Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §9.221-9.293

トロイア陣営の評議会とアスカニオスの約束

84 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

ニススとエウリュアロスはトロイアの指導者たちの評議会を訪れ、アエネーアスを連れ戻すための夜襲計画を提案し、歓待される。アスカニオスは彼らに大いなる褒賞を約束し、エウリュアロスは残される自身の母親の庇護を願い出て、その場の一同を感動させる。

§9.221adceleremus, ait.
「急ごう」と彼は言った。
Vigiles simul excitat, illi
同時に彼は歩哨たちを起こし、彼らが後を継いで交代で番を務める。
§9.222succedunt servantque vices: statione relicta §9.223ipse comes Niso graditur, regemque requirunt.
配置を離れて、彼自身はニススの伴として進み、二人は指導者たちを捜す。
§9.224Cetera per terras omnis animalia somno §9.225laxabant curas et corda oblita laborum:
地上の他のすべての動物は眠りによって憂いを和らげ、心は苦難を忘れていた。
§9.226ductores Teucrum primi et delecta iuventus §9.227consilium summis regni de rebus habebant,
トロイア人の主要な指導者たちと選ばれた若者たちは、王国の最重要事について評議を行っていた。
§9.228quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset.
何をなすべきか、誰が今アエネーアスへの使者となるべきかを。
§9.229Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes, §9.230castrorum et campi medio.
彼らは長い槍に寄りかかり、盾を手にして立っていた、陣営と平原の中央で。
Tum Nisus et una §9.231Euryalus confestim alacres admittier orant:
そのときニススと、彼と共にエウリュアロスが、直ちに進み出ることを熱心に懇願した。
§9.232rem magnam, pretiumque morae fore.
それは重大な事であり、遅れるに値するだろうと。
Primus Iulus §9.233accepit trepidos ac Nisum dicere iussit.
まずイウルスが動揺する二人を迎え入れ、ニススに話すように命じた。
§9.234Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, §9.235Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis, §9.236quae ferimus.
そのときヒュルタコスの息子がこのように言った。 「公平な心で聞いてほしい、アエネーアスの部下たちよ。 我々が提案することを、我々の年齢で判断しないでほしい。
Rutuli somno vinoque soluti §9.237conticuere;
ルトゥリー人たちは眠りと酒に解き放たれて静まり返っている。
locum insidiis conspeximus ipsi,
我々自身、待ち伏せに適した場所を見定めた。
§9.238qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto;
それは海に最も近い門の分岐路に開けている。
§9.239interrupti ignes, aterque ad sidera fumus
火は途絶え、黒い煙が星々へと立ち上っている。
§9.240erigitur: si fortuna permittitis uti §9.241quaesitum Aenean et moenia Pallantea, §9.242mox hic cum spoliis ingenti caede peracta §9.243adfore cernetis.
もしアエネーアスとパッランテウムの城壁を捜しに行くのに、好機を許してくれるなら、すぐに、ここで、大虐殺が行われ獲物を手にした姿をお前たちは目にするだろう。
Nec nos via fallit euntis:
行くべき道が我々を惑わすことはない。
§9.244vidimus obscuris primam sub vallibus urbem §9.245venatu adsiduo et totum cognovimus amnem.
我々は、度重なる狩猟において、暗い谷の向こうに最初の都市を目にしているし、川の全体を知り尽くしているからだ。
§9.246Hic annis gravis atque animi maturus Aletes:
」ここで、年齢を重ね、心も成熟したアレテースが言った。
§9.247Di patrii, quorum semper sub numine Troia est, §9.248non tamen omnino Teucros delere paratis, §9.249cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis §9.250pectora.
「祖国の神々よ、その御神徳のもとにトロイアが常に守られている神々よ、あなた方は、トロイア人を完全に滅ぼすおつもりではないのだ、若者たちのこれほど大きな精神と、これほど確かな心をもたらしてくださったのだから。
Sic memorans umeros dextrasque tenebat §9.251amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat.
」このように語りながら、彼は二人の肩と右手を握りしめ、涙で顔と表情を濡らした。
§9.252Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis §9.253praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum §9.254di moresque dabunt vestri;
「戦士たちよ、お前たちのその称賛すべき行為に対して、どのような、どのような価値ある報酬が支払われ得ると考えられようか。 まず最も美しいものを神々と、お前たち自身の徳性が与えるだろう。
tum cetera reddet §9.255actutum pius Aeneas atque integer aevi §9.256Ascanius, meriti tanti non immemor umquam.
そののち、他のものを敬虔なアエネーアスと、若さ溢れるアスカニオスが、これほど大きな功績を忘れることなく、いつか返すだろう。
§9.257Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto, §9.258excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis §9.259Assaracique larem et canae penetralia Vestae §9.260obtestor;
」「いやむしろ、父が連れ戻されることだけが唯一の救いである私が、」とアスカニオスが言葉を挟んだ。 「ニススよ、偉大なるペナテスと、アッサラコスのラール、そして白髪のウェスタの神聖なる内奥にかけて、私に備わっているすべての運命と信頼をお前たちの懐に置く。
quaecumque mihi fortuna fidesque est, §9.261in vestris pono gremiis: revocate parentem,
父を呼び戻し、その姿を返してくれ。
§9.262reddite conspectum; nihil illo triste recepto.
彼が戻れば、悲しいことは何もない。
§9.263Bina dabo argento perfecta atque aspera signis
銀で仕上げられ、浮き彫りで装飾された一対の杯を与えよう。
§9.264pocula, devicta genitor quae cepit Arisba,
父が征服されたアリスバで手に入れたものだ。
§9.265et tripodas geminos, auri duo magna talenta, §9.266cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido.
そして、二対の三脚器、二タラントンの黄金、そしてシドンのディードーが与えた、古代の鉢を。
§9.267Si vero capere Italiam sceptrisque potiri §9.268contigerit victori et praedae dicere sortem, §9.269vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis
もし実際にイタリアを占領し、王権を握り、勝者となって戦利品の分配を決定することになれば、お前はトゥルヌスがどのような馬に乗り、どのような武具をまとって黄金に輝きながら進んでいたかを見たはずだ。
§9.270aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis
あの馬そのものと、盾と、赤い兜の飾りを私は抽選から除外しよう。
§9.271excipiam sorti, iam nunc tua praemia, Nise.
ニススよ、今やそれらはお前の報酬だ。
§9.272Praeterea bis sex genitor lectissima matrum §9.273corpora captivosque dabit suaque omnibus arma,
さらに父は、母親たちの中から最も選び抜かれた十二の身体と、捕虜たち、そして彼ら全員の武具を与えるだろう。
§9.274insuper his campi quod rex habet ipse Latinus.
その上に、ラティヌス王自身が所有する平野をも。
§9.275Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas §9.276insequitur, venerande puer, iam pectore toto §9.277accipio et comitem casus complector in omnis.
しかし、私の年齢がより近い距離で後を追っている、敬うべき少年よ、今や心からお前を受け入れ、あらゆる運命における伴侶として抱擁する。
§9.278Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus;
お前なしには、私の働きにおいていかなる栄光も求められないだろう。
§9.279seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum §9.280verborumque fides.
私が平和を築くにせよ、戦争を行うにせよ、事柄においても言葉においても、お前を最も頼りとする。
Contra quem talia fatur §9.281Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis §9.282dissimilem arguerit;
」これに対して、エウリュアロスはこのようなことを語る。 「いかなる日々も、私をこれほど勇敢な企てにそぐわない者とは示さないだろう。
tantum, fortuna secunda §9.283aut adversa cadat.
ただ、運命が幸いとなるか、あるいは逆風となるかにかかわらず。
Sed te super omnia dona §9.284unum oro, genetrix Priami de gente vetusta §9.285est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus §9.286mecum excedentem, non moenia regis Acestae.
しかし、すべての贈り物の上に、私はお前に一つだけ懇願する。 私にはプリアモスの古い血統の母親がある。 哀れな彼女を、イリオスの地も、私と共に去る際に引き留めることはできず、アケステース王の城壁も引き留められなかった。
§9.287Hanc ego nunc ignaram huius quodcumque pericli est §9.288inque salutatam linquo: nox et tua testis
彼女を、私は今、このどのような危険についても知らせず、別れの挨拶も告げずに去る。 夜とお前の右手が証人だ。
§9.289dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis
私が母親の涙に耐えられないからだ。
§9.290at tu, oro, solare inopem et succurre relictae.
しかし、お前に懇願する。 助けのない彼女を慰め、残された彼女を救ってほしい。
§9.291Hanc sine me spem ferre tui: audentior ibo
私に、お前に関するこの希望を抱かせてくれ。
§9.292in casus omnis.
そうすれば、私はより勇敢にあらゆる運命へと進むだろう。
Percussa mente dedere §9.293Dardanidae lacrimas;
」心を打たれて、ダルダニア人たちは涙を流した。
ante omnis pulcher Iulus,
何よりも美しいイウルスが、

