalli datum res tranquillas in urbe fecit.
この猶予が与えられたことで、市内の情勢は平穏になった。
§3.25.5nec diuturnam quietem Aequi dederunt, qui rupto foedere, quod ictum erat priore anno cum Romanis, imperium ad Gracchum Cloelium deferunt;
しかし、アエクィ族は長い休息を与えなかった。 彼らは、前年にローマ人と結ばれた条約を破り、グラックス・クロエリウスに指揮権を委ねた。
is tum longe princeps in Aequis erat.
彼は当時、アエクィ族の中で群を抜いた指導者であった。
§3.25.6Graccho duce in Labicanum agrum, inde in Tusculanum hostili populatione veniunt plenique praedae in Algido castra locant.
グラックスを指導者として、彼らはラビクムの領土へ、次いでトゥスクルムの領土へと敵対的な略奪を伴って侵入し、分捕り品を満載してアルギドゥス山に陣を敷いた。
in ea castra Q. Fabius, P. Volumnius, A. Postumius legati ab Roma venerunt questum iniurias et ex foedere res repetitum.
その陣営に、ローマから使節としてクィントゥス・ファビウス、プブリウス・ウォルムニウス、アウルス・ポストゥミウスが赴き、不法行為について抗議し、条約に基づいて賠償を請求した。
eos Aequorum imperator, §3.25.7quae mandata habeant ab senatu Romano, ad quercum iubet dicere;
アエクィ族の将軍は、彼らに対し、ローマの元老院からどのような命令を帯びているかを樫の木に向かって話すように命じた。
§3.25.8se alia interim acturum.
自分はその間、別の仕事をするつもりだというのであった。
quercus, ingens arbor, praetorio imminebat, cuius umbra opaca sedes erat.
その樫の木は、巨大な木であり、将軍の幕舎の上にそびえ立ち、その濃い陰が座所となっていた。
tum ex legatis unus abiens “et haec” inquit “sacrata quercus et quidquid deorum est audiant foedus a vobis ruptum nostrisque et nunc querellis adsint et mox armis, cum deorum hominumque simul violata iura exsequemur.
そのとき、使節の一人が立ち去り際に言った。 「この神聖な樫の木も、そしてすべての神々も、あなた方によって条約が破られたことを聞き届けるがよい。 そして、我々の現在の不満に立ち会い、やがては、我々が神々と人間との共に侵害された権利を行使するときに、兵火をもって立ち会うがよい。
” Romam ut rediere legati, §3.25.9senatus iussit alterum consulem contra Gracchum in Algidum exercitum ducere, alteri populationem finium Aequorum provinciam dedit.
」使節たちがローマに戻ると、元老院は、一方の執政官にグラックスに対抗してアルギドゥス山へ軍を率いるよう命じ、もう一方の執政官にはアエクィ族の領土の略奪を任務として与えた。
tribuni suo more impedire dilectum et forsitan ad ultimum impedissent; sed novus subito additus terror est.
護民官たちはいつものように徴兵を妨害し、おそらくは最後まで妨害し通したであろうが、突然新たな恐怖が付け加わった。

語釈・文法注

  1. §3.25.3dicendae causae — 与格の innoxio が ademisset の間接目的語であるのに対し、dicendae causae は動形容詞(gerundive)を用いた属格名詞句であり、直接目的語の potestatem(権利、機会)を限定している(「自己の弁明を行う権利」)。
  2. §3.25.4quid fraudis occultae — 間接疑問節の主語である中性代名詞 quid に対し、fraudis occultae(隠された欺瞞)が部分属格(partitive genitive)として掛かっている(直訳:「隠された欺瞞の何が」)。
  3. §3.25.6questum ... repetitum — 運動を表す動詞 venerunt(やって来た)に伴って、目的を表す対格のスピーヌム(supine)である(「抗議するために、また賠償を請求するために」)。
  4. §3.25.9impedire — 主語 tribuni に対する歴史的不定詞(historical infinitive)であり、過去の継続的な行動を活き活きと描写している(直説法未完了過去と同等)。続く impedissent は接続法過去完了である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §3.25.1-3.25.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.25.1-3.25.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。