[オイバロスは]テローンが、テレボア人のカプリアエの王国を支配していたときに、すでに高齢であったが、セベティスの妖精からもうけたと伝えられている。
patriis sed non et filius arvis §7.737contentus late iam tum dicione premebat §7.738Sarrastis populos et quae rigat aequora Sarnus
しかしその息子は、父の領土に満足せず、すでに当時、広く支配権をもってサッラステスの人々や、サルヌス川が潤す平野を圧迫していた。
§7.739quique Rufras Batulumque tenent atque arva Celemnae §7.740et quos maliferae despectant moenia Abellae,
そしてルフラエやバトゥルム、ケレムナの野を領有する者たちや、林檎の豊かなアベッラの城壁が見下ろす人々も[圧迫していた]。
§7.741Teutonico ritu soliti torquere cateias, §7.742tegmina quis capitum raptus de subere cortex, §7.743aerataeque micant peltae, micat aereus ensis.
彼らはテウトーン人の流儀に従ってカテイアを投げるのを常とし、その頭の被り物はコルクの木から剥ぎ取った樹皮であり、青銅の小盾が煌めき、青銅の剣が煌めいていた。
そして、山がちなネルサエもまた、君を戦闘へと送り出した、ウフェンスよ、名声と幸運な武器によって名高き者よ。
君の民はとりわけ荒々しく、森での多くの狩猟に慣れたアエクィクラの、硬い土壌の者たちであった。
彼らは武装して地を耕し、常に新鮮な獲物を集め、略奪によって生きることを好む。
§7.750Quin et Marruvia venit de gente sacerdos,
さらにまた、マルルウィウムの民からも神官がやって来た。
§7.751fronde super galeam et felici comptus oliva.
兜の上を木の葉と、実り豊かなオリーブで飾っていた。
§7.752Archippi regis missu, fortissimus Umbro,
アルキッポス王の派遣による、きわめて勇敢なウンブローである。
§7.753vipereo generi et graviter spirantibus hydris §7.754spargere qui somnos cantuque manuque solebat §7.755mulcebatque iras et morsus arte levabat.
彼は、毒蛇の類や、酷い息を吐くヒュドラーたちに、呪文と手によって眠りをもたらすのを常とし、その怒りを和らげ、技術によって噛み傷を癒やしていた。
§7.756Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum §7.757evaluit, neque eum iuvere in volnera cantus §7.758somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae.
しかし、ダルダニア(トロイア)の槍先の打撃を癒やすことには力及ばず、眠りをもたらす歌も、マルシの山々で探し求めた薬草も、彼の傷には役に立たなかった。
アンギティアの聖なる森が君のために泣き、ガラスのような波をもつフキヌス湖が、澄んだ湖たちが君のために泣いた。
§7.761Ibat et Hippolyti proles pulcherrima bello,
戦いへと、ヒッポリュトスのきわめて美しい息子もまた進んだ。
§7.762Virbius, insignem quem mater Aricia misit,
ウィルビウス、母なるアリキアが送り出した名高き者である。
§7.763eductum Egeriae lucis umentia circum
彼は、エゲリアの聖なる森の、湿り気のある海岸の周囲で育てられた。
§7.764litora, pinguis ubi et placabilis ara Dianae.
そこには、豊かで、怒りを宥めやすいディアナの祭壇がある。
§7.765Namque ferunt fama Hippolytum, postquam arte novercae §7.766occiderit patriasque explerit sanguine poenas §7.767turbatis distractus equis, ad sidera rursus §7.768aetheria et superas caeli venisse sub auras,
というのも、噂によれば、ヒッポリュトスは、継母の計略によって命を落とし、猛り狂う馬たちによって引き裂かれて父の罰を自らの血で購った後、再びエーテルの星々のもとへ、そして天の上のそよ風のもとへと戻って来たという。
§7.769Paeoniis revocatum herbis et amore Dianae.
パエオニア(医神)の薬草と、ディアナの愛によって呼び戻されて。
§7.770Tum pater omnipotens, aliquem indignatus ab umbris §7.771mortalem infernis ad lumina surgere vitae, §7.772ipse repertorem medicinae talis et artis §7.773fulmine Phoebigenam Stygias detrusit ad undas.
