Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §6.751-6.826

アンキーセースによるローマの未来の英雄たちの展望

60 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

アンキーセースはアエネーアスとシビュッラを小高い丘に導き、将来イタリアに生まれるトロイアおよびローマの偉大な子孫たち(シルウィウスからアウグストゥス、さらに共和政ローマの英雄たちまで)を次々と示して、彼らの運命を説明する。

§6.751rursus et incipiant in corpora velle reverti.
「そして、再び肉体に戻ることを望み始めるように。
§6.752Dixerat Anchises, natumque unaque Sibyllam §6.753conventus trahit in medios turbamque sonantem, §6.754et tumulum capit, unde omnes longo ordine possit §6.755adversos legere, et venientum discere vultus.
」アンキーセースは語り終え、息子と同時にシビュッラを群衆のただ中、ざわめく人だかりの中へと引き連れ、丘に登る。 そこから、全員を長い列をなして正面から見渡すことができ、近づいてくる者たちの顔を識別できるようになるために。
§6.756Nunc age, Dardaniam prolem quae deinde sequatur §6.757gloria, qui maneant Itala de gente nepotes, §6.758inlustris animas nostrumque in nomen ituras, §6.759expediam dictis, et te tua fata docebo.
「さあ、来なさい。 ダルダニアの子孫にこの後どのような栄光が続くか、イタリアの血統からどのような子孫が控えているか、我が名を受け継ぐことになる輝かしい魂たちを、言葉で解き明かし、お前にその運命を教えよう。
§6.760Ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta, §6.761proxuma sorte tenet lucis loca, primus ad auras §6.762aetherias Italo commixtus sanguine surget,
見なさい、あそこに白木の槍に身を寄せている若者が、運命のくじによって光に最も近い場所を占めており、イタリアの血を引いて最初にエーテルの風へと立ち上がるだろう。
§6.763silvius, Albanum nomen, tua postuma proles, §6.764quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx
シルウィウス、アルバの名を継ぐ者、お前の死後に生まれる子、高齢のお前に、妻ラウィーニアが晩年になって森の中で育てるだろう。
§6.765educet silvis regem regumque parentem,
王であり、また王たちの親となる者を。
§6.766unde genus Longa nostrum dominabitur Alba.
彼から、我々の一族がアルバ・ロンガを支配することになるのだ。
§6.767Proxumus ille Procas, Troianae gloria gentis, §6.768et Capys, et Numitor, et qui te nomine reddet §6.769Silvius Aeneas, pariter pietate vel armis
その次は、トロイアの一族の栄光であるプロカス、そしてカピュス、ヌミトル、そしてお前の名前を再現する者、シルウィウス・アエネーアス。
§6.770egregius, si umquam regnandam acceperit Albam.
敬虔においても武勇においても同じく傑出した人物だが、もし彼が支配されるべきアルバを受け継ぐことがあればの話だ。
§6.771Qui iuvenes! Quantas ostentant, aspice, vires, §6.772atque umbrata gerunt civili tempora quercu!
なんと素晴らしい若者たちか! 見なさい、彼らはどれほどの力を示していることか、そして市民の冠である樫の葉でこめかみを覆っている!
§6.773Hi tibi Nomentum et Gabios urbemque Fidenam, §6.774hi Collatinas imponent montibus arces, §6.775Pometios Castrumque Inui Bolamque Coramque.
彼らがお前のためにノーメントゥム、ガビィ、フィデナの町を築き、彼らがコッラティアの砦を山々に据え、ポメティイ、キャストルム・インウィ、ボラ、コラを築くだろう。
§6.776Haec tum nomina erunt, nunc sunt sine nomine terrae.
これらはその時名を持つことになるが、今は名もなき土地にすぎない。
§6.777Quin et avo comitem sese Mavortius addet §6.778Romulus, Assaraci quem sanguinis Ilia mater §6.779educet.
さらに、マウォルスの子ロームルスが祖父の伴として加わり、アッサラクスの血を引く母イリアが彼を産み育てるだろう。
Viden, ut geminae stant vertice cristae, §6.780et pater ipse suo superum iam signat honore?
見なさい、兜の双頭の飾り羽が彼の頭に立ち、父自らがすでに天上界の誉れをもって彼に印をつけているのを。
§6.781En, huius, nate, auspiciis illa incluta Roma §6.782imperium terris, animos aequabit Olympo, §6.783septemque una sibi muro circumdabit arces, §6.784felix prole virum: qualis Berecyntia mater §6.785invehitur curru Phrygias turrita per urbes, §6.786laeta deum partu, centum complexa nepotes, §6.787omnes caelicolas, omnes supera alta tenentes.
見よ、我が子よ、彼の吉兆のもとで、かの名高きローマは支配を大地に、その志をオリュンポスに等しくし、一柱の都として自らのために七つの丘を城壁で囲むだろう、英雄たちの子孫に恵まれて。 それはちょうど、ベレキュンティアの母が、塔の冠を載せて、戦車に乗ってフリュギアの都市を巡り、神々を産んだことを喜び、百人の子孫を抱き抱えるかのようだ、彼らはみな天の住人であり、みな高き天を支配する者たちである。
§6.788Huc geminas nunc flecte acies, hanc aspice gentem §6.789Romanosque tuos.
さあ、今ここに両目を向け、この一族と、お前のローマ人たちを見なさい。
Hic Caesar et omnis Iuli §6.790progenies magnum caeli ventura sub axem.
ここにカエサルがおり、イウルスのすべての子孫がおり、彼らは天の巨大な軸の下へとやって来るのだ。