語釈・文法注

  1. 9.231admittier — 古風な現在受動態不定詞(古典期の通常の形式 `admitti` に相当)。古雅な語調をもたらすための詩的表現、あるいは韻律上の必要性から用いられている。
  2. 9.232rem magnam, pretiumque morae fore — 先行する動詞 `orant`(9.231)に依存する、伝達動詞が省略された間接話法の対格不定詞構文。`fore`(= `futurum esse`)の主語は `rem magnam` と `pretium` で、「それが重大な事であり、引き留める(遅れる)だけの価値があるだろう [と彼らは言った]」の意。
  3. 9.255integer aevi — 属格 `aevi` は形容詞 `integer`(損なわれていない)に係る「範囲・尊敬」の属格。「年齢において損なわれていない」、すなわち「若さ溢れる、若々しい」の意。ギリシア語の「指定の属格」の用法を模したもの。
  4. 9.257cui sola salus genitore reducto — `cui` は直前の `vos` ではなく、主節の主語である `ego` (挿入された `excipit Ascanius` の主語で、`vos` に対抗する `ego`)に関わる「判断者の与格」または「所有の与格」。`genitore reducto` は奪格絶対。「父が連れ戻されることにのみ唯一の救いがある私(ego)」という構造。
  5. 9.281Me nulla dies tam fortibus ausis / dissimilem arguerit — `arguerit` は接続法完了(潜在の接続法)で、未来に対する確信を込めた穏やかな主張(「〜と証明することはないだろう」)を表す。`dissimilem` (〜と異なる、〜に劣る)は比較の基準として奪格 `fortibus ausis` (このような勇敢な企て)を取っている。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §9.221-9.293. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.221-9.293

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。