Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §26.46.1-26.46.10

沼地からの城壁登攀とカルタゴ・ノウァの陥落

841 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

スキピオ率いる別働隊が沼地を渡って背後から城壁を乗り越え、カルタゴ・ノウァの制圧に成功する。丘と砦に逃げ込んだマゴーらの残党軍も降伏し、都市の攻略が完了する。

§26.46.1ab terra ingens labor succedentibus erat;
陸側から押し寄せる者たちにとっては多大な労苦があった。
nec altitudine tantum moenium impediebantur, sed quod e turribus pugnantis ad ancipites utrimque ictus subiectos habebant Romanos, ut latera infestiora subeuntibus quam adversa corpora essent.
彼らは城壁の高さによって阻まれただけでなく、カルタゴ軍が、戦っているローマ兵たちを自分たちの下方に晒し、塔から両側への挟み撃ちの打撃を加えることができたため、登っていくローマ兵にとっては、体の正面よりも側面の方がより危険にさらされることになったからである。
at parte in alia quingentis §26.46.2et per stagnum facilis transitus et in murum ascensus inde fuit;
しかし、もう一方の側では、五百人の兵にとって、沼地を通る容易な通行と、そこからの城壁への登攀がなされた。
nam neque opere emunitus erat, ut ubi ipsius loci ac stagni praesidio satis creditum foret, nec ulla armatorum statio aut custodia opposita intentis omnibus ad opem eo ferendam, unde periculum ostendebatur.
というのも、そこは防塞工事によって強化されておらず(その場所自体と沼地の保護に十分な信頼が置かれていたためである)、危険が示されている陸側へ救援をもたらすことに全員が没頭していたため、武装した守備隊も哨兵も全く配置されていなかったからである。
§26.46.3ubi urbem sine certamine intravere, pergunt inde, quanto maximo cursu poterant, ad eam portam, circa quam omne contractum certamen erat.
彼らが戦闘なしに都市に入ると、そこから、可能な限りの猛スピードで、その周囲にすべての戦闘が集中していたあの門へと進んだ。
§26.46.4in quod adeo intenti omnium non animi solum fuere, sed etiam oculi auresque pugnantium spectantiumque et adhortantium pugnantis §26.46.5ut nemo ante ab tergo senserit captam urbem, quam tela in aversos inciderunt et utrimque ancipitem hostem habebant.
この戦闘に、戦う人々、見物する人々、そして戦う者たちを励ます人々の、心だけでなく目も耳もあまりにも集中していたため、背後から自分たちに向けて武器が降り注ぎ、両側から敵に挟まれていることを知るまで、誰も背後から都市が占領されたことに気づかなかった。
§26.46.6tunc turbatis defensoribus metu et moenia capta, et porta intus forisque pariter refringi coepta;
その時、守備兵たちが恐怖で混乱する中で城壁は占領され、門も内側と外側の両方から同時に打ち破られ始めた。
et mox caedendo confectis ac distractis, ne iter impediretur, foribus armati impetum fecerunt.
そして間もなく、進路が妨げられないように、叩き斬られバラバラにされた門を通って、武装兵たちが突入した。
§26.46.7magna multitudo et muros transcendebat, sed ii passim ad caedem oppidanorum versi;
大群衆も城壁を乗り越えていたが、彼らは至る所で市民の虐殺へと向かった。
illa, quae portam ingressa erat, iusta acies cum ducibus, cum ordinibus media urbe usque in forum processit.
一方、門から入ってきた本隊は、指揮官たちとともに整然とした隊列を保って、市街地を通り抜けて広場まで進軍した。
§26.46.8inde cum duobus itineribus fugientis videret hostis, alios ad tumulum in orientem versum, qui tenebatur quingentorum militum praesidio, alios in arcem, in quam et ipse Mago cum omnibus fere armatis, qui muris pulsi fuerant, refugerat, partim copiarum ad tumulum expugnandum mittit, partim ipse ad arcem ducit.
そこから、敵が二つの道に逃げていくのを見たとき(一方は五百人の兵士の守備隊によって保持されている東向きの丘へ、もう一方はマゴー自身も、城壁から撃退されたほぼすべての武装兵とともに逃げ込んでいた砦へであった)、スキピオは軍勢の一部を丘を攻略するために派遣し、一部は彼自身が砦へと率いた。
§26.46.9et tumulus primo impetu est captus, et Mago, arcem conatus defendere, cum omnia hostium plena videret neque spem ullam esse, se arcemque et praesidium dedidit.
そして、丘は最初の攻撃で占領され、砦を防衛しようと試みたマゴーも、すべてが敵で満ちており、何の希望もないことを見て、自分自身と砦、そして守備隊を降伏させた。
§26.46.10quoad dedita arx est, caedes tota urbe passim factae, nec ulli puberum, qui obvius fuit, parcebatur;
砦が降伏するまでは、都市全域で至る所で虐殺が行われ、遭遇した成人の男は誰一人として容赦されなかった。
tum signo dato caedibus finis factus; ad praedam victores versi, quae ingens omnis generis fuit.
その後、合図が送られて虐殺は終わりを告げ、勝者たちは略奪へと向かったが、それはあらゆる種類にわたる膨大なものであった。

語釈・文法注

  1. 26.46.1pugnantis — 現在分詞対格複数形(`pugnantes` の古形)。ここでは `habebant` の目的語である `Romanos` を修飾し、「戦っているローマ人たちを」という意味。あるいは `e turribus` と結びつけて「塔から戦う者たち(カルタゴ人)」と取ることも可能だが、文脈上、攻撃を受けるローマ兵の窮状を説明するために、カルタゴの守備兵がローマ兵を「下方で(戦闘に)晒された状態(`subiectos`)に置いていた」と解釈するのが自然である。
  2. 26.46.2ut ubi — 関係副詞 `ubi` に接続詞 `ut` が前置されたもの。「〜するような場所において(そうである)ように」という意味で、沼地による自然の防御力を過信して防壁強化を怠った状況を説明している。
  3. 26.46.5nemo ante ... quam — 相関関係を示す `ante... quam`(または `antequam`)が否定語 `nemo` と伴い、「〜するまでは誰も気づかなかった」すなわち「〜して初めて気づいた」という意味の結果節(`ut...`)を構成している。
  4. 26.46.6caedendo confectis ac distractis — 手段を表す動名詞 `caedendo`(斬ることによって)が、奪格絶対の主名詞 `foribus` を修飾する完了分詞 `confectis ac distractis`(破壊され、バラバラにされた)にかかっている。城門が力ずくで叩き斬られ破壊された様子を描写している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §26.46.1-26.46.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.46.1-26.46.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。