Humanitext Reader

ウェルギリウス · アエネイス §2.405-2.486

誤認による混戦とプリアモス宮殿の防衛

16 / 127 箇所 · ラテン語

要旨

カッサンドラーの連行に激怒したコロイボスらとギリシア軍の間で、敵の武具をまとった誤解から悲惨な戦闘が生じ、仲間が次々と倒れます。アエネアースたちはプリアモスの宮殿に赴き、激しい防衛戦に加わりますが、ピュロスを筆頭とするギリシア軍は宮殿の門を突破し内部に乱入します。

§2.405ad caelum tendens ardentia lumina frustra,—
空に向けて、燃えるような目をむなしく向けながら。
§2.406lumina, nam teneras arcebant vincula palmas.
―― 目を、というのも、鎖が彼女の柔らかな掌を縛っていたからである。
§2.407Non tulit hanc speciem furiata mente Coroebus, §2.408et sese medium iniecit periturus in agmen.
コロイボスはこの光景に狂わんばかりの心で耐えかね、死を覚悟して敵の陣列の只中へと身を投じた。
§2.409Consequimur cuncti et densis incurrimus armis.
私たちは全員で彼に続き、密集した武具で突撃する。
§2.410Hic primum ex alto delubri culmine telis §2.411nostrorum obruimur, oriturque miserrima caedes
ここでまず、神殿の高い頂から、味方の放つ武器によって私たちは圧倒される。
§2.412armorum facie et Graiarum errore iubarum.
そして、私たちの武具の外見と、ギリシア風の兜の房飾りの誤解から、最も悲惨な虐殺が始まる。
§2.413Tum Danai gemitu atque ereptae virginis ira §2.414undique collecti invadunt, acerrimus Aiax,
そのときギリシア人たちは、乙女を奪い返されたことへの呻きと怒りから、四方から集まって襲いかかる。
§2.415et gemini Atridae, Dolopumque exercitus omnis;
最も猛烈なアイアース、そして双子のアトレウスの子ら、さらにドロプス人の全軍勢が。
§2.416adversi rupto ceu quondam turbine venti §2.417confligunt, Zephyrusque Notusque et laetus Eois §2.418Eurus equis;
それはまるで、旋風が巻き起こったときに、対立する風、すなわち西風、南風、そして東の馬に喜ぶ東風が激突するかのようである。
stridunt silvae, saevitque tridenti §2.419spumeus atque imo Nereus ciet aequora fundo.
森はうなりを上げ、泡立つネーレウスは三叉の鉾を手にして荒れ狂い、海の底から波を呼び起こす。
§2.420Illi etiam, si quos obscura nocte per umbram §2.421fudimus insidiis totaque agitavimus urbe,
あの暗い夜の影の中で、私たちが計略によって打ち負かし、都中を追い回した者たちまでもが現れる。
§2.422apparent; primi clipeos mentitaque tela §2.423adgnoscunt, atque ora sono discordia signant.
彼らが真っ先に、私たちの盾と欺きの武器を見破り、声の響きが異なっていることに気づく。
§2.424Ilicet obruimur numero;
たちまち私たちは多勢に圧倒される。
primusque Coroebus §2.425Penelei dextra divae armipotentis ad aram §2.426procumbit;
真っ先にコロイボスが、武勇に優れた女神の祭壇のそばでペーネレウスの右腕によって倒れる。
cadit et Rhipeus, iustissimus unus
リペウスも倒れる。
§2.427qui fuit in Teucris et servantissimus aequi: §2.428dis aliter visum;
彼はテウクリ人の中で誰よりも正しく、正義を最も尊ぶ者であったが―― 神々には別の考えがあった。
pereunt Hypanisque Dymasque §2.429confixi a sociis;
ヒュパニスとディマースも、味方の手で貫かれて命を落とす。
nec te tua plurima, Panthu, §2.430labentem pietas nec Apollinis infula texit.
パントゥースよ、お前が倒れるとき、お前のあまたの敬虔さも、アポローンの額帯もお前を守ることはなかった。
§2.431Iliaci cineres et flamma extrema meorum, §2.432testor, in occasu vestro nec tela nec ullas §2.433vitavisse vices Danaum, et, si fata fuissent §2.434ut caderem, meruisse manu.
