Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §23.40.1-23.40.12

曼利乌斯击溃撒丁尼亚与迦太基联军

第 696 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在撒丁尼亚,在大法官曼利乌斯于昆图斯·穆基乌斯生病后接管了军队,并击败了由汉普西科拉之子霍斯图斯率领的撒丁尼亚军队。尽管哈斯德鲁巴率领迦太基舰队赶来支援叛乱,但曼利乌斯最终彻底击败了迦太基与撒丁尼亚的联军。

§23.40.1et in Sardinia res per T. Manlium praetorem administrari coeptae, quae omissae erant, postquam Q. Mucius praetor gravi morbo est inplicitus.
在撒丁尼亚,在大法官昆图斯·穆基乌斯身染重病之后被搁置的事务,也开始由大法官提图斯·曼利乌斯来主持。
§23.40.2Manlius navibus longis ad Caralis subductis navalibusque sociis armatis, ut terra rem gereret, et a praetore exercitu accepto duo et viginti milia peditum, mille ducentos equites confecit.
曼利乌斯将战船拖上卡拉利斯的海岸,并武装了海军同盟兵,以便在陆地上进行战斗;在大法官那里接管了军队后,他组建了一支由二万二千名步兵和一千二百名骑兵组成的军队。
§23.40.3cum his equitum peditumque copiis profectus in agrum hostium haud procul ab Hampsicorae castris castra posuit.
他带领这支骑兵和步兵部队出发,在敌方领土内、离汉普西科拉营地不远的地方驻扎下来。
Hampsicora tum forte profectus erat in Pellitos Sardos ad iuventutem armandam, qua copias augeret; §23.40.4filius nomine Hostus castris praeerat.
当时汉普西科拉恰好前往佩利蒂·萨丁尼亚人那里,去武装那里的青年,以此扩充他的军队;他的名叫霍斯图斯的儿子主持着营地。
is adulescentia ferox temere proelio inito fusus fugatusque.
此人因年轻而鲁莽,冒失地发动了战斗,结果被击溃并落荒而逃。
ad tria milia Sardorum eo proelio caesa, octingenti ferme vivi capti; §23.40.5alius exercitus primo per agros silvasque fuga palatus, dein, quo ducem fugisse fama erat, ad urbem nomine Cornum, caput eius regionis, confugit; §23.40.6debellatumque eo proelio in Sardinia esset, ni classis Punica cum duce Hasdrubale, quae tempestate deiecta ad Baliaris erat, in tempore ad spem rebellandi advenisset.
在那场战斗中,大约有三千名萨丁尼亚人被杀,近八百人被活捉;其他军队起初在田野和森林中四处逃窜,随后逃往一个名叫科尔努斯的城市,该城市是该地区的行政首府,据传他们的将领已逃往那里;若非那支因风暴被吹到巴利阿里群岛、由哈斯德鲁巴率领的迦太基舰队及时赶到,重新燃起了叛乱的希望,撒丁尼亚的战争就会在那场战斗中宣告结束。
§23.40.7Manlius post famam adpulsae Punicae classis Caralis se recepit: ea occasio Hampsicorae data est Poeno se iungendi.
曼利乌斯在听到迦太基舰队靠岸的传闻后退回了卡拉利斯;这个机会被赐予了汉普西科拉,使他得以与迦太基人会合。
§23.40.8Hasdrubal, copiis in terram expositis et classe remissa Carthaginem, duce Hampsicora ad sociorum populi Romani agrum populandum profectus Caralis perventurus erat, ni Manlius obvio exercitu ab effusa eum populatione continuisset.
哈斯德鲁巴在将部队运上海岸并把舰队遣回迦太基后,在汉普西科拉的引导下,出发去蹂躏罗马人民同盟者的土地,若非曼利乌斯率军迎击、阻止了他肆无忌惮的掠夺,他本来就要到达卡拉利斯了。
§23.40.9primo castra castris modico intervallo sunt obiecta; deinde per procursationes levia certamina vario eventu inita; postremo descensum in aciem.
起初,两个营地在相距不远的地方对峙;接着通过出击进行了一些胜负未分的轻微交火;最后,双方列阵决战。
signis conlatis iusto proelio per quattuor horas pugnatum.
在正面交锋中,他们进行了一场长达四个小时的正式会战。
§23.40.10diu pugnam ancipitem Poeni Sardis facile vinci adsuetis, fecerunt; postremo et ipsi, cum omnia circa strage ac fuga Sardorum repleta essent, fusi; §23.40.11ceterum terga dantes circumducto cornu, quo pepulerat Sardos, inclusit Romanus.
尽管萨丁尼亚人习惯于轻易被征服,但迦太基人在很长一段时间里让这场战斗胜负难料;最后,当周围的一切都被萨丁尼亚人的屠杀和逃跑所充斥时,他们自己也被击溃了;然而,在他们败退时,罗马人通过将击退萨丁尼亚人的那一翼包抄过去,包围了他们。
§23.40.12caedes inde magis quam pugna fuit.
此后的战况更像是一场屠杀而非战斗。
duodecim milia hostium caesa Sardorum simul Poenorumque, ferme tria milia et septingenti capti et signa militaria septem et viginti.
敌军中萨丁尼亚人和迦太基人共有一万二千人被杀,近三千七百人被俘,并缴获了二十七面军旗。

词汇与语法注释

  1. 23.40.1administrari coeptae — 当半脱离动词 coepi 支配被动不定式(此处为 administrari)时,其自身通常也采用被动形式(此处为 coeptae sunt,省略了 sunt)。主语为阴性复数名词 res。
  2. 23.40.6debellatumque ... esset, ni ... advenisset — 过去非真实条件句,条件从句(advenisset)和主句(debellatum esset)均使用虚拟式过去完成时。主句中的 debellatum esset 是不及物动词 debellare(结束战争)的无人称被动语态,意为“战争本会宣告结束”。
  3. 23.40.7post famam adpulsae Punicae classis — 所谓的“主导分词”(或称“建城以来”句式),在此处分词 adpulsae 修饰名词 classis,表达动作本身。应译为“迦太基舰队靠岸的消息”,而非“已被靠岸的迦太基舰队的消息”。
  4. 23.40.8perventurus erat, ni ... continuisset — 主动将来分词与直陈式未完成过去时(perventurus erat)结合,用作过去非真实条件句的主句。此结构代替了常规的虚拟式过去完成时,用以强调“本已几乎要到达(但因条件从句的干预而未成)”的紧迫感和临场感。
  5. 23.40.10Sardis facile vinci adsuetis — 独立夺格结构。形容词性分词 adsuetis(习惯于)与夺格名词主语 Sardis 一致。被动不定式 vinci 用作 adsuetis 的补充成分(“习惯于被征服”)。整个结构表示背景或原因:“因为萨丁尼亚人习惯于轻易被征服”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §23.40.1-23.40.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.40.1-23.40.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。