Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §9.148-9.220

ニススとエウリュアロスの夜襲計画

83 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

トゥルヌスはルトゥリー人に夜間の警戒と包囲を命じる。これに対しトロイア側のニススとエウリュアロスは、アエネーアスを呼び戻すべく夜襲と伝令の任務を志願し、その危険を共にする誓いを交わす。

§9.148Non armis mihi Volcani, non mille carinis §9.149est opus in Teucros;
トロイア人どもに対して、私にはウルカヌスの武器も、千隻の船も必要ない。
addant se protinus omnes
今すぐすべてのエトルリア人どもが同盟軍として加わるがよい。
§9.150Etrusci socios, tenebras et inertia furta §9.151Palladii caesis summae custodibus arcis §9.152ne timeant, nec equi caeca condemur in alvo:
彼らが、最も高い砦の守衛たちを殺害した後に、パラディウムを卑劣にも闇に紛れて盗み出したことを恐れる必要はないし、我々が木馬の暗い胎内に隠れることもない。
§9.153luce palam certum est igni circumdare muros.
白日の下、堂々と火をもって城壁を取り囲むことが決定している。
§9.154Haud sibi cum Danais rem faxo et pube Pelasga §9.155esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum.
彼らに、自分たちの相手がダナオス人やペラスゴス人の若者たち ――ヘクトルが十年の間引き延ばした連中――ではないと思い知らせてやろう。
§9.156Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei, §9.157quod superest, laeti bene gestis corpora rebus
だが今は、一日のうちでより良い部分はすでに過ぎ去ったのだから、残された時間、戦士たちよ、これまで上手くいったことを喜び、身体を休めるがよい。
§9.158procurate, viri, et pugnam sperate parari.
そして、戦いの準備が整うのを期待するのだ。
§9.159Interea vigilum excubiis obsidere portas §9.160cura datur Messapo et moenia cingere flammis.
その間に、見張りの番によって諸門を包囲し、城壁を炎で取り囲む任務が、メッサープスに与えられる。
§9.161Bis septem Rutuli, muros qui milite servent, §9.162delecti;
兵士として壁を守るために、十四人のルトゥリー人が選ばれた。
ast illos centeni quemque sequuntur §9.163purpurei cristis iuvenes auroque corusci.
そして彼らの各々には、百人の紫の兜の飾りをつけ、黄金に輝く若者たちが従う。
§9.164Discurrunt variantque vices fusique per herbam §9.165indulgent vino et vertunt crateras aenos.
彼らは走り回り、交代で番を務め、草の上に身を横たえて葡萄酒に耽り、青銅の鉢を傾ける。
§9.166Conlucent ignes, noctem custodia ducit §9.167insomnem ludo.
火が輝き、警備の者たちは眠れぬ夜を遊びの中で過ごす。
§9.168Haec super e vallo prospectant Troes et armis
トロイア人たちは土塁の上からこれらを見下ろし、武器をとって高所を保持する。
§9.169alta tenent, nec non trepidi formidine portas §9.170explorant pontisque et propugnacula iungunt, §9.171tela gerunt.
また、恐怖に怯えながらも諸門を検査し、架け橋と防壁を連結し、武器を運ぶ。
Instat Mnestheus acerque Serestus,
ムネステウスと勇敢なセレストゥスが督促する。
§9.172quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, §9.173rectores iuvenum et rerum dedit esse magistros.
彼らは、万一逆境が呼び寄せた時のために、父アエネーアスが若者たちの指導者、また万事の指揮官として定めた者たちであった。
§9.174Omnis per muros legio, sortita periclum, §9.175excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est.
壁のあちこちで、危険を割り当てられた全軍勢が夜番を務め、各自が守るべき持ち場において、交代で任務を果たす。
§9.176Nisus erat portae custos, acerrimus armis,
門の守衛は、武器をとって最も猛々しい、ヒュルタコスの息子ニススであった。
§9.177Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida §9.178venatrix iaculo celerem levibusque sagittis;
彼は、狩猟の女神のようなイーダが、投げ槍と軽い矢を素早く操る、アエネーアスの随伴者として送った者であった。
§9.179it iuxta comes Euryalus, quo pulchrior alter
その傍らを、同行者エウリュアロスが進む。
§9.180non fuit Aeneadum Troiana neque induit arma,
アエネーアスの部下の中で、彼以上に美しい者は他におらず、トロイアの武具を身にまとった者もいなかった。
§9.181ora puer prima signans intonsa iuventa.
彼は、最初の若さの中で、まだ髭のない顔をたたえた少年であった。
§9.182His amor unus erat, pariterque in bella ruebant:
二人の愛は一つであり、共に戦いへと突撃した。
§9.183tum quoque communi portam statione tenebant.
この時もまた、共通の持ち場で門を守っていた。
§9.184Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt,
ニススが言った。 「エウリュアロスよ、神々がこの熱情を我々の心に吹き込んでいるのだろうか。
§9.185Euryale, an sua cuique deus fit dira cupido?
それとも、各自にとって自分自身の恐るべき渇望が神となるのだろうか。
§9.186Aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum §9.187mens agitat mihi nec placida contenta quietest.
私の心は、ずっと前から、戦い、あるいは何か大いなることに挑もうと揺れ動いており、穏やかな休息に満足してはいない。
§9.188Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum.
