§23.40.1et in Sardinia res per T. Manlium praetorem administrari coeptae, quae omissae erant, postquam Q. Mucius praetor gravi morbo est inplicitus.
サルディニアにおいても、法務官クィントゥス・ムキウスが重病にかかった後に放置されていた諸事が、法務官ティトゥス・マンリウスによって管理され始めた。
§23.40.2Manlius navibus longis ad Caralis subductis navalibusque sociis armatis, ut terra rem gereret, et a praetore exercitu accepto duo et viginti milia peditum, mille ducentos equites confecit.
マンリウスは軍船をカラリスに引き揚げ、海軍同盟兵を武装させて陸上で作戦を遂行できるようにし、また法務官から軍勢を受け取って、2万2千の歩兵と1200の騎兵を編成した。
§23.40.3cum his equitum peditumque copiis profectus in agrum hostium haud procul ab Hampsicorae castris castra posuit.
これらの騎兵と歩兵の軍勢を率いて出発し、敵の領土内、ハンプシコラの陣営から遠くない場所に陣を構えた。
Hampsicora tum forte profectus erat in Pellitos Sardos ad iuventutem armandam, qua copias augeret;
そのときハンプシコラは、軍勢を増強するために若者たちを武装させようと、たまたまペッリティ・サルディ人のもとへ出発していた。
§23.40.4filius nomine Hostus castris praeerat.
ホストゥスという名の息子が陣営の指揮を執っていた。
is adulescentia ferox temere proelio inito fusus fugatusque.
彼は若さゆえに血気盛んで、無謀にも戦闘を始めて打ち破られ、敗走した。
ad tria milia Sardorum eo proelio caesa, octingenti ferme vivi capti;
その戦闘で約3000名のサルディニア人が殺され、およそ800名が生け捕りにされた。
§23.40.5alius exercitus primo per agros silvasque fuga palatus, dein, quo ducem fugisse fama erat, ad urbem nomine Cornum, caput eius regionis, confugit;
残りの軍勢は、最初は野原や森を通って散り散りに逃げたが、その後、将軍が逃げたという噂があったその地方の首府であるコルヌスという名の都市へと逃げ込んだ。
§23.40.6debellatumque eo proelio in Sardinia esset, ni classis Punica cum duce Hasdrubale, quae tempestate deiecta ad Baliaris erat, in tempore ad spem rebellandi advenisset.
そして、嵐によってバレアレス諸島に流されていたハスドルバル将軍率いるカルタゴ艦隊が、反乱の希望を与えるために、ちょうど良い時期に到着していなかったならば、サルディニアでの戦争はその戦闘によって終結していたであろう。
§23.40.7Manlius post famam adpulsae Punicae classis Caralis se recepit: ea occasio Hampsicorae data est Poeno se iungendi.
マンリウスは、カルタゴ艦隊が接岸したという噂を聞いてカラリスへと退却した。 この機会がハンプシコラに与えられ、彼はカルタゴ人と合流した。
§23.40.8Hasdrubal, copiis in terram expositis et classe remissa Carthaginem, duce Hampsicora ad sociorum populi Romani agrum populandum profectus Caralis perventurus erat, ni Manlius obvio exercitu ab effusa eum populatione continuisset.
ハスドルバルは兵を陸上に上陸させ、艦隊をカルタゴに送り返した後、ハンプシコラを案内役として、ローマ民衆の同盟者の領土を略奪するために出発し、カラリスに到達しようとしていたが、マンリウスが軍勢を率いて立ち塞がり、彼の無秩序な略奪を阻止した。
§23.40.9primo castra castris modico intervallo sunt obiecta;
最初は陣営と陣営が、わずかな距離を挟んで対峙した。
deinde per procursationes levia certamina vario eventu inita;
その後、小競り合いを通じて一進一退の軽い小戦闘が行われた。
postremo descensum in aciem. signis conlatis iusto proelio per quattuor horas pugnatum.
最後には戦列を整えての戦闘となり、相見えて本格的な会戦が4時間にわたって戦われた。
§23.40.10diu pugnam ancipitem Poeni Sardis facile vinci adsuetis, fecerunt;
サルディニア人たちが簡単に敗北することに慣れていた中で、カルタゴ人たちは長い間、戦いを互角に保った。
postremo et ipsi, cum omnia circa strage ac fuga Sardorum repleta essent, fusi;
しかし最後には、周囲がすべてサルディニア人の死体と逃走する者で満ちるに至り、彼ら自身も打ち破られた。
§23.40.11ceterum terga dantes circumducto cornu, quo pepulerat Sardos, inclusit Romanus.
だが、背を向けて逃げる者たちを、ローマ軍はサルディニア人たちを敗走させた翼を回り込ませて包囲した。
§23.40.12caedes inde magis quam pugna fuit.
その後は戦闘というよりは虐殺となった。
duodecim milia hostium caesa Sardorum simul Poenorumque, ferme tria milia et septingenti capti et signa militaria septem et viginti.
サルディニア人とカルタゴ人合わせて1万2千の敵が殺され、ほぼ3700名が捕らえられ、27の軍旗が奪われた。