イリウムの遺灰よ、そして我が人々の最後の炎よ、私は誓う。 あなた方の滅亡の際、私はギリシア人の武器もいかなる危険も避けなかったことを。 そして、もし私が倒れることが運命であったなら、私はその手を尽くして死に値する戦いをしたことを。
Divellimur inde,
そこから私たちは引き離される。
§2.435Iphitus et Pelias mecum, quorum Iphitus aevo
イーピトゥスとペリアースが私と共にいた。
§2.436iam gravior, Pelias et volnere tardus Ulixi;
彼らのうちイーピトゥスはすでに高齢で重く、ペリアースはウリクセースによる傷のために足が遅かった。
§2.437protinus ad sedes Priami clamore vocati.
叫び声に呼ばれて、ただちにプリアモスの宮殿へと向かう。
§2.438Hic vero ingentem pugnam, ceu cetera nusquam
ここで本当に、巨大な戦闘を目にする。
§2.439bella forent, nulli tota morerentur in urbe.
まるで他にはどこにも戦争が存在せず、都の全体で誰も死んでいないかのような。
§2.440Sic Martem indomitum, Danaosque ad tecta ruentis §2.441cernimus, obsessumque acta testudine limen.
そのようにして、私たちは荒れ狂う戦いを、宮殿へと突進するギリシア人たちを、そして亀甲陣を組んで包囲された門口を目にする。
§2.442Haerent parietibus scalae, postisque sub ipsos
梯子が壁にかけられ、彼らは門のすぐそばの段に足を踏ん張って登ろうとする。
§2.443nituntur gradibus, clipeosque ad tela sinistris §2.444protecti obiciunt, prensant fastigia dextris.
武器に対して左手で盾を掲げて身を守り、右手で屋根の端を掴み取ろうとする。
§2.445Dardanidae contra turris ac tota domorum §2.446culmina convellunt;
これに対してダルダニア人たちは、塔や家々の屋根の全体を壊して引き剥がす。
his se, quando ultima cernunt, §2.447extrema iam in morte parant defendere telis;
最後が見えている今、彼らはまさに最期の死に直面しながら、これらのものを武器として身を護ろうとする。
§2.448auratasque trabes, veterum decora alta parentum, §2.449devolvunt;
そして、かつての先祖たちの高貴な装飾である、金箔を施した梁を転がり落とす。
alii strictis mucronibus imas §2.450obsedere fores; has servant agmine denso.
他の者たちは抜いた剣を手にして、下の扉を塞ぎ、密集した隊列でこれを守っている。
§2.451Instaurati animi, regis succurrere tectis,
心が奮い立った。
§2.452auxilioque levare viros, vimque addere victis.
王の宮殿を救援し、戦う男たちを援助で助け、圧倒されている者たちに力を与えようと。
§2.453Limen erat caecaeque fores et pervius usus §2.454tectorum inter se Priami, postesque relicti
そこには一本の入り口、すなわち秘密の扉があり、プリアモスの宮殿の棟々の間を行き来できる通路、そして背後に捨て置かれた門があった。
§2.455a tergo, infelix qua se, dum regna manebant, §2.456saepius Andromache ferre incomitata solebat §2.457ad soceros, et avo puerum Astyanacta trahebat.
かつて王国が存続していた頃、不運なアンドロマケーが供も連れずに、義父母のもとへと好んで頻繁に通い、祖父のもとへ幼い息子アスティアナクスを連れて行った場所である。
§2.458Evado ad summi fastigia culminis, unde
私は屋根の最も高い頂きへと登る。
§2.459tela manu miseri iactabant inrita Teucri.
そこからは哀れなテウクリ人たちが、むなしい武器を手で投げつけていた。
§2.460Turrim in praecipiti stantem summisque sub astra
崖っぷちに立ち、高い屋根から星々へとそびえ立つ塔があった。
§2.461eductam tectis, unde omnis Troia videri §2.462et Danaum solitae naves et Achaia castra,
そこからはトロイアの全土、そして見慣れたギリシアの船やアカイアの陣営が見渡せた。
§2.463adgressi ferro circum, qua summa labantis §2.464iuncturas tabulata dabant, convellimus altis §2.465sedibus, impulimusque;
