Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §7.652-7.734

ラウススをはじめとするイタリア諸部族の軍勢

70 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

メゼンティウスの息子ラウススを筆頭に、アウェンティヌス、ティブールの双子、カエクルス、メッサープス、クラウスス、ハラエスス、オエバルスなど、イタリア側の名だたる将軍たちとその率いる軍勢の系譜や特徴が歌われる。

§7.652ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos
[ラウススは]アギュッラの町から従った、無駄死にする運命の千人の男たちを率いる。
§7.653mille viros, dignus, patriis qui laetior esset §7.654imperiis et cui pater haud Mezentius esset.
彼は、父親の支配下でより幸福に過ごすにふさわしい男であり、メゼンティウスが父親でなければよかった男であった。
§7.655Post hos insignem palma per gramina currum §7.656victoresque ostentat equos satus Hercule pulchro §7.657pulcher Aventinus, clipeoque insigne paternum
これらの者の後に、草地を抜けて、勝利のシュロの枝で飾られた見事な戦車と、勝利した馬たちを示すのは、美しきヘラクレースより生まれし美しきアウェンティヌスである。
§7.658centum angues cinctamque gerit serpentibus hydram;
盾には父親の紋章である、百匹の蛇と、蛇たちに囲まれたヒュドラーを掲げている。
§7.659collis Aventini silva quem Rhea sacerdos §7.660furtivum partu sub luminis edidit oras,
アウェンティヌスの丘の森で、巫女レーアが、神と交わった人間たる女として、密かな出産によって光の領域へと生み出した。
§7.661mixta deo mulier, postquam Laurentia victor §7.662Geryone extincto Tirynthius attigit arva §7.663Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas.
それは、勝利者たるティーリュンスの男(ヘラクレース)が、ゲーリュオーンを仕留めてラウレンテゥムの野に至り、ティレニアの川でイベリアの牛たちを洗った後のことであった。
§7.664Pila manu saevosque gerunt in bella dolones §7.665et tereti pugnant mucrone veruque Sabello.
彼らは手に槍と、戦争のための非情な短剣を携え、なめらかな剣先やサビニの投げ槍で戦う。
§7.666Ipse pedes, tegumen torquens immane leonis, §7.667terribili impexum saeta cum dentibus albis §7.668indutus capiti, sic regia tecta subibat,
彼自身は歩兵として、巨大な獅子の毛皮を振るい、恐ろしい剛毛のなす、白い牙のついた頭部を頭にまとい、このようにして王の館へと入っていった。
§7.669horridus, Herculeoque umeros innexus amictu.
毛深く、ヘラクレースの外套を両肩にまとって。
§7.670Tum gemini fratres Tiburtia moenia linquunt,
そのとき、双子の兄弟がティブールの城壁を後にする。
§7.671fratris Tiburti dictam cognomine gentem,
そこは彼らの兄弟ティブルトゥスの名にちなんで名付けられた人々[の町]である。
§7.672Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus, §7.673et primam ante aciem densa inter tela feruntur:
カティッルスと、激しいコラースという、アルゴス人の若者たちであり、密集する武器のただ中、最前線の前へと突き進む。
§7.674ceu duo nubigenae cum vertice montis ab alto §7.675descendunt centauri, Homolen Othrymque nivalem §7.676linquentes cursu rapido; dat euntibus ingens §7.677silva locum et magno cedunt virgulta fragore.
それはまるで、二人の雲から生まれたケンタウロスたちが、高い山の頂から駆け下り、ホモレーや雪深いオトリュスを迅速な走りで後にするとき、彼らの進路を巨大な森が空け、茂みが大きな音を立てて退くかのようである。
§7.678Nec Praenestinae fundator defuit urbis,
プレネステの町の創建者もまた欠けることはなかった。
§7.679Volcano genitum pecora inter agrestia regem §7.680inventumque focis omnis quem credidit aetas §7.681Caeculus.
彼はウゥルカーヌスから野の家畜の間で生まれ、炉端で発見された王であるとあらゆる世代が信じたカエクルスである。
Hunc late legio comitatur agrestis:
彼には野の軍勢が広く付き従う。
§7.682quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae §7.683Iunonis gelidumque Anienem et roscida rivis §7.684Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, §7.685quos, Amasene pater.
高きプレネステに住む男たちや、ガビィのユーノーの野、冷たいアニオー川、露に濡れた川の流れるヘルニキの岩山に住む者たち、豊かなアナグニアが養う者たち、そして父なるアマセーヌス川が養う者たちである。
Non illis omnibus arma, §7.686nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes
彼ら全員が武器を、あるいは盾や戦車を響かせるのではない。
§7.687liventis plumbi spargit, pars spicula gestat §7.688bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros §7.689tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri §7.690instituere pedis, crudus tegit altera pero.
その大部分は、青白い鉛の弾を散らし、一部の者は二本の投げ矢を手に携え、狼の皮からできた黄褐色の帽子を頭の被り物とし、左足の足跡は裸のままとし、もう片方の足にはなめしていない革の長靴を履いている。
