§26.17.1Romani patres perfuncti, quod ad Capuam attinebat, cura C. Neroni ex iis duabus legionibus quas ad Capuam habuerat, sex milia peditum et trecentos equites, quos ipse legisset, et socium Latini nominis peditum numerum parem et octingentos equites decernunt.
カプアに関わる任務を終えたローマの元老院議員たちは、ガイウス・ネロに対して、彼がカプアで率いていたあの二つの軍団から、彼自身が選抜することになる歩兵六千と騎兵三百、およびそれと同数のラティウム同盟の歩兵と八百の騎兵を割り当てることを議決した。
§26.17.2eum exercitum Puteolis in naves impositum Nero in Hispaniam transportavit.
ネロはその軍勢をプテオリで船に乗せてイスパニアへと運んだ。
cum Tarraconem navibus venisset expositisque ibi copiis et navibus subductis socios quoque navalis multitudinis augendae causa armasset, §26.17.3profectus ad Hiberum flumen exercitum ab Ti. Fonteio et L. Marcio accepit.
船でタラコに到着し、そこで軍勢を上陸させて船を引き上げたのち、兵員を増強するために同盟国の船員たちをも武装させ、エブロ川へと出発してティベリウス・フォンテイウスとルキウス・マルキウスから軍勢を引き継いだ。
inde pergit: ad hostis ire.
そこから、敵へと向かって進み続けた。
§26.17.4Hasdrubal Hamilcaris ad Lapides atros castra habebat;
ハミルカルの子ハスドルバルは「黒い石」に陣を張っていた。
in Ausetanis is locus est inter oppida Iliturgim et Mentissam.
この場所はアウセタニ人の土地にあり、イリトゥルギスとメンティッサの町の間に位置する。
huius saltus fauces Nero insedit.
ネロはこの峠の入り口を占拠した。
§26.17.5Hasdrubal, cum in arto res esset, caduceatorem misit, qui promitteret, si inde emissus foret, se omnem exercitum ex Hispania deportaturum.
ハスドルバルは、状況が窮地に陥ると、もしそこから退去させてもらえるならばイスパニアから全軍を撤退させることを約束するために、和平の使者を送った。
§26.17.6quam rem cum laeto animo Romanus accepisset, diem posterum Hasdrubal conloquio petivit, ut coram leges conscriberentur de tradendis arcibus urbium dieque statuenda; ad quam praesidia deducerentur, suaque omnia sine fraude Poeni deportarent.
ローマ人がこれを喜んで受け入れると、ハスドルバルは、都市の城塞の引き渡しと、守備隊が撤退させられカルタゴ人が自分たちのすべての財産を不正なく持ち去るべき日を指定することに関する協定を対面で文書化するために、翌日を会談のために求めた。
§26.17.7quod ubi impetravit, extemplo primis tenebris atque inde tota nocte, quod gravissimum exercitus erat, Hasdrubal quacumque posset evadere e saltu iussit.
これが認められると、ハスドルバルはただちに、夕闇が訪れるや否や、そしてそこから夜を徹して、軍勢の最も重装備の部分を、峠から脱出できるところはどこからでも脱出させるよう命じた。
§26.17.8data sedulo opera est, ne multi ea nocte exirent, ut ipsa paucitas cum ad hostem silentio fallendum aptior tum ad evadendum per artas semitas ac difficilis esset.
その夜に多くの者が脱出しないようにと入念に配慮がなされたが、それは少人数であること自体が、沈黙のうちに敵を欺くのにより適しており、かつ、狭く困難な小道を通って脱出するのにも好都合であるためであった。
§26.17.9ventum insequenti die ad conloquium est;
翌日、会談が行われた。
sed loquendo plura scribendoque dedita opera, quae in rem non essent, die consumpto in posterum dilatum est.
しかし、本題にそぐわない事柄を多大に話し、書き連ねることに意図的に時間が費やされ、一日が終わり、会談は翌日に延期された。
§26.17.10addita insequens nox spatium dedit et alios emittendi.
さらに翌夜が加わったことで、他の者たちをも脱出させる時間が得られた。
§26.17.11nec postero die res finem invenit.
翌日になっても事態は決着しなかった。
ita aliquot dies disceptando palam de legibus noctesque emittendis clam e castris Carthaginiensibus absumptae.
こうして、昼は公然と条件について議論することに、夜はカルタゴの陣営から密かに脱出させることに、数日と数夜が費やされた。
et postquam pars maior emissa exercitus erat, iam ne is quidem, §26.17.12quae ultro dicta erant, stabatur, minusue ac minus cum timore simul fide decrescente conveniebat.
そして軍勢の大部分が送り出されると、もはやあの、自ら進んで口にしていた合意事項さえ守られなくなり、恐怖が薄れるとともに信頼も薄れ、ますます合意には至らなくなった。
iam ferme pedestres omnes copiae evaserant e saltu, cum prima luce densa nebula saltum omnem camposque circa intexit.
ほぼすべての歩兵部隊がすでに峠から脱出していたそのとき、夜明けとともに濃い霧が峠全体と周囲の平原を覆った。
quod ubi sensit Hasdrubal, mittit ad Neronem, qui in posterum diem conloquium differret: illum diem religiosum Carthaginiensibus ad agendum quicquam rei seriae esse.
ハスドルバルはこれに気づくと、翌日に会談を延期するようにとネロのもとに使者を送った。 カルタゴ人にとってその日は、重大な事柄を行うには不吉な忌むべき日であるというのであった。
§26.17.13ne tum quidem suspecta fraus cum esset, data venia eius diei, extemploque Hasdrubal cum equitatu elephantisque castris egressus sine ullo tumultu in tutum evasit.
その時でさえ欺瞞が疑われなかったので、その日の猶予が与えられ、ハスドルバルはただちに騎兵と象を率いて陣営を出発し、何ら騒ぎを起こすことなく安全な場所へと脱出した。
§26.17.14hora ferme quarta dispulsa sole nebula aperuit diem, vacuaque hostium castra conspexerunt Romani.
ほぼ第四時に太陽によって霧が散らされ、一日が明らかになると、ローマ人たちは敵の陣営が空であることを目にした。
§26.17.15tum demum Claudius Punicam fraudem adgnoscens, ut se dolo captum sensit, proficiscentem institit sequi paratus confligere acie;
その時になってようやく、クラウディウスはカルタゴ人の欺瞞に気づき、自分が策略に嵌められたことを知ると、出発した敵を追撃し始め、会戦で交戦する準備を整えた。
§26.17.16sed hostis detrectabat pugnam.
しかし敵は戦闘を避けた。
levia tamen proelia inter extremum Punicum agmen praecursoresque Romanorum fiebant.
それでも、カルタゴ軍の最後尾とローマ軍の先遣隊の間で小規模な戦闘が行われた。