§22.22.1hoc statu rerum in Hispania P. Scipio in provinciam venit, prorogato post consulatum imperio ab senatu missus cum triginta longis navibus et octo milibus militum magnoque commeatu advecto.
イスパニアにおけるこのような状況の中で、プブリウス・スキピオは、コンスル職を務めた後に元老院によって命令権を延長されて派遣され、30隻の軍船、8千の兵士、そして運ばれてきた大量の軍需品とともに属州に到着した。
§22.22.2ea classis ingens agmine onerariarum procul visa cum magna laetitia civium sociorumque portum Tarraconis ex alto tenuit.
輸送船の列によって巨大に見えるその艦隊は、遠くから目撃され、市民と同盟者の大いなる歓喜とともに、沖合からタッラコーの港に到着した。
§22.22.3ibi milite exposito profectus Scipio fratri se coniungit, ac deinde communi animo consilioque gerebant bellum.
そこで兵士を上陸させると、スキピオは出発して兄弟と合流し、その後は共通の精神と計画をもって戦争を遂行した。
§22.22.4occupatis igitur Carthaginiensibus Celtiberico bello haud cunctanter Hiberum transgrediuntur nec ullo viso hoste Saguntum pergunt ire, quod ibi obsides totius Hispaniae traditos ab Hannibale fama erat modico in arce custodiri praesidio.
それゆえ、カルタゴ人がケルティベリア戦争に没頭している間に、彼らはためらうことなくヒベールス川を渡り、敵を一人も見ることなくサグントゥムへと進んだ。 そこには、ハニバルによって引き渡された全イスパニアの人質たちが、小規模な守備隊によって城砦に監視されているという噂があったからである。
§22.22.5id unum pignus inclinatos ad Romanam societatem omnium Hispaniae populorum animos morabatur, ne sanguine liberum suorum culpa defectionis lueretur.
この唯一の担保が、ローマとの同盟へと傾いていたすべてのイスパニアの諸部族の心を、自らの子供たちの血によって裏切りの罪が購われることのないようにと、引き止めていたのである。
§22.22.6eo vinculo Hispaniam vir unus sollerti magis quam fideli consilio exsolvit.
この束縛から、一人の男が、忠実というよりは巧妙な計画によってイスパニアを解放した。
Abelux erat Sagunti nobilis Hispanus, fidus ante Poenis, tum, qualia plerumque sunt barbarorum ingenia, cum fortuna mutaverat fidem.
サグントゥムにはアベルクスという高貴なイスパニア人がおり、以前はカルタゴ人に忠実であったが、そのとき、未開人の気質がたいていそうであるように、運命の変わり目とともにその忠誠を変えていた。
§22.22.7ceterum transfugam sine magnae rei proditione venientem ad hostis nihil aliud quam unum vile atque infame corpus esse ratus id agebat, ut quam maxumum emolumentum novis sociis esset.
しかしながら、重大な事柄の裏切りなしに敵のもとへやって来る亡命者は、取るに足らない不名誉な一個の肉体にすぎないと判断した彼は、自分が新しい同盟者にとってできるだけ大きな利益となるように努めていた。
§22.22.8circumspectis igitur omnibus, quae fortuna potestatis eius poterat racere, obsidibus potissimum tradendis animum adiecit, eam unam rem maxime ratus conciliaturam Romanis principum Hispaniae amicitiam.
それゆえ、自分の権限の中で運命が提供し得るすべてのことを慎重に考慮した上で、彼は何よりも人質を引き渡すことに心を向けた。 それこそが、イスパニアの首長たちの友情をローマ人に最も獲得させるであろうと考えたからである。
§22.22.9sed cum iniussu Bostaris praefecti satis sciret nihil obsidum custodes facturos esse, Bostarem ipsum arte adgreditur.
しかし、長官ボスタルの命令なしには、人質の監視人たちは何も行わないということを十分に知っていたので、彼はボスタル自身に計略をもって近づいた。
§22.22.10castra extra urbem in ipso litore habebat Bostar, ut aditum ea parte intercluderet Romanis.
ボスタルは、その方面からのローマ人の接近を遮断するために、市外のまさに海岸に陣営を置いていた。
ibi eum in secretum abductum velut ignorantem monet, quo statu sit res:
そこでアベルクスは彼を人目のつかないところに連れ出し、まるで何も知らないかのように、事態がどのような状況にあるかを忠告した。
§22.22.11metum continuisse ad eam diem Hispanorum animos, quia procul Romani abessent;
すなわち、これまでのところイスパニア人の心をつなぎとめていたのは恐怖であり、それはローマ軍が遠方にいたからであった。
nunc cis Hiberum castra Romana esse, arcem tutam perfugiumque novas volentibus res;
しかし今やローマの陣営はヒベールス川のこちら側にあり、新しいこと(反乱)を望む者にとって安全な城砦であり避難所となっている。
itaque quos metus non teneat, beneficio et gratia devinciendos esse.