§7.691At Messapus, equum domitor, Neptunia proles, §7.692quem neque fas igni cuiquam nec sternere ferro, §7.693iam pridem resides populos desuetaque bello §7.694agmina in arma vocat subito ferrumque retractat.
一方、馬を慣らす者であり、ネプトゥーヌスの子孫であるメッサープスは、いかなる者も火や鉄をもって倒すことの許されない者であるが、久しく活動を止め、戦争に不慣れになっていた人々や戦列を、突如として武器へと呼び戻し、再び鉄の剣を執る。
§7.695Hi Fescenninas acies Aequosque Faliscos. §7.696Hi Soractis habent arces Flaviniaque arva §7.697et Cimini cum monte lacum lucosque Capenos.
これらの者は、フェスケンニアの戦列やアエクィ・ファリスキの地を占め、また別の者は、ソラクテの砦やフラウィニアの野、シミヌスの山とその湖、カペーナの聖なる森を占める。
§7.698Ibant aequati numero regemque canebant,
彼らは歩調を合わせて進み、自らの王を歌っていた。
§7.699ceu quondam nivei liquida inter nubila cycni, §7.700cum sese e pastu referunt et longa canoros §7.701dant per colla modos, sonat amnis et Asia longe §7.702pulsa palus.
それはあたかも、かつて純白の白鳥たちが、澄んだ雲の間で、餌場から帰るとき、その長い首から響き豊かな調べを奏で、川と、遠く打たれたアジアの沼地が響き渡るかのようである。
§7.703Nec quisquam aeratas acies ex agmine tanto
これほど巨大な軍勢から、青銅の戦列が交じり合っているとは誰も思わないだろう。
§7.704misceri putet, aeriam sed gurgite ab alto §7.705urgueri volucrum raucarum ad litora nubem.
むしろ、深い淵からかすれた声を出す鳥たちの、空を飛ぶ雲が、海岸へと押し寄せているのだと。
§7.706Ecce Sabinorum prisco de sanguine magnum §7.707agmen agens Clausus magnique ipse agminis instar,
見よ、サビニ人のいにしえの血統から、巨大な軍勢を率いてクラウススがやって来る。
§7.708Claudia nunc a quo diffunditur et tribus et gens §7.709per Latium, postquam in partem data Roma Sabinis.
彼自身が巨大な軍勢のようであり、ローマがサビニ人に分かち合われた後、今や彼からクラウディウスの部族と氏族が、ラティウム中に広がっている。
§7.710Una ingens Amiterna cohors priscique Quirites, §7.711Ereti manus omnis oliviferaeque Mutuscae; §7.712qui Nomentum urbem, qui Rosea rura Velini, §7.713qui Tetricae horrentis rupes montemque Severum §7.714Casperiamque colunt Forulosque et flumen Himellae, §7.715qui Tiberim Fabarimque bibunt, quos frigida misit §7.716Nursia, et Hortinae classes populique Latini, §7.717quosque secans infaustum interluit Allia nomen:
彼とともに、アミテルヌムの巨大な歩兵大隊、いにしえのクィリーテースたち、エレトゥムのすべての軍勢、オリーブの豊かなムトゥスカ、ノメントゥムの町、ウェリーヌスのローセアの耕地、荒涼たるテトリカの岩山、セウェールス山、カスペリア、フォルリ、そしてヒメッラ川に住む者たち、ティベリス川やファバリス川の水を飲む者たち、冷たいヌルシアが送り出した者たち、ホールタの船団、ラティウムの人々、そして不吉な名を刻んでその間を流れるアッリア川の者たちがいる。
§7.718quam multi Libyco volvuntur marmore fluctus
その数は、リビアの平原で波が押し寄せるかのようである。
§7.719saevus ubi Orion hibernis conditur undis;
冷酷なオリオーンが冬の波間に沈むときに。
§7.720vel cum sole novo densae torrentur aristae §7.721aut Hermi campo aut Lyciae flaventibus arvis.
あるいは、若い太陽のもと、豊かな麦の穂が、ヘルムスの平原やリキアの黄金の野で焼かれるときのように。
§7.722Scuta sonant pulsuque pedum conterrita tellus.
盾が響き渡り、足音によって大地は脅え慄く。
§7.723Hinc Agamemnonius, Troiani nominis hostis, §7.724curru iungit Halaesus equos Turnoque ferocis §7.725mille rapit populos, vertunt felicia Baccho
ここから、アガメムノーンの血を引き、トロイアの名を敵とするハラエススが、馬を戦車に繋ぎ、トゥルヌスのために千人の獰猛な人々を急がせる。
§7.726Massica qui rastris et quos de collibus altis §7.727Aurunci misere patres, Sidicinaque iuxta §7.728aequora quique Cales linquunt, amnisque vadosi §7.729accola Volturni, pariterque Saticulus asper §7.730Oscorumque manus.
それは、バッコスに恵まれたマッシカの山を鋤で耕す者たちや、高い丘からアウルンキの父たちが送り出した者たち、そしてシディキニの平原のそばの者たち、カレースの町を去る者たち、浅瀬の多いウォルトゥルヌス川の近隣に住む者たちであり、同様に激しいサティクラの者たち、オスキー人たちの軍勢である。
Teretes sunt aclydes illis §7.731tela, sed haec lento mos est aptare flagello;
彼らにとって、なめらかなアクリスが武器であるが、これをしなやかな紐に取り付けるのが慣習である。
§7.732laevas caetra tegit, falcati comminus enses.
左手はカエトラが覆い、近接戦のために鎌型の剣を持つ。
§7.733Nec tu carminibus nostris indictus abibis,
君もまた、我々の歌に語られることなく立ち去ることはない、オエバルスよ。
§7.734Oebale, quem generasse Telon Sebethide nympha
君はテローンが、セベティスの妖精からもうけた子である。