そのとき、全能の父(ユーピテル)は、ある mortal(人間)が冥界の影から生の光へと立ち上がるのを憤り、そのような医療と技術の発明者たるフォイブスの子(アスクレピオス)を、自ら雷霆をもってステュクスの波底へと突き落とした。
§7.774At Trivia Hippolytum secretis alma recondit §7.775sedibus et nymphae Egeriae nemorique relegat,
しかし、慈しみ深いトリウィア(ディアナ)は、ヒッポリュトスを隠された住処に匿い、妖精エゲリアと彼女の森へと彼を移した。
彼が一人イタリアの森の中で、名を知られることなく生涯を送り、名前を変えてウィルビウスとなるように。
§7.778Unde etiam templo Triviae lucisque sacratis §7.779cornipedes arcentur equi, quod litore currum
それゆえにまた、トリウィアの神殿や神聖な森からは、角のある足をもつ馬たちが遠ざけられている。
§7.780et iuvenem monstris pavidi effudere marinis.
それは、海岸で海の怪物たちに怯えた馬たちが、戦車と若者を投げ出したからである。
その息子も、同様に燃え立つ平原の広がりで、馬たちを訓練し、戦車で戦争へと突進していた。
§7.783Ipse inter primos praestanti corpore Turnus §7.784vertitur arma tenens et toto vertice supra est.
先頭に立つ者たちの中で、ひときわ優れた体躯をもつトゥルヌス自身が、武器を手にして動き回り、頭一つ分抜け出ていた。
§7.785Cui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram
彼の高い兜は、三重のふさふさした鬣をもち、キマイラを支えていた。
§7.786sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis:
キマイラはその顎からエトナの火を吹き出している。
§7.787tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, §7.788quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae.
戦闘が、流された血によって激しさを増せば増すほど、キマイラはますます咆哮し、不吉な炎で凶暴さを増すのであった。
§7.789At levem clipeum sublatis cornibus Io §7.790auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos §7.791(argumentum ingens), et custos virginis Argus
一方、滑らかな盾には、角を突き上げたイオーを、すでに剛毛に覆われ、すでに雌牛となった姿(見事な紋章である)で、黄金で象っていた。
§7.792caelataque amnem fundens pater Inachus urna.
また、乙女の番人であるアルゴスや、彫刻され、水瓶から川の水を注ぎ出す父なるイナコスも[象られていた]。
歩兵の雲が後に続き、盾を持った戦列が、すべての野を埋め尽くす。
アルゴスの若者たち、アウルンキの軍勢、ルトゥリ人、いにしえのシカニ人、サクラニの戦列、そして盾に彩色したラビキの人々。
§7.797qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici §7.798litus arant Rutulosque exercent vomere colles §7.799Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis
彼らは、ティベリスよ、君の木立ちや、ヌミクス川の神聖な海岸を耕し、ルトゥリの丘を鋤で耕作し、さらにキルケウムの峰をも耕す。
§7.800praesidet et viridi gaudens Feronia luco; §7.801qua Saturae iacet atra palus gelidusque per imas §7.802quaerit iter vallis atque in mare conditur Ufens.
その野は、アンクスルスのユーピテルが支配し、また緑の森を喜ぶフェーローニアが支配する地であり、サトゥラの暗い沼地が横たわり、冷たいウフェンス川がもっとも低い谷を通って道を探し、海へと没する地である。
§7.803Hos super advenit Volsca de gente Camilla
これらすべての者の上に、ウォルスキの民からカミラがやって来た。
§7.804agmen agens equitum et florentis aere catervas,
騎兵の軍勢と、青銅に輝く部隊を率いて。
§7.805bellatrix, non illa colo calathisve Minervae §7.806femineas adsueta manus, sed proelia virgo §7.807dura pati cursuque pedum praevertere ventos.
この女戦士は、ミネルウァの糸車や籠に女としての手を慣らすことなく、乙女でありながら過酷な戦闘を耐え忍び、足の走りで風を追い越すことに慣れていた。
§7.808Illa vel intactae segetis per summa volaret §7.809gramina nec teneras cursu laesisset aristas, §7.810vel mare per medium fluctu suspensa tumenti §7.811ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas.
彼女なら、刈り入れられていない麦畑の、草木の最上部の上を飛び、その走りで柔らかな穂を傷つけることもなかったであろうし、あるいは膨れ上がる波の上、海の中ほどを通り過ぎて素早く道を進み、その足を海に濡らすこともなかったであろう。
§7.812Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus §7.813turbaque miratur matrum et prospectat euntem,
家々や野から流れ出たすべての若者たち、そして母親たちの群れが彼女に驚嘆し、歩み去る彼女を見送る。
§7.814attonitis inhians animis, ut regius ostro
呆然とした心で見つめながら。