お前は、ルトゥリー人たちがどのような状況への確信を抱いているか見ている。
§9.189Lumina rara micant; somno vinoque soluti §9.190procubuere;
灯火はまばらに輝き、眠りと酒に解き放たれて彼らは横たわっている。
silent late loca: percipe porro, §9.191quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat.
四方は静まり返っている。 そこで、聞いてくれ、私が何をためらい、今どのような考えが心に湧き上がっているかを。
§9.192Aenean acciri omnes, populusque patresque, §9.193exposcunt mittique viros, qui certa reportent.
民衆も元老たちも、すべての者がアエネーアスを召還し、確実な報告を持ち帰る者を送ることを強く求めている。
§9.194Si tibi quae posco promittunt (nam mihi facti §9.195fama sat est), tumulo videor reperire sub illo §9.196posse viam ad muros et moenia Pallantea.
もし、私が求めるものを彼らがお前に約束してくれるなら(私にとっては、事の誉れだけで十分なのだから)、私はあの丘の下にパッランテウムの城壁と都市へと至る道を見出せるように思われるのだ。
§9.197Obstipuit magno laudum percussus amore §9.198Euryalus;
」エウリュアロスは、名声への大いなる愛に打たれて驚愕した。
simul his ardentem adfatur amicum:
と同時に、情熱に燃える友に向かってこう語りかけた。
§9.199Mene igitur socium summis adiungere rebus, §9.200Nise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam?
「ニススよ、それでは、お前は私をこのような重大な事柄の相棒として加えることを避けるのか。 お前一人を、これほど大きな危険の中に送り出すというのか。
§9.201Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes, §9.202Argolicum terrorem inter Troiaeque labores
戦争に慣れた私の父オペルテースは、私をアルゴスの恐怖とトロイアの苦難の中で育て上げたとき、そのように教えはしなかった。
§9.203sublatum erudiit, nec tecum talia gessi,
また私はお前と共に、そのように振る舞うことはしなかった。
§9.204magnanimum Aenean et fata extrema secutus:
高潔なアエネーアスと極限の運命に従ってきたのだから。
§9.205est hic, est animus lucis contemptor et istum §9.206qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem.
ここには、生命を軽んじる魂があり、お前が目指しているあの名誉は、命をもって贖うに十分値するものと信じているのだ。
§9.207Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar §9.208nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem §9.209Iuppiter aut quicumque oculis haec aspicit aequis.
」ニススはこれに答えた。 「確かに私はお前についてそのようなことは全く疑っていなかったし、そうあってはならない。 偉大なるユーピテル、あるいは公平な目でこれらを見る者が、私を勝利の喜びのうちにお前のもとへと帰らせてくれるように。
§9.210Sed siquis, quae multa vides discrimine tali, §9.211siquis in adversum rapiat casusve deusve, §9.212te superesse velim;
しかし、お前がこのような危機の際によく目にするように、もし何らかの偶然、あるいは神が、私を逆境へと引きずり込むとしても、私はお前に生き残ってほしい。
tua vita dignior aetas.
お前の年齢の方が、生きるに値する。
§9.213Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum §9.214mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit,
私が戦いから奪い去られるか、あるいは身代金によって買い戻された時に、慣れ親しんだ大地に葬ってくれる者がいるように。
§9.215absenti ferat inferias decoretque sepulchro.
あるいは、もし何らかの運命がそれを阻むなら、いない私に葬儀を捧げ、墓によって飾ってくれる者がいるように。
§9.216Neu matri miserae tanti sim causa doloris,
そして、哀れな母親に、それほど大きな苦痛をもたらす原因に私がならないように。
§9.217quae te sola, puer, multis e matribus ausa §9.218persequitur magni nec moenia curat Acestae,
彼女はお前だけを、少年よ、多くの母親たちの中からあえて追い求め、偉大なるアケステースの都市を気にも留めなかったのだ。
§9.219Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis, §9.220nec mea iam mutata loco sententia cedit:
」しかし、彼は言った。 「お前は無駄に虚しい理由を編み出している。 私の意志はもう変わることはなく、退きはしない。

語釈・文法注

  1. 9.154faxo — `faxo` は古い未来完了形(`fecero` に相当)であり、ここでは確言や保証を表す独立句、あるいは接続法現在形(`ferant`)を従える使役・意志の表現として機能しています。
  2. 9.173rectores... magistros... esse — `esse` の主語は関係代名詞 `quos` です。動詞 `dedit` の目的語(対格不定詞構文、あるいは補足不定詞)として、名詞 `rectores` および `magistros` は対格(quos に呼応)となっています。
  3. 9.194si tibi quae posco promittunt — ここでの `tibi` は対格ではなく与格(お前に)であり、続く主節の `mihi`(私にとっては)と対比されています。ニススは褒賞がエウリュアロスに与えられ、自分自身は名声だけで十分であると述べています。
  4. 9.201sublatum — 動詞 `tollere` の完了受動分詞で、ここでは新生児を床から抱き上げて自分の子として認知・養育するというローマの慣習を指しており、「育てられた」「引き取られた」という意味で `erudiit` にかかっています。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §9.148-9.220. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.148-9.220

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。