§22.17.1primis tenebris silentio mota castra;
暗くなり始めるとすぐ、沈黙のうちに陣営は移動した。
boves aliquanto ante signa acti.
雄牛たちは、軍旗よりいくらか前方に駆り立てられた。
§22.17.2ubi ad radices montium viasque angustas ventum est, signum extemplo datur, ut accensis cornibus armenta in adversos concitentur montes;
山々の麓と狭い道に到着すると、ただちに合図が与えられ、角に火を灯された牛の群れが向かいの山々へと駆り立てられた。
et metus ipse relucentis flammae a capite calorque iam ad vivum ad imaque cornua veniens velut stimulatos furore agebat boves.
そして、頭上から照らす炎そのものへの恐怖と、すでに生身に、すなわち角の根元にまで達している熱が、まるで狂気に駆られたかのように雄牛たちを走らせた。
§22.17.3quo repente discursu haud secus quam silvis montibusque accensis omnia circa virgulta uisa ardere, capitumque irrita quassatio excitans flammam hominum passim discurrentium speciem praebebat.
この突然の疾走によって、あたかも森や山々に火が放たれたかのように、周囲のすべての茂みが燃えているように見え、また、炎をあおる牛たちの頭のむなしい揺さぶりが、あちこちを走り回る人々の姿を呈していた。
§22.17.4qui ad transitum saltus insidendum locati erant, ubi in summis montibus ac super se quosdam ignes conspexere, circumventos se esse rati praesidio excessere;
峠の通路を占拠するために配置されていたローマ兵たちは、山々の頂や自分たちの頭上にいくつかの火を目にすると、包囲されたと考えて守備位置から離脱した。
qua minime densae micabant lammae, velut tutissimum iter petentes summa montium iuga, tamen in quosdam boves palatos a suis gregibus inciderunt.
彼らは炎が最もまばらにきらめいている方向へ、まるで最も安全な道を求めるかのように山々の最上部の尾根へと向かったが、群れから離れてさまよっているいくつかの雄牛に遭遇した。
et primo cum procul cernerent, veluti flammas spirantium miraculo attoniti constiterunt;
そして最初、遠くからそれらを見ていたとき、まるで火を吐く怪物の驚異にでも打たれたかのように、彼らは立ちすくんだ。
§22.17.5deinde ut humana apparuit fraus, §22.17.6tum vero, insidias rati esse, cum maiore tumultu concitant se in fugam.
その後、それが人間の企てた欺瞞であることが明らかになると、その時こそ、やはり待ち伏せの罠であると考えて、彼らはより大きな混乱とともに敗走し始めた。
levi quoque armaturae hostium incurrere;
彼らは敵の軽装歩兵にも衝突した。
ceterum nox aequato timore neutros pugnam incipientis ad lucem tenuit.
しかし、恐怖が互角であったため、夜はどちらの側にも戦闘を開始させないまま、夜明けまで彼らを引き止めた。
§22.17.7interea toto agmine Hannibal transducto per saltum et quibusdam in ipso saltu hostium oppressis in agro Allifano posuit castra.
その間にハニバルは、全軍を率いて峠を通過させ、まさにその峠の中で敵の何人かを撃破して、アッリファエの領地に陣を構えた。