§10.32.1Q. Fabium P. Decium L. Postumius Megellus et M. Atilius Regulus consules secuti sunt.
퀸투스 파비우스와 푸블리우스 데키우스의 뒤를 이어 루키우스 포스투미우스 메겔루스와 마르쿠스 아틸리우스 레굴루스가 집정관이 되었다.
Samnium ambobus decreta provincia est, §10.32.2quia tres scriptos hostium exercitus, uno Etruriam, altero populationes Campaniae repeti, tertium tuendis parari finibus fama erat.
사므니움이 두 사람 모두에게 임무지로 배정되었는데, 적들이 징집한 세 군대가 있어서, 하나는 에트루리아를 노리고, 다른 하나는 캄파니아 약탈을 다시 도모하며, 세 번째는 국경을 수호하기 위해 준비 중이라는 소문이 있었기 때문이다.
§10.32.3Postumium valetudo adversa Romae tenuit; Atilius extemplo profectus, ut in Samnio hostes — ita enim placuerat patribus — nondum egressos opprimeret.
포스투미우스는 병환으로 인해 로마에 머물렀고, 아틸리우스는 사므니움에서 적들이 아직 출발하기 전에 그들을 기습하기 위해 즉시 출발했다. —이것이 원로원 의원들의 뜻이었기 때문이다.
§10.32.4velut ex conposito ibi obvium habuere hostem, ubi et vastare ipsi Samnitium agrum prohiberentur et egredi inde in pacata sociorumque populi Romani fines Samnitem prohiberent.
그들은 마치 미리 약속이라도 한 듯이 그곳에서 적과 마주쳤는데, 그곳은 자신들도 사므니움인들의 토지를 황폐화하는 일이 저지되고, 동시에 사므니움인들이 그곳에서 로마 인민의 동맹국들의 평화로운 영토로 나아가는 것을 저지하는 장소였다.
§10.32.5cum castra castris conlata essent, quod vix Romanus totiens victor auderet, ausi Samnites sunt — tantum desperatio ultima temeritatis facit — castra Romana oppugnare, et quamquam non venit ad finem tam audax inceptum, tamen haud omnino vanum fuit.
진영과 진영이 대치했을 때, 사므니움인들은 수없이 승리했던 로마인들조차 감히 하지 못했을 일을 감히 저질렀다. —극단의 절망은 이토록 큰 무모함을 낳는 법이다. —즉, 로마인들의 진영을 습격한 것이었다. 비록 그토록 대담한 시도가 목적을 이루지는 못했으나, 완전히 무위로 돌아간 것은 아니었다.
§10.32.6nebula erat ad multum diei densa adeo, ut lucis usum eriperet, non prospectu modo extra vallum adempto, sed propinquo etiam congredientium inter se conspectu.
해가 많이 뜰 때까지 안개가 매우 짙어 빛을 이용할 수 없을 정도였는데, 성벽 밖의 전망이 차단되었을 뿐만 아니라, 서로 다가오는 자들 사이의 근접한 시야마저 빼앗겼다.
§10.32.7hac velut latebra insidiarum freti Samnites vixdum satis certa luce et eam ipsam premente caligine ad stationem Romanam in porta segniter agentem vigilias perveniunt.
이러한 매복의 가림막 같은 안개를 의지하여 사므니움인들은 빛이 아직 충분히 밝지 않고 그 빛마저 짙은 안개에 눌려 있는 상황에서, 문에서 나태하게 경계를 서고 있던 로마군 초소에 도달했다.
§10.32.8inproviso oppressis nec animi satis ad resistendum nec virium fuit.
뜻하지 않게 기습을 당한 이들에게는 저항할 충분한 기력도 군사력도 없었다.
§10.32.9ab tergo castrorum decumana porta impetus factus;
진영 뒤쪽의 데쿠마나 문으로부터 공격이 가해졌다.
itaque captum quaestorium quaestorque ibi L. Opimius Pansa occisus.
그리하여 재무관의 천막이 점령당하고, 그곳에 있던 재무관 루키우스 오피미우스 판사가 살해당했다.
conclamatum inde ad arma.
그 후 무기를 잡으라는 함성이 사방에서 터져 나왔다.