語釈・文法注

  1. §7.653dignus, patriis qui laetior esset — dignus に導かれる qui 節であり、接続法過去(esset)を伴って「〜するにふさわしい」という特徴・資格の接続法(subjunctive of characteristic)を表している。
  2. §7.671fratris Tiburti dictam cognomine gentem — Tiburti は Tiburtus からの属格で、fratris の同格。名詞 gentem は前の文の Tiburtia moenia(対格、目的語)と同格の関係、あるいはその説明的記述となっている。
  3. §7.703Nec quisquam aeratas acies ex agmine tanto / misceri putet — putet は潜在・可能性を示す接続法現在。「〜と思わないだろう」の意。acies misceri は不定詞付き対格の構文で、putet の目的語。
  4. §7.707magnique ipse agminis instar — instar は属格を伴い「〜に等しい、〜のようである」という意味を持つ不変化名詞。ここでは Clausus 自身の巨大さを、それだけで一個の軍勢に匹敵することとして描写している。
  5. §7.733Nec tu carminibus nostris indictus abibis — 直訳すれば「そして君は我々の歌に語られることなく立ち去ることはないだろう」。未来形 abibis を用いて、詩人がカタログの中で特定の登場人物 Oebalus へと二人称で語りかける、古典叙事詩の定型的表現。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §7.652-7.734. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.652-7.734

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。