§6.791Hic vir, hic est, tibi quem promitti saepius audis, §6.792Augustus Caesar, Divi genus, aurea condet §6.793saecula qui rursus Latio regnata per arva §6.794Saturno quondam, super et Garamantas et Indos
この男、これこそが、お前がしばしば約束されるのを聞いているその人、アウグストゥス・カエサル、神の血を引く者。 彼は黄金の時代を、かつてサトゥルヌスによって支配されていたラティウムの地に再び築き、さらにガラマンテースやインド人を超えて帝国を広げるだろう。
§6.795proferet imperium: iacet extra sidera tellus, §6.796extra anni solisque vias, ubi caelifer Atlas §6.797axem umero torquet stellis ardentibus aptum.
その領土は星座の外、一年と太陽の通り道の外側にまで横たわり、そこでは天を支えるアトラスが、燃える星々をちりばめた天球を肩で回転させている。
§6.798Huius in adventum iam nunc et Caspia regna §6.799responsis horrent divom et Maeotia tellus, §6.800et septemgemini turbant trepida ostia Nili.
彼の到来を前にして、すでに今からカスピ海の王国も、神々の神託に怯え、マエオーティアの土地も、そして七重に分かれたナイルの川口も、恐れて乱れている。
§6.801Nec vero Alcides tantum telluris obivit, §6.802fixerit aeripedem cervam licet, aut Erymanthi §6.803pacarit nemora, et Lernam tremefecerit arcu;
アルケイデースでさえも、これほど多くの地を巡りはしなかった、青銅の足を持つ牝鹿を射止めたとはいえ、あるいはエリュマントスの森を平定し、その弓でレルナを震え上がらせたとはいえ。
§6.804nec, qui pampineis victor iuga flectit habenis, §6.805Liber, agens celso Nysae de vertice tigres.
また、ブドウの葉のついた手綱で軛を操る勝者、ニーサの高い山頂から虎を駆り立てるリーベルでさえも。
§6.806Et dubitamus adhuc virtute extendere vires, §6.807aut metus Ausonia prohibet consistere terra?
それでも、我々はまだ勇気によって力を広げることを躊躇うのか、あるいは恐れが、アウソニアの地に留まることを阻むのか?
§6.808Quis procul ille autem ramis insignis olivae §6.809sacra ferens? Nosco crines incanaque menta §6.810regis Romani, primus qui legibus urbem §6.811fundabit, Curibus parvis et paupere terra §6.812missus in imperium magnum.
ところで、あそこにオリーブの枝を飾り、聖なる品々を運んでいる者は誰か? 私はあの髪と白髪のあごひげを見知っている、ローマの王のものだ。 彼は法によって都を最初に基礎づけるだろう。 小さなクレースと貧しい土地から、偉大な支配へと送り出される。
Cui deinde subibit, §6.813otia qui rumpet patriae residesque movebit §6.814Tullus in arma viros et iam desueta triumphis §6.815agmina.
彼の後に続くのは、祖国の平和を破り、惰眠を貪る男たちを武器へと駆り立て、もはや凱旋式に不慣れになった軍勢を動かすトゥッルスだ。
Quem iuxta sequitur iactantior Ancus, §6.816nunc quoque iam nimium gaudens popularibus auris.
そのすぐ隣には、より尊大なアンクスが従っている、今ですら民衆の歓呼をあまりにも喜びすぎている。
§6.817Vis et Tarquinios reges, animamque superbam §6.818ultoris Bruti, fascesque videre receptos?
タルクィニウス家の王たち、そして復讐者ブルートゥスの誇り高き魂と、取り戻されたファスケスも見たいか?
§6.819Consulis imperium hic primus saevasque secures §6.820accipiet, natosque pater nova bella moventes §6.821ad poenam pulchra pro libertate vocabit.
彼が最初に、コンスルの権力と苛烈な斧を受け取り、父でありながら、新たな反乱を企てる息子たちを、麗しき自由のために、処刑へと呼び出すだろう。
§6.822Infelix, utcumque ferent ea facta minores, §6.823vincet amor patriae laudumque immensa cupido.
不運な男よ、後世の者たちがこの行為をどのように語り継ごうとも、祖国への愛と、名誉への計り知れない渇望が打ち勝つのだ。
§6.824Quin Decios Drusosque procul saevumque securi §6.825aspice Torquatum et referentem signa Camillum.
さらに、デキウス家やドゥルスス家、そして斧において容赦なきトルクァートゥス、そして取り戻すカミッルスを遠くに見なさい。
§6.826Illae autem, paribus quas fulgere cernis in armis,
ところで、同じ武具を身につけて輝いているのが見える、あそこの魂たちは――

語釈・文法注

  1. 6.770regnandam — 他動詞として用いられた regno の動形容詞(女性単数対格)であり、Albam に係り「支配されるべきアルバ」を意味する。通常は自動詞として使われる同動詞が、ここでは「〜を支配する」という意味で他動詞的に扱われている特殊な例である。
  2. 6.779Viden — videsne の短縮形。ut(どのように〜か)に導かれる間接疑問節の中で、古典期の散文で一般的な接続法ではなく、直説法現在 stant(および signat)が用いられている。これは初期の口語的特徴、あるいは韻律上の必要から直説法が保持された詩的語法である。
  3. 6.793regnata — 本来自動詞である regno の受動完了分詞で、「支配された」という意味の他動詞的用法。これに続く Saturno は、受動表現において行為者を示す与格(行為者の与格)である。
  4. 6.802fixerit ... licet — 非人称動詞 licet が接続法完了(fixerit, pacarit, tremefecerit)を伴い、「たとえ〜したとしても」という譲歩の副詞節を形成している。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §6.751-6.826. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.751-6.826

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。