Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §21.4.1-21.4.10

ハンニバルのヒスパニア着任とその資質と悪徳

535 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンニバルがヒスパニアに到着して兵士たちの支持を急速に獲得したこと、彼が備えていた驚異的な軍事的・肉体的・精神的才能、そしてそれに匹敵する多大な悪徳について描写される。

§21.4.1pauci ac ferme optimus quisque Hannoni adsentiebantur;
わずかな者たち、そしてほぼすべての最良の市民たちがハンノに賛同した。
sed, ut plerumque fit, maior pars meliorem vicit.
しかし、いつものことながら、多数派が良識派に打ち勝った。
missus Hannibal in Hispaniam primo statim adventu omnem exercitum in se convertit:
ヒスパニアに送られたハンニバルは、到着するやいなや、全軍の注目を自分に惹きつけた。
§21.4.2Hamilcarem iuvenem redditum sibi veteres milites credere, eundem vigorem in vultu vimque in oculis habitum oris lineamentaque intueri.
古参兵たちは、ハミルカルが若返って自分たちのもとに戻ってきたと信じ、その顔立ちにおけるかつてと同じ生気、眼光、表情、そして容貌の輪郭を注視していた。
dein brevi effecit, ut pater in se minimum momentum ad favorem conciliandum esset.
それから間もなく、彼は、父の面影が自分への支持を獲得するための最小の要因にすぎなくなるようにした。
numquam ingenium idem ad res diversissimas, §21.4.3parendum atque imperandum, habilius fuit.
これほど相反する事柄に、従うことと命令することに、これほど適した才能はかつて存在しなかった。
itaque haud facile discerneres, utrum imperatori an exercitui carior esset:
それゆえ、彼が総司令官と軍隊のどちらにより愛されているかを判断することは容易ではなかった。
§21.4.4neque Hasdrubal alium quemquam praeficere malle, ubi quid fortiter ac strenue agendum esset, neque milites alio duce plus confidere aut audere.
ハスドゥルバルは、何かを勇敢かつ精力的に実行すべき時には、彼以外の誰を任命することも望まなかったし、兵士たちも、他の指揮官の下ではこれほど信頼を置くことも、勇気を示すこともなかった。
§21.4.5plurimum audaciae ad pericula capessenda plurimum consilii inter ipsa pericula erat.
危険に立ち向かうための最大の胆力と、危険そのものの真っ只中における最大の思慮深さを兼ね備えていた。
nullo labore aut corpus fatigari aut animus vinci poterat. §21.4.6caloris ac frigoris patientia par; cibi potionisque desiderio naturali, non voluptate modus finitus;
いかなる労苦によっても、その肉体が疲弊することも、その精神が屈することもなく、暑さと寒さに対する忍耐力は等しく、食物や飲料は快楽ではなく自然な欲求によってその限度が決められていた。
vigiliarum somnique nec die nec nocte discriminata tempora:
覚醒と睡眠の時間は昼夜によって区別されていなかった。
§21.4.7id, quod gerendis rebus superesset, quieti datum;
実務から残された時間が休息に充てられた。
ea neque molli strato neque silentio accersita;
その休息は、柔らかい寝床や静寂によって招かれるものではなかった。
multi saepe militari sagulo opertum humi iacentem inter custodias stationesque militum conspexerunt.
多くの者がしばしば、彼が軍用マントを身にまとい、兵士たちの警備所や哨所の間の地面に横たわっているのを目撃した。
§21.4.8vestitus nihil inter aequales excellens; arma atque equi conspiciebantur.
衣服は同輩の中で際立つところは全くなかったが、その武器と馬は人目を引いた。
equitum peditumque idem longe primus erat;
彼は騎兵としても歩兵としても群を抜いて第一の者であった。
princeps in proelium ibat, ultimus conserto proelio excedebat.
真っ先に戦闘に突入し、戦闘が始まると最後に戦場を去った。
§21.4.9has tantas viri virtutes ingentia vitia aequabant: inhumana crudelitas, perfidia plus quam Punica, nihil veri, nihil sancti, nullus deum metus, nullum ius iurandum, nulla religio.
この男のこれほどの偉大な徳に、巨大な悪徳が匹敵していた。 非人道的な残虐さ、カルタゴ的なものを超える不実、真実のかけらもなく、神聖なものへの畏敬もなく、神々への恐れもなく、誓いも信仰もなかった。
§21.4.10cum hac indole virtutum atque vitiorum triennio sub Hasdrubale imperatore meruit nulla re, quae agenda videndaque magno futuro duci esset, praetermissa.
徳と悪徳のこのような天性を持って、彼は総司令官ハスドゥルバルの下で3年間軍務に就き、将来偉大な指導者となる者にとって行われるべきこと、見られるべきことで、見過ごしたものは何一つなかった。

語釈・文法注

  1. §21.4.1optimus quisque — 「最上級形容詞+quisque」は「〜な者は誰でも、すべての〜な者」を意味する。ここでは単数形であるが、pauci(複数)と並列され、実質的に複数(すべての最良の市民、良識派)として機能している。
  2. §21.4.2credere — 続く `intueri` とともに歴史的不定詞(infinitivus historicus)であり、直説法未完了過去(credebant, intuebantur)と同等の意味を表す。主語の `veteres milites` は主格である。
  3. §21.4.3discerneres — 接続法未完了過去の二人称単数形であり、過去における潜在(「(当時、一般の人なら)判別できなかったであろう」)を表す。
  4. §21.4.9nihil veri — `veri`(中性代名詞 `verum` の属格)および `sancti`(`sanctum` の属格)は、代名詞 `nihil`(「何もない」)に係ってその範囲を制限する「部分の属格」である。直訳すると「真実なもののうちの何もない」となり、「真実が全くない」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §21.4.1-21.4.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.4.1-21.4.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。