§24.14.1isdem diebus et Q. Fabius consul ad Casilinum temptandum, quod praesidio Punico tenebatur, venit, et ad Beneventum velut ex composito parte altera Hanno ex Bruttiis cum magna peditum equitumque manu, altera Ti. Gracchus ab Luceria accessit.
同じ頃、執政官クィントゥス・ファビウスが、カルタゴの守備隊に保持されていたカシリヌムを攻略するためにやって来た。 また、ベネウェントゥムには、まるで示し合わせたかのように、一方からはハンノがブルッティウム地方から多くの歩兵と騎兵の軍勢を率いて、他方からはティベリウス・グラックスがルケリアから到着した。
§24.14.2qui primo oppidum intravit, deinde, ut Hannonem tria milia ferme ab urbe ad Calorem fluvium castra posuisse et inde agrum populari audivit, et ipse egressus moenibus mille ferme passus ab hoste castra locat.
グラックスは最初に町に入り、その後、ハンノが町からおよそ三マイル離れたカロル川の近くに陣営を構え、そこから領地を略奪していると聞くと、自身も城壁から出て、敵からおよそ一マイルのところに陣営を配置した。
§24.14.3ibi contionem militum habuit.
そこで彼は兵士たちの集会を開いた。
legiones magna ex parte volonum habebat, qui iam alterum annum libertatem tacite mereri quam postulare palam maluerant.
彼は軍団の大部分に志願奴隷を擁しており、彼らはすでに二年もの間、公に要求するよりもむしろ黙って自由を得るに値することを望んでいた。
senserat tamen hibernis egrediens murmur in agmine esse quaerentium, en umquam liberi militaturi essent,
しかしグラックスは、冬営地を出発するときに、はたして自分たちがいつ自由の身で兵役に就くことができるのかと不満をこぼすつぶやきが、行軍中の列から聞こえるのを察知していた。
§24.14.4scripseratque senatui, non tam quid desiderarent, quam quid meruissent: bona fortique opera eorum se ad eam diem usum, neque ad exemplum iusti militis quicquam eis praeter libertatem deesse.
そして彼は元老院に、彼らが何を望んでいるかではなく、彼らがどのような功績を立てたかを書き送っていた。 すなわち、自分は今日まで彼らの立派で勇敢な働きに依拠してきたこと、そして、正当な兵士の模範に対して、彼らには自由以外に欠けているものは何もないということである。
§24.14.5de eo permissum ipsi erat, faceret, quod e re publica duceret esse.
このことについて、国家の利益になると彼が考えるように行うことが彼自身に許可されていた。
itaque priusquam cum hoste manum consereret, pronuntiat tempus venisse eis libertatis, quam diu sperassent, potiundae.
それゆえ、敵と交戦する前に、彼は、彼らが長く望んでいた自由を手に入れる時が来たと宣言する。
§24.14.6postero die signis conlatis dimicaturum puro ac patenti campo, ubi sine ullo insidiarum metu vera virtute geri res posset.
翌日、伏兵の恐れが一切なく、真の勇気をもって戦うことができる、遮るもののない開けた平野で、軍旗を交えて戦うつもりである、と。
§24.14.7qui caput hostis rettulisset eum se extemplo liberum iussurum esse; qui loco cessisset, in eum servili supplicio animadversurum;
敵の首を持ち帰った者を、自分は直ちに自由にするよう命じるつもりであり、持ち場を離れた者には、奴隷に対する刑罰をもって処罰するつもりである、と。
§24.14.8suam cuique fortunam in manu esse.
各人の運命はそれぞれの「手」の中にある。
libertatis auctorem eis non se fore solum, sed consulem M. Marcellum, sed universos patres, quos consultos ab se de libertate eorum sibi permisisse.
彼らの自由の保証人となるのは自分だけでなく、執政官マルケルス、さらには元老院全体であり、諮問を受けた元老院は、彼らの自由に関して自分に(権限を)委ねてくれたのである。
litteras inde consulis ac senatus consultum recitavit.
その後、彼は執政官の書簡と元老院決議を朗読した。
§24.14.9ad quae clamor cum ingenti adsensu est sublatus.
これに対して、大いなる賛同とともに叫び声が上がった。
pugnam poscebant, signumque ut daret, extemplo ferociter instabant.
彼らは戦闘を要求し、直ちに合図を出すよう激しく迫った。
§24.14.10Gracchus proelio in posterum diem pronuntiato contionem dimisit.
グラックスは翌日の戦闘を布告して集会を解散した。
milites laeti, praecipue quibus merces navatae in unum diem operae libertas futura erat, armis expediendis diei quod erat relicum consumunt.
兵士たちは歓喜し、とりわけ、一日の献身的な働きの報酬が自由となるはずであった者たちは、その日の残りの時間を武器の整備に費やした。