Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §23.17.1-23.17.12

アケッラエの陥落とカシリヌムへの進軍

673 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ノラ防衛に成功したマルケッルスが内通者を処刑してスエッスラへ移動する一方、ハンニバルはアケッラエを攻略して住民を敗走させる。その後、ハンニバルはカシリヌムへ向かうが、同地はカンナエの敗残兵やプラエネステ人らの混成部隊が住民を虐殺して占拠しており、深刻な食糧不足の中で防備を固めていた。

§23.17.1Hannibal spe potiundae Nolae adempta cum Acerras recessisset, Marcellus extemplo clausis portis custodibusque dispositis, ne quis egrederetur, quaestionem in foro de iis, qui clam in conloquiis hostium fuerant, habuit;
マルケッルスは、ハンニバルがノラを獲得する希望を失ってアケッラエに退却すると、即座に門を閉ざし、誰も外に出られないよう番兵を配置した上で、密かに敵と会合を持っていた者たちについての査問をフォーラムで行った。
§23.17.2supra septuaginta damnatos proditionis securi percussit, bonaque eorum iussit publica populi Romani esse,
彼は70人以上の反逆罪で有罪となった者を斧で処刑し、彼らの財産をローマ人民の公有財産とするよう命じた。
§23.17.3et summa rerum senatui tradita cum exercitu omni profectus supra Suessulam castris positis consedit.
そして国政の全権を元老院に委ねると、全軍とともに出発し、スエッスラの上方に陣営を置いてそこにとどまった。
§23.17.4Poenus Acerras primum ad voluntariam deditionem conatus perlicere, postquam obstinatos videt, obsidere atque oppugnare parat.
カルタゴ人はまずアケッラエを自発的な降伏へと誘おうと試みたが、彼らが頑強であるのを見ると、包囲し攻撃する準備を整えた。
ceterum Acerranis plus animi quam virium erat:
しかしながら、アケッラエの人々には力よりも闘志の方が勝っていた。
§23.17.5itaque desperata tutela urbis, ut circumvallari moenia viderunt, priusquam continuarentur hostium opera, per intermissa munimenta neglectasque custodias silentio noctis dilapsi,
そのため、都市の防衛を絶望視した彼らは、城壁が包囲されるのを見るや、敵の包囲工事が連結される前に、夜の静寂に乗じて、途切れた包囲壁や警備のおろそかになっていた場所を通って散り散りに逃げ出した。
§23.17.6per vias inviaque, qua quemque aut consilium aut error tulit, in urbes Campaniae, quas satis certum erat non mutasse fidem, perfugerunt.
道や道なきところを通って、各自の計画あるいは迷いが導くままに、ローマへの忠誠を変えていないことが十分に確実であったカンパニアの諸都市へと逃げ込んだ。
§23.17.7Hannibal Acerris direptis atque incensis cum a Casino dictatorem Romanum legionesque * nimis accipi nuntiassent, ne quis tumultus tam propinquis hostium castris Capuae quoque oreretur, exercitum ad Casilinum ducit.
ハンニバルはアケッラエを略奪し放火した後、カシヌムでローマの独裁官と軍団が到着したとの報告を受けると、敵の陣営がこれほど近くにあることから、カプアでも何らかの騒動が起こらないようにするため、軍をカシリヌムへと率いた。
§23.17.8Casilinum eo tempore quingenti Praenestini habebant cum paucis Romanis Latinique nominis, quos eodem audita Cannensis clades contulerat.
当時、カシリヌムは500人のプラエネステ人が、少数のローマ人およびラティウム同盟の人々とともに保持しており、彼らは同じ場所で聞いたカンナエの敗戦の報によってそこへと集まっていたのであった。
§23.17.9hi non confecto Praeneste ad diem dilectu serius profecti domo cum Casilinum ante famam adversae pugnae venissent et, allis adgregantibus sese Romanis sociisque, profecti a Casilino cum satis magno agmine irent, avertit eos retro Casilinum nuntius Cannensis pugnae.
彼らは、プラエネステで期日までに徴兵が完了しなかったために、遅れて故郷を出発したが、敗戦の噂よりも前にカシリヌムに到着しており、他のローマ人や同盟者たちを加えながら、かなりの大軍勢となってカシリヌムを出発して進んでいたとき、カンナエの戦いの知らせが彼らを再びカシリヌムへと引き返させたのである。
§23.17.10ibi cum dies aliquot suspecti Campanis timentesque cavendis ac struendis in vicem insidiis traduxissent, ut de Capuae defectione agi accipique Hannibalem satis pro certo habuere, interfectis nocte oppidanis partem urbis, quae cis Volturnum est — eo enim dividitur amni —, occupavere;
そこで、彼らはカプア人から疑われ、また自らも恐れながら、互いに陰謀を警戒し、また張り巡らせることで数日を過ごしていたが、カプアの離反が交渉され、ハンニバルが受け入れられることが十分に確実であると知ると、夜の間に住民を殺害し、ウォルトゥルヌス川のこちら側にある都市の部分を占拠した。 なぜなら、都市はその川によって二分されているからである。
§23.17.11idque praesidii Casilini habebant Romani.
これが、ローマ人がカシリヌムに確保した守備兵であった。
additur et Perusina cohors, homines quadringenti sexaginta, eodem nuntio, quo Praenestini paucos ante dies, Casilinum conpulsi.
これに加えて、ペルシアのコホルス(460人)も加わったが、彼らはプラエネステ人より数日前に、同じ知らせによってカシリヌムへと逃げ込んできていた者たちであった。
§23.17.12et satis ferme armatorum ad tam exigua moenia et flumine altera parte cincta tuenda erat; penuria frumenti, nimium etiam ut videretur hominum, efficiebat.
そして、そのように小さな、かつ片側を川に囲まれた城壁を守るためには、武装した兵士の数はほぼ十分であったが、食糧の不足が、その人数をあまりにも多すぎるようにさえ思わせたのである。

語釈・文法注

  1. 23.17.1spe potiundae Nolae adempta — 独立奪格構文。名詞 spe に形容詞化された動形容詞 potiundae Nolae がかかっている。potior は通常、属格または奪格を支配するが、ここでは他動詞的に扱われ、Nolae と格一致する動形容詞(形容詞的)用法となっている。
  2. 23.17.6quas satis certum erat non mutasse fidem — 非人称文 satis certum erat(〜は十分に確実であった)の真主語として、quas を主語対格、mutasse を不定詞とする対格不定詞句が続いている。先行詞は関係代名詞 quas の示す Campaniae urbes。
  3. 23.17.10cavendis ac struendis in vicem insidiis — 手段の奪格。動形容詞 cavendis および struendis が、複数奪格の名詞 insidiis と格一致している。副詞的表現 in vicem(互いに、交互に)が、警戒すること(cavendis)と企てること(struendis)の双方に意味上かかっている。
  4. 23.17.12nimium etiam ut videretur hominum, efficiebat — 主節の動詞は efficiebat であり、接続法 videretur を伴う名詞節(結果節)ut videretur を従える。hominum は、量を示す代名詞的対格 nimium にかかる部分属格(「過剰なほどの人々」)である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §23.17.1-23.17.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.17.1-23.17.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。