§10.32.1Q. Fabium P. Decium L. Postumius Megellus et M. Atilius Regulus consules secuti sunt.
クィントゥス・ファビウスとプブリウス・デキウスの後に、ルキウス・ポストゥミウス・メゲッルスとマルクス・アティリウス・レグルスが執政官として続いた。
Samnium ambobus decreta provincia est,
サムニウムが両名に任務地として割り当てられた。
§10.32.2quia tres scriptos hostium exercitus, uno Etruriam, altero populationes Campaniae repeti, tertium tuendis parari finibus fama erat.
なぜなら、敵の徴募された三つの軍勢があり、そのうちの一つはエトルリアを目指し、もう一つはカンパニアの略奪を再び行い、三つめは国境防衛のために準備されているという噂があったからである。
§10.32.3Postumium valetudo adversa Romae tenuit;
ポストゥミウスは健康を害してローマに留め置かれた。
Atilius extemplo profectus, ut in Samnio hostes — ita enim placuerat patribus — nondum egressos opprimeret.
アティリウスは、サムニウムにおいて敵がまだそこから出撃しないうちに急襲するために――これこそが元老院議員たちの意向であったのだが――ただちに出発した。
§10.32.4velut ex conposito ibi obvium habuere hostem, ubi et vastare ipsi Samnitium agrum prohiberentur et egredi inde in pacata sociorumque populi Romani fines Samnitem prohiberent.
彼らは、まるで事前の取り決めであるかのようにその場所で敵に遭遇した。 そこは、ローマ人自らもサムニウム人の土地を荒らすことを阻まれ、同時にサムニウム人がそこからローマ人民の同盟者の平和な領土へと進出することを彼らが阻むような場所であった。
§10.32.5cum castra castris conlata essent, quod vix Romanus totiens victor auderet, ausi Samnites sunt — tantum desperatio ultima temeritatis facit — castra Romana oppugnare, et quamquam non venit ad finem tam audax inceptum, tamen haud omnino vanum fuit.
陣営と陣営が対峙したとき、何度も勝利してきたローマ人であってもほとんど敢えてしなかったであろうことを、サムニウム人は敢えてした。 ――極限の絶望はそれほどまでに無謀さを生み出すものである。 ――すなわちローマの陣営を攻撃することであった。 そして、そのような大胆な企ては目的を達しなかったものの、それでも完全に無駄であったわけではなかった。
§10.32.6nebula erat ad multum diei densa adeo, ut lucis usum eriperet, non prospectu modo extra vallum adempto, sed propinquo etiam congredientium inter se conspectu.
霧が日の大半が過ぎるまで非常に濃く、光の利用を奪うほどであり、柵の外への見通しが奪われただけでなく、互いに近づき合う者同士の近距離での視界までもが奪われていた。
§10.32.7hac velut latebra insidiarum freti Samnites vixdum satis certa luce et eam ipsam premente caligine ad stationem Romanam in porta segniter agentem vigilias perveniunt.
この、いわば待ち伏せの隠れ処を頼みとして、サムニウム人は、光がまだ十分に定まらず、しかもその光さえも濃霧が抑えつけている中で、門のところで怠慢にも警戒に当たっていたローマの衛兵のところへと到達した。
§10.32.8inproviso oppressis nec animi satis ad resistendum nec virium fuit.
不意を襲われた者たちには、抵抗するための十分な気力も体力もなかった。
§10.32.9ab tergo castrorum decumana porta impetus factus;
陣営の背後にあるデクマナ門から突撃が行われた。
itaque captum quaestorium quaestorque ibi L. Opimius Pansa occisus.
そのため、財務官の天幕が占領され、そこで財務官ルキウス・オピミウス・パンサが殺された。
conclamatum inde ad arma.
その後、武器をとれとの叫びが上がった。