§5.398exsultat fidens, si nunc foret illa iuventas, §5.399haud equidem pretio inductus pulchroque iuvenco
(あの無礼な男が)信頼して誇り喜んでいる、あの若さがもし今私にあったなら、私は決して、賞品や美しい若い雄牛に引かれてやってきたのではない。
§5.400venissem, nec dona moror.
私は贈り物を気にも留めていないのだ。
Sic deinde locutus §5.401in medium geminos immani pondere caestus
」このように語った後、彼は途方もない重さの二つの拳闘用皮紐を中央へと投げ入れた。
§5.402proiecit, quibus acer Eryx in proelia suetus §5.403ferre manum, duroque intendere brachia tergo.
それらを用いて、激しいエリュクスは戦いにおいて拳を交えること、そして硬い革で両腕を包むことに慣れていた。
§5.404Obstipuere animi: tantorum ingentia septem
人々は驚愕した。
§5.405terga boum plumbo insuto ferroque rigebant.
これほど巨大な七枚の雄牛の皮が、縫い込まれた鉛と鉄で硬直していたからである。
§5.406Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat;
誰よりもまずダレース自身が驚愕し、はるか遠くへ退いて拒む。
§5.407magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa §5.408huc illuc vinclorum immensa volumina versat.
気高いアンキーセースの息子は、その重さと、革紐自体の計り知れない折り重なりをあちこちへとひっくり返して調べる。
§5.409Tum senior talis referebat pectore voces:
そのとき、長老は胸からこのような言葉を発した。
§5.410Quid, si quis caestus ipsius et Herculis arma §5.411vidisset, tristemque hoc ipso in litore pugnam?
「もし、誰かがエリュクス自身のカエストゥスとヘルクレスの武器、そしてまさにこの浜辺での悲惨な戦いを見たとしたら、どう思うだろうか。
§5.412Haec germanus Eryx quondam tuus arma gerebat;
お前の義兄弟エリュクスは、かつてこれらの武器を身につけていた。
— §5.413sanguine cernis adhuc sparsoque infecta cerebro;
見よ、今なお血と飛び散った脳漿で汚れているのを。
— §5.414his magnum Alciden contra stetit;
これらを用いて、彼は偉大なアルケイデースに立ち向かった。
his ego suetus, §5.415dum melior vires sanguis dabat, aemula necdum §5.416temporibus geminis canebat sparsa senectus.
これらを用いることに私も慣れていたのだ、より良い血が私に力を与えていた頃、また、嫉妬深い老いが両のこめかみにまばらに白髪を降らせていなかった頃には。
§5.417Sed si nostra Dares haec Troius arma recusat, §5.418idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes, §5.419aequemus pugnas.
しかし、もしトロイアのダレースが我々のこれらの武器を拒み、そのことが敬虔なアエネーアースの心に決まっており、保証人アケステースも認めるのであれば、戦いの条件を等しくしよう。
Erycis tibi terga remitto;
お前のためにエリュクスの牛皮は諦めよう。
§5.420solve metus;
恐怖を解くがよい。
et tu Troianos exue caestus.
そしてお前も、トロイアのカエストゥスを脱ぐがよい。
§5.421Haec fatus, duplicem ex umeris reiecit amictum §5.422et magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque §5.423exuit, atque ingens media consistit harena.
」こう語ると、彼は肩から二重の外套を脱ぎ捨て、手足の巨大な関節、大きな骨と腕を露わにし、巨大な姿で砂原の中央に立った。
§5.424Tum satus Anchisa caestus pater extulit aequos, §5.425et paribus palmas amborum innexuit armis.
そのとき、アンキーセースの息子である父は、等しいカエストゥスを取り出し、両者の手を同じ武器で縛り合わせた。
§5.426Constitit in digitos extemplo arrectus uterque, §5.427brachiaque ad superas interritus extulit auras.
直ちに両者はつま先立ちになり、恐れることなく両腕を上の空へと突き上げた。
§5.428Abduxere retro longe capita ardua ab ictu, §5.429immiscentque manus manibus, pugnamque lacessunt.
彼らは打撃を避けて高い頭を後ろへとはるか遠くに引き、手と手を交え、戦いを挑む。
§5.430Ille pedum melior motu, fretusque iuventa;
一方は足の動きに勝り、若さに頼っている。
§5.431hic membris et mole valens, sed tarda trementi §5.432genua labant, vastos quatit aeger anhelitus artus.
他方は手足と体躯の重厚さに勝るが、震えるその膝は遅くよろめき、苦しげな息遣いがその巨大な手足を揺さぶる。
§5.433Multa viri nequiquam inter se volnera iactant, §5.434multa cavo lateri ingeminant, et pectore vastos
男たちは互いに多くの打撃をむなしく浴びせ合い、脇腹の窪みに何度も打ち込み、胸からは巨大な響きを発する。
§5.435dant sonitus, erratque auris et tempora circum §5.436crebra manus, duro crepitant sub volnere malae.
