§1.52.1revocatis deinde ad concilium Latinis Tarquinius conlaudatisque, qui Turnum novantem res pro manifesto parricidio merita poena adfecissent, ita verba fecit:
その後、ラティウム人たちを再び集会に召集したタルクィニウスは、国家転覆を企てていたトゥルヌスに、明白な反逆罪に対する当然の罰を下した彼らを称賛した上で、次のように演説した。
§1.52.2posse quidem se vetusto iure agere, quod, cum omnes Latini ab Alba oriundi sint, eo foedere teneantur, quo ab Tullo res omnis Albana cum coloniis suis in Romanum cesserit imperium;
自分は古くからの権利に基づいて交渉することもできる。 なぜなら、すべてのラティウム人はアルバの出身であり、トゥッルスの時代に、アルバの全国家とその植民地がローマの支配下へと移行した、あの条約に拘束されているからである。
§1.52.3ceterum se utilitatis id magis omnium causa censere, ut renovetur id foedus, secundaque potius fortuna populi Romani ut participes Latini fruantur, quam urbium excidia vastationesque agrorum, quas Anco prius, patre deinde suo regnante perpessi sint, semper aut expectent aut patiantur.
しかし自分は、全員の便益のために、その条約を更新すること、そして、アンクスが以前に、次いで自分の父が支配していた時に耐え忍んだような、都市の破壊や野の荒廃を常に予想したり被ったりするよりはむしろ、ローマ人民の幸運を分かち合う者としてラティウム人が享受することの方が好ましいと考え、それを提案する。
§1.52.4haud difficulter persuasum Latinis, quamquam in eo foedere superior Romana res erat, ceterum et capita nominis Latini stare ac sentire cum rege videbant, et Turnus sui cuique periculi, si adversatus esset, recens erat documentum.
ラティウム人たちを説得することは困難ではなかった。 その条約においてはローマの立場の方が優位であったけれども、ラティウム同盟の首長たちが王の側に立ち、王と志を同じくしているのを彼らは見ていたし、またトゥルヌスの件が、もし敵対したならば各自にどのような危険が及ぶかについての、生々しい見本となっていたからである。
§1.52.5ita renovatum foedus indictumque iunioribus Latinorum, ut ex foedere die certa ad lucum Ferentinae armati frequentes adessent.
このようにして条約は更新され、ラティウム人の若者たちに対し、条約に従って指定された日にフェレンティナの木立ちへ武装して大勢集まるよう命令が下された。
§1.52.6qui ubi ad edictum Romani regis ex omnibus populis convenere, ne ducem suum neve secretum imperium propriave signa haberent, miscuit manipulos ex Latinis Romanisque, ut ex binis singulos faceret binosque ex singulis;
彼らがローマ王の布告に従ってすべての部族から集まると、彼らが独自の将軍や、独立した指揮権、あるいは独自の軍旗を持たないようにするために、王はラティウム人とローマ人のマニプルスを混成させ、二つの部隊から一つを作り、一つの部隊から二つ(の混成部隊)を作るようにした。
ita geminatis manipulis centuriones inposuit.
このようにして二重にされたマニプルスに、王は百人隊長を配置した。