したがって、恐怖が引き止めていない人々は、恩恵と好意によってつなぎとめられねばならない、と。
§22.22.12miranti Bostari percunctantique, quodnam id subitum tantae rei donum posset esse, “Obsides” inquit “in civitates remitte.
驚き、そのような重大な事柄の、これほど突然の贈り物とは一体何であり得るのかと尋ねるボスタルに対し、彼は言った。 「人質たちを彼らの部族に送り返すのだ。
§22.22.13id et privatim parentibus, quorum maximum nomen in civitatibus est suis, et publice populis gratum erit.
それは、個人としてはその部族の中で最も名声のある親たちにとって、また公的には諸部族にとって、喜ばしいこととなるだろう。
§22.22.14volt ] sibi quisque credi, et habita fides ipsam plerumque obligat fidem.
誰もが自分自身が信頼されることを望むものであり、また、示された信頼はたいていの場合、それ自体が信頼を義務づけるものである。
ministerium restituendorum domos obsidum mihimet deposco ipse, ut opera quoque inpensa consilium adiuvem meum et rei suapte natura gratae quantam insuper gratiam possim adiciam.
人質たちを家々へ返還するという任務を、私自身に任せてほしい。 そうすれば、私自身の労力を投じることによって自らの提案を助け、それ自体で喜ばしい事柄に、さらにできる限りの好意を付け加えよう。
” §22.22.15homini. non ad cetera Punica ingenia callido ut persuasit, nocte clam progressus ad hostium stationes conventis quibusdam auxiliaribus Hispanis et ab his ad Scipionem perductus,
」他のカルタゴ人の気質に比べれば悪賢くないその男を説得すると、彼は夜、密かに敵の哨所に進み、何人かのイスパニア人補助兵と会って、彼らによってスキピオのもとへ連れて行かれた。
§22.22.16quid adferret, expromit, et fide accepta dataque ac loco et tempore constituto ad obsides tradendos Saguntum redit.
彼は自分が何をもたらすかを説明し、互いに約束を交わし、人質引き渡しのための場所と時間を定めて、サグントゥムに戻った。
diem insequentem absumpsit cum Bostare mandatis ad rem agendam accipiendis.
そして翌日を、その計画を実行するための命令をボスタルから受け取ることに費やした。
§22.22.17dimissus cum se nocte iturum, ut custodias hostium falleret, constituisset, ad compositam cum iis horam excitatis custodibus puerorum profectus, veluti ignarus in praeparatas sua fraude insidias ducit.
送り出される際、敵の警備の目を欺くために夜に出発することを彼が決定すると、彼らとあらかじめ取り決めておいた時間に、子供たちの監視人たちを起こして出発し、まるで何も知らないかのように、彼自身の欺瞞によってあらかじめ用意されていた罠へと彼らを導いた。
§22.22.18in castra Romana perducti;
彼らはローマの陣営へと連行された。
cetera omnia de reddendis obsidibus, sicut cum Bostare constitutum erat, acta per eum eodem ordine, quo si Carthaginiensium nomine sic ageretur.
人質の返還に関する他のすべてのことは、ボスタルと取り決められていた通り、まるでカルタゴ人の名において行われているかのように、同じ手順で彼によって実行された。
maior aliquanto Romanorum gratia fuit in re pari,
同じ行為でありながら、ローマ人の好意のほうがいくらか大きかった。
§22.22.19quam quanta futura Carthaginiensium fuerat. illos enim gravis superbosque in rebus secundis expertos fortuna et timor mitigasse videri poterat; §22.22.20Romanus primo adventu incognitus ante ab re clementi liberalique initium fecerat;
というのも、順境において過酷で傲慢であることを人々が経験していたカルタゴ人たちを、運命の逆転と恐怖が和らげたのだと見なされ得たのに対し、ローマ人は、初めて到来したばかりで以前は知られていなかったが、寛大で寛容な行為から始めていたからである。
et Abelux, vir prudens, haud frustra videbatur socios mutasse.
また、思慮深い男アベルクスが、無駄に同盟相手を変えたのではないように見えたからでもある。
§22.22.21itaque ingenti consensu defectionem omnes spectare;
それゆえ、誰もが絶大な一致をもって離反を望んでいた。
armaque extemplo mota forent, ni hiems, quae Romanos quoque et Carthaginienses concedere in tecta coegit, intervenisset.
そして、ローマ軍もカルタゴ軍も屋内に引きこもらざるを得なくした冬が訪れていなかったならば、直ちに挙兵されていたことであろう。