私たちはこの塔を、鉄で周囲を攻め立て、最上階の床が緩んだ接合部を提供している場所で、高い土台から剥ぎ取り、そして押し出した。
ea lapsa repente ruinam §2.466cum sonitu trahit et Danaum super agmina late
それは突然崩れ落ちて、轟音とともに崩壊を伴いながら、ギリシア人の軍勢の上に広く落下した。
§2.467incidit: ast alii subeunt, nec saxa, nec ullum §2.468telorum interea cessat genus.
しかし他の者たちが進み寄り、その間も、石も、いかなる種類の武器も絶えることはない。
§2.469Vestibulum ante ipsum primoque in limine Pyrrhus
前庭のまさに前、最初の門口で、ピュロスが誇らしげに跳ね回っている。
§2.470exsultat, telis et luce coruscus aëna;
武器と青銅の光で輝きながら。
§2.471qualis ubi in lucem coluber mala gramina pastus §2.472frigida sub terra tumidum quem bruma tegebat, §2.473nunc, positis novus exuviis nitidusque iuventa, §2.474lubrica convolvit sublato pectore terga §2.475arduus ad solem, et linguis micat ore trisulcis.
それはまるで、毒草を食らった蛇が、冬の寒さの下で地中に膨らんで隠れていたものが、今や古い皮を脱ぎ捨てて新しくなり、若さに輝きながら、胸を持ち上げて滑らかな背をうねらせ、太陽に向かってそびえ立ち、口から三叉の舌を揺らめかせながら光の中に現れるかのようである。
§2.476Una ingens Periphas et equorum agitator Achillis, §2.477armiger Automedon, una omnis Scyria pubes §2.478succedunt tecto, et flammas ad culmina iactant.
彼と共に、巨大なペリパース、そしてアキレウスの馬の御者であり武器持ちであるアウトメドーンが、彼と共にスキューロスの全若者たちが宮殿に迫り、屋根へと炎を投げつけている。
§2.479Ipse inter primos correpta dura bipenni §2.480limina perrumpit, postisque a cardine vellit §2.481aeratos;
彼自身は、先頭に立って頑丈な両刃の斧を掴み、門を打ち破り、青銅を張った門柱を蝶番から引き剥がす。
iamque excisa trabe firma cavavit §2.482robora, et ingentem lato dedit ore fenestram.
そしてすでに梁を切り刻み、固いオーク材に穴を穿ち、広い口を開けた巨大な窓を作った。
§2.483Adparet domus intus, et atria longa patescunt;
宮殿の内部が露わになり、長い広間が広がっている。
§2.484adparent Priami et veterum penetralia regum, §2.485armatosque vident stantis in limine primo.
プリアモスと古き王たちの奥殿が露わになり、彼らは最初の門口に武装した人々が立っているのを目にする。
§2.486At domus interior gemitu miseroque tumultu
しかし、宮殿の内部は呻きと哀れな騒乱に……

語釈・文法注

  1. §2.412errore iubarum — 「ギリシアの(兜の)房飾りに対する誤認」を意味する。iubarum は客観的属格。全体として原因の奪格であり、味方のトロイア兵が、ギリシアの武具をまとった主人公たちを敵と誤解して攻撃した状況を示す。
  2. §2.428dis aliter visum — 繋ぎの動詞 est の省略(visum est)。直訳すると「神々には異なって思われた」となり、人間の正義の基準(最も義なるリペウスは生き残るべきだという期待)と神々の意思・運命が異なっていたことを示す。
  3. §2.434meruisse manu — 432行目の testor(私は誓う)に支配される対格不定詞構文(間接話法)で、主語の代名詞 me が省略されている。帰結節として「私は自分の手によって(死に)値した」ことを誓う、という意味になる。
  4. §2.464qua summa labantis / iuncturas tabulata dabant — 関係副詞 qua に導かれる節。summa tabulata(最上階の床板)が主語、dabant が動詞、labantis iuncturas(緩んだ接合部、labantis は labantes の古風な対格複数形)が直接目的語である。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, アエネイス §2.405-2.486. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.405-2.486

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。