Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §2.16.1-2.16.9

クラウディウスの亡命とウァレリウスの死

77 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

サビニ人との戦闘が成功を収め、アッティウス・クラウスス(のちのアッピウス・クラウディウス)がローマへ亡命してクラウディウス部族の祖となる。名将プブリウス・ウァレリウスが没し、ラティウム植民市の離反に伴いアウルンキ人との過酷な戦争が始まる。

§2.16.1consules M. Valerius P. Postumius.
執政官はマルクス・ウァレリウスとプブリウス・ポストゥミウス。
eo anno bene pugnatum cum Sabinis;
この年、サビニ人との間で首尾よく戦いが行われた。
§2.16.2consules triumpharunt.
執政官たちは凱旋式を挙行した。
maiore inde mole Sabini bellum parabant.
その後、サビニ人はより大規模な軍勢で戦争を準備した。
adversus eos et ne quid simul ab Tusculo, unde, etsi non apertum, suspectum tamen bellum erat, repentini periculi oriretur, P. Valerius quartum T. Lucretius iterum consules facti.
彼らに対抗し、また同時に、そこから公然ではないにせよ疑わしい戦争が漂っていたトゥスクルムから不意の危険が生じることのないように、プブリウス・ウァレリウスが4度目、ティトゥス・ルクレティウスが2度目の執政官に任命された。
§2.16.3seditio inter belli pacisque auctores orta in Sabinis aliquantum inde virium transtulit ad Romanos.
サビニ人の間で戦争の主唱者たちと平和の主唱者たちとの間に生じた内紛は、それによってかなりの力をローマ人の側へと移した。
namque Attius Clausus, §2.16.4cui postea Appio Claudio fuit Romae nomen, cum pacis ipse auctor a turbatoribus belli premeretur nec par factioni esset, ab Inregillo, magna clientium comitatus manu, Romam transfugit.
すなわち、アッティウス・クラウススは、のちにローマでアッピウス・クラウディウスという名を持つことになるが、彼自身は平和の主唱者でありながら、戦争の扇動者たちによって圧迫され、彼らの派閥に対抗できなかったため、インレギッルムから多くの庇護民の軍勢を伴ってローマへと逃れてきた。
his civitas data agerque trans Anienem:
彼らには市民権とアニオ川の向こう側の土地が与えられた。
§2.16.5vetus Claudia tribus additis postea novis tribulibus, qui ex eo venirent agro, appellata.
その土地は、のちにそこから加わった新たな部族員を含めて「古いクラウディウス部族」と呼ばれるようになった。
Appius inter patres lectus haud ita multo post in principum dignationem pervenit.
アッピウスは元老院議員に選ばれ、それからほどなくして指導者たちの地位へと昇りつめた。
§2.16.6consules infesto exercitu in agrum Sabinum profecti cum ita vastatione, dein proelio adflixissent opes hostium, ut diu nihil inde rebellionis timeri posset.
執政官たちは敵対的な軍勢を率いてサビニ人の領土へ進軍し、略奪によって、次いで戦闘によって敵の戦力を打ちのめしたので、その後長きにわたりそこからのいかなる反乱も懸念する必要がないほどであった。
triumphantes Romam redierunt.
彼らは凱旋式を挙行してローマに帰還した。
§2.16.7P. Valerius, omnium consensu princeps belli pacisque artibus, anno post Agrippa Menenio P. Postumio consulibus moritur, gloria ingenti, copiis familiaribus adeo exiguis, ut funeri sumptus deesset:
戦いと平和の術において、万人の合意によって第一人者と目されていたプブリウス・ウァレリウスは、その翌年、アグリッパ・メネニウスとプブリウス・ポストゥミウスが執政官のときに世を去った。 多大な名声を博しながらも、私財は非常に乏しかったため、葬儀の費用にさえ事欠くほどであった。
§2.16.8de publico est datus.
費用は公費から賄われた。
luxere matronae ut Brutum.
既婚女性たちはブルトゥスの時のように喪に服した。
eodem anno duae coloniae Latinae, Pometia et Cora, ad Auruncos deficiunt.
同じ年、ラティウムの2つの植民市、ポメティアとコラがアウルンキ人の方へと離反した。
cum Auruncis bellum initum, fusoque ingenti exercitu, qui se ingredientibus fines consulibus ferociter obtulerat, omne Auruncum bellum Pometiam compulsum est.
アウルンキ人との間で戦争が始まり、領土に侵入してきた執政官たちに対して獰猛に立ち向かってきた強大な軍勢を打ち破ると、アウルンキとの戦争のすべてはポメティアへと押し込められた。
§2.16.9nec magis post proelium quam in proelio a caedibus temperatum est: et caesi aliquanto plures erant quam capti, et captos passim trucidaverunt;
戦闘中と同様に、戦闘の後にも殺戮が控え合わされることはなかった。 討ち死にした者は捕虜となった者よりかなり多く、捕らえられた者たちをもいたるところで虐殺した。
ne ab obsidibus quidem, qui trecenti accepti numero erant, ira belli abstinuit.
戦争の怒りは、その数が300人に達していた受け取り済みの人質たちにさえ容赦しなかった。
et hoc anno Romae triumphatum.
この年もまたローマで凱旋式が挙行された。

語釈・文法注

  1. 2.16.2ne quid... repentini periculi — 名詞的機能を持つ不定代名詞 quid に対する部分属格としての repentini periculi。「何らかの不意の危険」を意味し、全体で目的節 ne... oriretur の主語を構成する。
  2. 2.16.4cui postea Appio Claudio fuit Romae nomen — 所有の与格 cui に対し、名前を表す Appio Claudio も同格(与格)に引き込まれた(attraction)形。主格 Appius Claudius とする代わりに、cui と格一致させている。
  3. 2.16.7gloria ingenti, copiis familiaribus adeo exiguis — 性質の奪格(ablative of quality / description)。主語である P. Valerius の、死去した時点での名声や極貧の財政状況を説明している。
  4. 2.16.9a caedibus temperatum est — 動詞 tempero(〜を控える、自制する)の非人称受動態表現。「殺戮から控えることがなされなかった」、すなわち「殺戮を止めなかった」の意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §2.16.1-2.16.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.16.1-2.16.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。