耳やこめかみの周りを、絶え間ない拳がさまよい、硬い打撃の下で顎が鳴り響く。
§5.437Stat gravis Entellus nisuque immotus eodem, §5.438corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit.
重厚なエンテッルスは、同じ踏ん張りで微動だにせず立ち、ただ体をかわすことと、油断のない目だけで打撃を避ける。
§5.439Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem, §5.440aut montana sedet circum castella sub armis, §5.441nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat §5.442arte locum, et variis adsultibus inritus urguet.
他方は、まるで土塁を築いて高い都市を攻撃する者のように、あるいは山城を武装して包囲する者のように、今はこちら、今はあちらの攻め口を、そしてあらゆる場所を技術をもって探り、様々な襲撃をしかけては、むなしく攻めたてる。
§5.443Ostendit dextram insurgens Entellus, et alte
エンテッルスは立ち上がりながら右拳を示し、高く上げた。
§5.444extulit: ille ictum venientem a vertice velox §5.445praevidit, celerique elapsus corpore cessit.
ダレースは脳天から振り下ろされる打撃を素早く予見し、素早い身のこなしで滑り出てかわした。
§5.446Entellus vires in ventum effudit, et ultro §5.447ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto
エンテッルスは風の中に力を空しく放出し、それだけでなく、彼自身重厚であったが、その巨大な自重によって重々しく地面に倒れ込んだ。
§5.448concidit, ut quondam cava concidit aut Erymantho, §5.449aut Ida in magna, radicibus eruta pinus.
あたかも、かつて中が空洞になった松の木が、エリュマントス山か、あるいは偉大なイダ山で、根こそぎ引き抜かれて倒れたように。
§5.450Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes;
トロイア人とシチリアの若者たちが、熱狂して一斉に立ち上がる。
§5.451it clamor caelo, primusque accurrit Acestes, §5.452aequaevumque ab humo miserans attollit amicum.
叫び声が天へと昇り、アケステースが誰よりも早く駆け寄り、同い年の友を憐れんで地面から抱き起こす。
しかし、この英雄は転倒によって遅れることも怯えることもなく、より激しく戦いへと戻り、怒りによって力を呼び覚ます。
§5.455Tum pudor incendit vires et conscia virtus, §5.456praecipitemque Daren ardens agit aequore toto, §5.457nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra;
そのとき、羞恥心と自覚された勇気が彼の力を燃え立たせ、彼は燃え上がりながら、逃げ惑うダレースを砂原全体にわたって追い回し、ある時は右拳で、またある時は左拳で、打撃を浴びせかける。
§5.458nec mora, nec requies: quam multa grandine nimbi
遅れることも、休息することもない。
§5.459culminibus crepitant, sic densis ictibus heros §5.460creber utraque manu pulsat versatque Dareta.
あたかも激しい雹を伴う嵐が、屋根の上で音を立てて降り注ぐように、それほど密な打撃で、この英雄は絶え間なく両手でダレースを叩き、振り回す。
§5.461Tum pater Aeneas procedere longius iras §5.462et saevire animis Entellum haud passus acerbis; §5.463sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta §5.464eripuit mulcens dictis, ac talia fatur:
そのとき、父アエネーアースは、怒りがこれ以上進むこと、そしてエンテッルスが険しい怒りをもって猛り狂うことを許さず、戦いに終止符を打ち、疲れ果てたダレースを言葉でなだめながら救い出し、このように語りかけた。
§5.465Infelix, quae tanta animum dementia cepit?
「不運な者よ、これほど大きな狂気がどうしてお前の心を捉えたのか。
§5.466Non vires alias conversaque numina sentis?
お前は、力が別様になり、神々の意志が翻ったことを感じないのか。
§5.467Cede deo.
神に従うがよい。
Dixitque et proelia voce diremit.
」彼はこう言い、言葉によって戦いを終わらせた。
§5.468Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem, §5.469iactantemque utroque caput, crassumque cruorem §5.470ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes, §5.471ducunt ad naves;
一方、ダレースを、忠実な仲間たちが、痛む膝を引きずり、首をあちこちにうなだれ、口からどろりとした血と、血にまみれた歯を吐き出しながら、船へと連れて行く。
galeamque ensemque vocati §5.472accipiunt; palmam Entello taurumque relinquunt.
そして彼らは呼ばれて兜と剣を受け取り、勝者の位と雄牛をエンテッルスのために残す。
§5.473Hic victor, superans animis tauroque superbus:
ここで、勝者は、意気揚々と勝ち誇り、雄牛を誇りとして言った。
§5.474Nate dea, vosque haec
inquit
cognoscite, Teucri,
「女神の息子よ、そしてトロイア人たちよ、これらのことを知るがよい。 」