Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §29.23.1-29.23.10

カルタゴとシファクスの同盟とスキピオへの警告

966 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カルタゴ側はヌミディアのシファクス王と同盟を結び、ギスゴの子ハスドルバルの娘と王の婚姻を急がせる。ハスドルバルは王を説得してスキピオに使節を送らせ、アフリカ上陸を避けるよう警告する。

§29.23.1dum haec apud Romanos geruntur, Carthaginienses quoque, cum speculis per omnia promunturia positis percunctantes paventesque ad singulos nuntios sollicitam hiemem egissent,
ローマ人の間でこれらのことが行われている間、カルタゴ人たちもまた、すべての岬に監視所を設置して情報を探り、一報が届くたびに恐れおののきながら、不安な冬を過ごしていたが、彼ら自身も、アフリカの防衛のために、シファクス王との同盟という小さからぬ弾みを加えた。
§29.23.2haud parvum et ipsi tuendae Africae momentum adiecerunt societatem Syphacis regis, cuius maxime fiducia traiecturum in Africam Romanum crediderant.
ローマ人がアフリカへ渡ってくるだろうと彼らが信じていたのも、主にこの王への信頼があったからであった。
§29.23.3erat Hasdrubali Gisgonis filio non hospitium modo cum rege, de quo ante dictum est, cum ex Hispania forte in idem tempus Scipio atque Hasdrubal convenerunt, sed mentio quoque inchoata adfinitatis, ut rex duceret filiam Hasdrubalis.
ギスゴの子ハスドルバルには、以前に述べたように、かつてヒスパニアから偶然同じ時期にスキピオとハスドルバルが集まったとき以来の、王との客顧関係があっただけでなく、王がハスドルバルの娘を娶るという、姻戚関係の具体的な話も始まっていた。
§29.23.4ad eam rem consummandam tempusque nuptiis statuendum — iam enim nubilis erat virgo — profectus Hasdrubal ut accensum cupiditate — et sunt ante omnes barbaros Numidae effusi in Venerem — sensit, virginem a Carthagine arcessit maturatque nuptias;
この件を成就させ、婚礼の時期を定めるために――というのも、乙女はすでに結婚適齢期に達していたからである――出発したハスドルバルは、王が情欲に燃えていることを察知すると――実際、ヌミディア人はすべての野蛮人の中でも際立って愛欲に溺れやすいのであるが――カルタゴから乙女を呼び寄せ、婚礼を急いだ。
§29.23.5et inter aliam gratulationem, ut publicum quoque foedus privato adiceretur, societas inter populum Carthaginiensium regemque, data ultro citroque fide eosdem amicos inimicosque habituros, iure iurando adfirmatur.
そして、その他の祝賀の最中に、私的な結びつきに公的な条約も加えられるようにと、カルタゴ人民と王との間の同盟が、互いに同じ友と敵を持つという誓約を交わすことによって、誓いのもとに確固たるものにされた。
§29.23.6ceterum Hasdrubal, memor et cum Scipione initae regi societatis et quam vana et mutabilia barbarorum ingenia essent, veritus, ne, si traiecisset in Africam Scipio, parvum vinculum eae nuptiae essent, §29.23.7dum accensum recenti amore Numidam habet, perpellit blanditiis quoque puellae adhibitis, ut legatos in Siciliam ad Scipionem mittat, per quos moneat eum, ne prioribus suis promissis fretus in Africam traiciat:
しかしハスドルバルは、王がスキピオとも同盟を結んでいたこと、また野蛮人の気性がいかに虚しく移り気なものであるかを忘れておらず、もしスキピオがアフリカに渡ってきたなら、この婚礼など取るに足らない絆になってしまうのではないかと恐れ、ヌミディア人が新しい愛に燃えているうちに、少女の甘言も利用して彼を説得し、シキリアのスキピオのもとへ使節を派遣させ、以前の約束を当てにしてアフリカへ渡ってこないようにと、彼らを通じて警告させた。
§29.23.8se et nuptiis civis Carthaginiensis, filiae Hasdrubalis, quem viderit apud se in hospitio, et publico etiam foedere cum populo Carthaginiensi iunctum optare primum, §29.23.9ut procul ab Africa, sicut adhuc fecerint, bellum Romani cum Carthaginiensibus gerant, ne sibi interesse certaminibus eorum armaque aut haec aut illa, abnuentem alteram societatem, sequi necesse sit;
すなわち、自分はカルタゴの市民であり、かつて自分の家で客顧として会ったハスドルバルの娘との婚礼によっても、またカルタゴ人民との公的な条約によっても結ばれており、まず第一に、ローマ人がこれまでしてきたように、アフリカから遠く離れた場所でカルタゴ人と戦争を行うことであり、自分自身が彼らの争いに介入して、一方の同盟を拒みつつ、こちらの軍勢かあちらの軍勢のどちらかに従わなければならない事態にならないことを望んでいる[と伝えた]。
§29.23.10si non abstineat Africa Scipio et Carthagini exercitum admoveat, sibi necessarium fore et pro terra Africa, in qua et ipse sit genitus, et pro patria coniugis suae proque parente ac penatibus dimicare.
もしスキピオがアフリカを避けることをせず、カルタゴに軍を進めるならば、自分自身が生まれたアフリカの土地のためにも、妻の祖国のためにも、またその親と守護神のために戦うことが自分にとって不可欠となるであろう[と警告した]。

語釈・文法注

  1. 29.23.2cuius maxime fiducia — fiducia は原因または手段を表す奪格であり、先行詞 Syphacis を指す属格の関係代名詞 cuius を目的格的属格として従えている。全体として「彼に対する信頼を最大の拠り所として」という副詞的用法となる。
  2. 29.23.4profectus Hasdrubal ut accensum cupiditate ... sensit — 主語 Hasdrubal に対する分詞 profectus や挿入句 iam enim... および et sunt... によって構造が複雑化しているが、骨格は Hasdrubal ... ut [regem] accensum cupiditate sensit, virginem ... arcessit maturatque nuptias(ハスドルバルは王が情欲に燃えているのを察知すると、乙女を呼び寄せ、婚礼を急いだ)となる。
  3. 29.23.8se et nuptiis ... et publico etiam foedere ... iunctum optare primum — 伝聞(間接話法)の中で、optare に導かれる対格不定詞(ACI)構文の対格主語が se であり、シファクス王自身を指す。optare の直接の目的語は、後続する ut ... gerant 節である。
  4. 29.23.9ne sibi interesse certaminibus eorum ... necesse sit — interesse は与格を支配するため、与格名詞の certaminibus を従える。abnuentem は主語(シファクス)を修飾する現在分詞で、対格になっているのは非人称表現 ne sibi ... necesse sit の中の不定詞 sequi の意味上の主語(対格)として機能しているためである。
  5. 29.23.10sibi necessarium fore — fore は futurum esse の短縮形(未来不定詞)で、間接話法において「〜することが必要になるだろう」という非人称表現を形成している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §29.23.1-29.23.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.23.1-29.23.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。