Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §21.47.1-21.47.8

プラケンティアへの撤退とハンニバルのポー川渡河

578 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ティキヌス川での敗北の後、ローマ軍はプラケンティアへ撤退し、追撃を試みたハンニバルはポー川を渡ってこれを追うが、渡河の方法について著述家たちの間で異説があることをリウィウスは検証する。

§21.47.1hoc primum cum Hannibale proelium fuit;
これがハンニバルとの最初の戦闘であった。
quo facile apparuit equitatu meliorem Poenum esse et ob id campos patentis, quales sunt inter Padum Alpesque, bello gerendo Romanis aptos non esse.
これによって、カルタゴ人が騎兵においてより優れていること、そしてそれゆえに、ポー川とアルプス山脈の間にあるような広大な平野は、戦争を遂行する上でローマ人にとって適していないことが容易に明らかになった。
§21.47.2itaque proxima nocte iussis militibus vasa silentio colligere castra ab Ticino mota festinatumque ad Padum est, ut ratibus, quibus iunxerat flumen, nondum resolutis sine tumultu atque insectatione hostis copias traiceret.
そのため、次の夜、兵士たちに静かに荷物をまとめるよう命令が下されると、陣営はティキヌス川から移動され、ポー川へと急がれた。 それは、彼が川に架けていた舟橋がまだ解体されていないうちに、敵の混乱や追撃を受けることなく軍勢を渡らせるためであった。
§21.47.3prius Placentiam pervenere, quam satis sciret Hannibal ab Ticino profectos;
彼らは、ハンニバルが自分たちのティキヌス川からの出発を十分に察知するよりも早くプラケンティアに到着した。
tamen ad sescentos moratorum in citeriore ripa Padi segniter ratem solventes cepit.
しかしながら、ハンニバルはポー川のこちら側の岸で、だらだらと舟を解体していた遅滞者のうちおよそ六百人を捕らえた。
transire pontem non potuit, ut extrema resoluta erant, tota rate in secundam aquam labente.
橋の端が解体され、舟橋全体が下流へと流されていたため、彼は橋を渡ることができなかった。
Coelius auctor est Magonem cum equitatu §21.47.4et Hispanis peditibus flumen extemplo tranasse, ipsum Hannibalem per superiora Padi vada exercitum traduxisse elephantis in ordinem ad sustinendum impetum fluminis oppositis.
コエリウスの伝えるところによれば、マゴは騎兵およびスペイン人歩兵とともに直ちに川を泳ぎ渡り、ハンニバル自身は、川の勢いを防ぐために一列に並べた象を対峙させて、ポー川の上流の浅瀬から軍勢を渡らせたという。
ea peritis amnis eius vix fidem fecerint;
だが、その川を知る人々にとって、これらのことはほとんど信じがたいことであろう。
§21.47.5nam neque equites armis equisque salvis tantam vim fluminis superasse veri simile est, ut iam Hispanos omnis inflati travexerint utres, et multorum dierum circuitu Padi vada petenda fuerunt, qua exercitus gravis impedimentis traduci posset.
というのも、たとえ膨らませた皮袋がスペイン兵全員を向こう岸へ運んだとしても、騎兵たちが武具も馬も無事な状態で、これほど激しい川の流れを克服したとは考えにくく、また、重い荷物を伴う軍勢を渡らせることができるポー川の浅瀬を探すには、何日もの回り道が必要であったはずだからである。
§21.47.6potiores apud me auctores sunt, qui biduo vix locum rate iungendo flumini inventum tradunt;
私にとっては、舟で川をつなぐための場所が二日間でようやく見つかったと伝える著者たちのほうが信頼できる。
ea cum Magone equites et Hispanorum expeditos praemissos.
彼らによれば、そこを通ってマゴとともに騎兵たちとスペイン人の軽装兵たちが先に行かされた。
§21.47.7dum Hannibal, circa flumen legationibus Gallorum audiendis moratus, traicit gravius peditum agmen, interim Mago equitesque ab transitu fluminis diei unius itinere Placentiam ad hostes contendunt.
ハンニバルが、ガリア人の使節たちの話を聞くために川の周辺に留まりながら、より重装な歩兵部隊を渡らせている間に、その一方でマゴと騎兵たちは、渡河地点から一日の行軍でプラケンティアの敵のもとへと急行した。
§21.47.8Hannibal paucis post diebus sex milia a Placentia castra communivit et postero die in conspectu hostium acie derecta potestatem pugnae fecit.
ハンニバルは数日後、プラケンティアから六マイルのところに陣営を築いて防御を固め、翌日、敵の目の前で戦列を整えて戦闘の機会を提供した。

語釈・文法注

  1. 21.47.3prius ... quam — 接続詞 priusquam(〜する前に)が、主節の動詞 pervenere と従属節の sciret の間に prius と quam に分離(tmesis)して置かれている構文。
  2. 21.47.3ad sescentos moratorum — ad はここでは対格を支配する前置詞ではなく、「およそ」を意味する副詞。sescentos は対格(cepit の直接目的語)で、moratorum は名詞(あるいは分詞の名詞化)の属格複数で、部分属格として機能している。
  3. 21.47.4fecerint — 接続法完了三人称複数形。ここでは「潜在の接続法(subjunctivus potentialis)」として用いられ、控えめな主張や推量(「信じがたいであろう」「おそらく信頼を与えないだろう」)を表す。
  4. 21.47.5ut iam ... travexerint — ut は譲歩を表す接続詞(「たとえ〜だとしても」)で、接続法完了 travexerint を伴う。iam(すでに)を伴って「たとえ〜であったとしても」という仮定的な譲歩を示す。
  5. 21.47.6ea — 女性単数奪格の指示代名詞で、暗黙の女性名詞 via(道)または parte(方向・場所)を修飾し、「その道を通って」「そこを経由して」という意味の副詞的な経路を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §21.47.1-21.47.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.47.1-21.47.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。