Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §23.13.1-23.13.8

ハンノの警告とハンニバルへの増援決定

669 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンノは、ローマが和平を求めていない現状を指摘し、前回の戦争の教訓から過信を戒め、増援の送付に反対する。しかし元老院は圧倒的多数でハンニバルへの増援とスペインへの募兵を決定する。

§23.13.1cum id nescire Mago diceret, “nihil facilius scitu est” inquit.
マゴが自分はそれを知らないと言うと、ハンノは言った。 「それを知ることほど容易なことはない。
“ecquos legatos ad Hannibalem Romani miserunt de pace? ecquam denique mentionem pacis Romae factam esse adlatum ad vos est?”
ローマ人はハンニバルのもとへ平和に関する使節を送っただろうか。 そもそも、ローマで平和についての言及がなされたという知らせが、あなたがたのもとに届いているだろうか。
§23.13.2cum id quoque negasset, “Bellum igitur” inquit “tam integrum habemus, quam habuimus, qua die Hannibal in Italiam est transgressus.
」マゴがそれも否定すると、彼は言った。 「それなら私たちは、ハンニバルがイタリアへ越境した日と同じくらい、手つかずの戦争を抱えているわけだ。
§23.13.3quam varia victoria priore Punico bello fuerit plerique, qui meminerimus, supersumus.
以前のポエニ戦争において勝利がいかに変転極まりないものであったか、それを覚えている私たちの多くは生き残っている。
numquam terra marique magis prosperae res nostrae visae sunt, quam ante consules C. Lutatium et A. Postumium fuerunt: Lutatio
ガイウス・ルタティウスとアウルス・ポストゥミウスが執政官になる前ほど、陸と海において我々の形勢が有利に見えたことはなかった。
§23.13.4et Postumio consulibus devicti ad Aegates insulas sumus.
ルタティウスとポストゥミウスが執政官の年に、私たちはアエガテス諸島で打ち破られた。
quod si, id quod di omen avertant,, nunc quoque fortuna aliquid variaverit, tum pacem speratis, cum vincemur, quam nunc, cum vincimus, dat nemo?
もしも、神々がこの兆候を払いのけてくださるように、今度もまた運命が何らかの形で変転するならば、今私たちが勝っている時には誰も与えない平和を、私たちが負けた時にあなたがたは期待するのか。
§23.13.5ego, si quis de pace consulet seu ferenda hostibus seu accipienda, habeo, quid sententiae dicam;
私はといえば、敵に平和を提示すべきか、あるいは受け入れるべきかについて誰かが諮問するならば、どのような意見を述べるべきか分かっている。
si de iis, quae Mago postulat, refertis, nec victoribus mitti attinere puto et frustrantibus nos falsa atque inani spe multo minus censeo mittenda esse. ”
しかし、マゴが要求している事柄についてあなたがたが議案にするならば、勝者に対して送ることは無意味であると考えるし、偽りの虚しい希望で私たちを欺いている者たちに対しては、なおさら送るべきではないと判断する。
§23.13.6haud multos movit Hannonis oratio;
」ハンノの演説は多くの人々を動かさなかった。
nam et simultas cum familia Barcina leviorem auctorem faciebat, et occupati animi praesenti laetitia nihil, quo vanius fieret gaudium suum, auribus admittebant, debellatumque mox fore, si adniti paulum voluissent, rebantur.
というのも、バルカ家との不和が彼の発言の重みを減じていたし、現在の喜びに気を取られていた人々は、自らの喜びを台無しにするようなことは何一つ耳に入れようとせず、少し努力を惜しまなければ、まもなく戦争は終わるであろうと考えていたからである。
§23.13.7itaque ingenti consensu fit senatus consultum, ut Hannibali quattuor milia Numidarum in supplementum mitterentur et quadraginta elephanti et argenti talenta *
こうして、圧倒的な合意のもとで元老院決議がなされ、ハンニバルへの増援として四千のヌミディア兵と四十頭の象、そして銀[*]タラントンを送ることが決定された。
§23.13.8dictatorque cum Magone in Hispaniam praemissus est ad conducenda viginti milia peditum, quattuor equitum, quibus exercitus, qui in Italia quique in Hispania erant, supplerentur.
また、イタリアおよびスペインにある軍隊を補充するために、二万の歩兵と四千の騎兵を募兵すべく、独裁官がマゴとともにスペインへと事前に派遣された。

語釈・文法注

  1. 23.13.1scitu — 目的表示の目的分詞(スピーヌム)の奪格形で、比較級形容詞 `facilius` を修飾し、観点・限定(〜するにおいて)を表す。
  2. 23.13.5nec victoribus mitti attinere — 非人称動詞 `attinet`(〜に関係がある、必要である)の不定法 `attinere` が、対格不定法句の主動詞として機能している。主語は受動不定法 `mitti`(送られること)であり、`victoribus` は与格(勝者たちにとって)である。
  3. 23.13.6debellatumque mox fore — 動詞 `debello`(戦争を終結させる)の非人称受動未来不定法(`debellatum iri` と同等)。`rebantur` の間接話法において「まもなく戦争が終了するであろう」という未来の受動的状況を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §23.13.1-23.13.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.13.1-23.13.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。