§21.37.1tandem nequiquam iumentis atque hominibus fatigatis castra in iugo posita, aegerrime ad id ipsum loco purgato: tantum nivis fodiendum atque egerendum fuit.
ついに、家畜と人間が徒労のうちに疲れ果てたあと、嶺の上に陣営が張られた。 その場所を切り開くこと自体が極めて困難を伴った。 それほど多くの雪を掘り起こし、運び出さねばならなかったのである。
§21.37.2inde ad rupem muniendam, per quam unam via esse poterat, milites ducti, cum caedendum esset saxum, arboribus circa inmanibus deiectis detruncatisque struem ingentem lignorum faciunt eamque, cum et vis venti apta faciendo igni coorta esset, succendunt ardentiaque saxa infuso aceto putrefaciunt.
その後、そこだけを通って道が存在し得た崖を切り開くために、兵士たちが導かれた。 岩を切り崩さねばならなかったとき、彼らは周囲の巨大な木々を切り倒して枝を落とし、巨大な薪の山を作り、火を起こすのに適した強い風が吹いてきたときにそれに火を放ち、熱せられた岩に酢を注ぎかけて砕けやすくした。
§21.37.3ita torridam incendio rupem ferro pandunt molliuntque anfractibus modicis clivos, ut non iumenta solum sed elephanti etiam deduci possent.
このようにして、火で熱せられた崖を鉄の道具で切り開き、緩やかな九十九折りによって斜面を緩やかにしたため、家畜だけでなく象さえも下りていくことができるようになった。
§21.37.4quadriduum circa rupem consumptum iumentis prope fame absumptis;
家畜たちが飢えでほぼ死にかけながら、崖の周りで4日間が費やされた。
nuda enim fere cacumina sunt et, si quid est pabuli, obruunt nives.
というのも、山頂はほとんど剥き出しであり、もし少しでも牧草があったとしても、雪がそれを覆い隠してしまうからである。
§21.37.5inferiora valles apricosque quosdam colles habent rivosque prope silvas et iam humano cultu digniora loca.
より低い場所には、谷や、いくつかの日の当たる丘、森の近くを流れる小川があり、もはや人間の生活により適した場所となっていた。
§21.37.6ibi iumenta in pabulum missa, et quies muniendo fessis hominibus data.
そこで家畜たちは放牧に送り出され、道を切り開くことで疲れ果てた人々には休息が与えられた。
triduo inde ad planum descensum iam et locis mollioribus et accolarum ingeniis.
そこから3日かけて、今や土地も住民の気質もより穏やかなものとなった平地へと下りていった。