Humanitext Reader

ウェルギリウス · 牧歌 §4.1-4.63

少年の誕生と黄金時代の到来の予言

5 / 12 箇所 · ラテン語

要旨

詩人は、新たな黄金時代の到来と、その新しい時代を体現する一人の少年の誕生を予言し、ポッリオの執政官期にその栄光が花開くことを告げる。

§4.1Sicelides Musae, paulo maiora canamus!
シケリアのムーサたちよ、もう少し大いなることを歌おう。
§4.2Non omnis arbusta iuvant humilesque myricae;
誰もが低木や卑近な御柳を好むわけではない。
§4.3si canimus silvas, silvae sint consule dignae.
もし私たちが森を歌うなら、その森は執政官にふさわしいものであれ。
§4.4Ultima Cumaei venit iam carminis aetas;
クマイの神託の最後の時代が今や到来した。
§4.5magnus ab integro saeclorum nascitur ordo:
世紀の偉大なる秩序が新しく生まれる。
§4.6iam redit et Virgo, redeunt Saturnia regna;
今や正義の女神も戻り、サトゥルヌスの王国も戻る。
§4.7iam nova progenies caelo demittitur alto.
今や新しい子孫が、高い天から遣わされる。
§4.8Tu modo nascenti puero, quo ferrea primum §4.9desinet ac toto surget gens aurea mundo, §4.10casta fave Lucina: tuus iam regnat Apollo.
ただ、生まれ出ずる少年のために、彼によって鉄の世代が初めて終わりを告げ、全世界に黄金の民が立ち上がるであろうが、貞潔なるルキナよ、好意を示したまえ。 お前のアポロンが今や統治しているのだ。
§4.11Teque adeo decus hoc aevi te consule inibit, §4.12Pollio, et incipient magni procedere menses.
そして、まさにお前が執政官であるときに、この時代の栄光は始まるのだ、ポッリオよ、そして大いなる月々が進み始める。
§4.13te duce, si qua manent sceleris vestigia nostri, §4.14inrita perpetua solvent formidine terras.
お前が導き手であるなら、私たちの罪のいかなる痕跡が残っていようとも、それらは無効となって、世界を永続する恐怖から解放するであろう。
§4.15ille deum vitam accipiet, divisque videbit §4.16permixtos heroas, et ipse videbitur illis,
彼は神々の生を受け取り、神々と交じり合う英雄たちを見るであろうし、彼自身も神々や英雄たちに見られるであろう。
§4.17pacatumque reget patriis virtutibus orbem.
そして父なる徳によって平和をもたらされた世界を支配するであろう。
§4.18At tibi prima, puer, nullo munuscula cultu §4.19errantis hederas passim cum baccare tellus §4.20mixtaque ridenti colocasia fundet acantho.
だが少年よ、お前のために大地は耕されることなく、最初のささやかな贈りものとして、四方に這う蔦を、バッカリスとともに、そして微笑むアカンサスと交じり合うコロカシアを湧き出させるであろう。
§4.21Ipsae lacte domum referent distenta capellae §4.22ubera, nec magnos metuent armenta leones;
雌山羊たちは、乳で張った乳房を自ら家へと持ち帰り、家畜の群れは巨大な獅子を恐れることはない。
§4.23ipsa tibi blandos fundent cunabula flores,
お前の揺りかご自身が、お前のために心地よい花々を咲かせるであろう。
§4.24occidet et serpens, et fallax herba veneni
蛇は死に絶え、欺きの毒草も死に絶えるであろう。
§4.25occidet, Assyrium volgo nascetur amomum.
アッシリアの香油が至る所に生い茂るであろう。
§4.26at simul heroum laudes et facta parentis §4.27iam legere et quae sit poteris cognoscere virtus, §4.28molli paulatim flavescet campus arista, §4.29incultisque rubens pendebit sentibus uva, §4.30et durae quercus sudabunt roscida mella §4.31Pauca tamen suberunt priscae vestigia fraudis,
だが、お前が英雄たちの賛歌と、父の偉業を今や読み、徳とは何であるかを知ることができるようになるやいなや、平野は豊かな穂で次第に黄金色に色づき、手入れのされていない茨の茂みには、赤らむ葡萄が実って垂れ下がり、そして固い樫の木は露のような蜂蜜を滴らせるであろう。しかしながら、かつての欺きの、わずかな痕跡が残るであろう。
§4.32quae temptare Thetim ratibus, quae cingere muris §4.33oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos:
それらが、船でテティスを試みるよう、また壁で町々を取り囲むよう、大地に畝を刻み込むよう命じるであろう。
§4.34alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo §4.35delectos Heroas;
そのときには第二のティピスが現れ、選ばれた英雄たちを乗せて運ぶ第二のアルゴー船が現れるであろう。
erunt etiam altera bella, §4.36atque iterum ad Troiam magnus mittetur Achilles.
第二の戦争もまた起こり、再びトロイアへと、偉大なるアキレウスが送られるであろう。
§4.37Hinc, ubi iam firmata virum te fecerit aetas, §4.38cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus
その後、熟した年齢が今や大人にお前を育てたときには、旅人自らが海から退き、松材の船が商品を交易することはないであろう。
§4.39mutabit merces: omnis feret omnia tellus:
すべての土地が、あらゆるものを産み出すのだ。
§4.40non rastros patietur humus, non vinea falcem;
土は鋤に耐える必要がなく、葡萄園は鎌を必要としない。
§4.41robustus quoque iam tauris iuga solvet arator;
逞しい耕作者もまた、今や雄牛たちから軛を解くであろう。
§4.42nec varios discet mentiri lana colores:
羊毛が様々な色を偽ることを学ぶこともない。
§4.43ipse sed in pratis aries iam suave rubenti §4.44murice, iam croceo mutabit vellera luto;
そうではなく、牧草地で雄羊自身が、ある時は甘く赤らむ貝紫で、ある時はサフラン色の草で、その毛並みを染め変えるであろう。
§4.45sponte sua sandyx pascentis vestiet agnos.
草を食む子羊たちを、茜色が自ずから覆うであろう。
§4.46Talia saecla, suis dixerunt, currite, fusis §4.47concordes stabili fatorum numine Parcae.
「そのような時代よ、駆けよ」と、自らの紡錘に向かって言った、運命の不変の意志において一致するパルカたちが。
§4.48Adgredere o magnos—aderit iam tempus—honores, §4.49cara deum suboles, magnum Iovis incrementum!
おお、大いなる名誉に就くがよい――今や時は至るであろう―― 神々の愛すべき末裔よ、ユピテルの大いなる落とし子よ!
§4.50Aspice convexo nutantem pondere mundum, §4.51terrasque tractusque maris caelumque profundum!
湾曲した重みをもって揺らぐ宇宙を見よ、大地を、海の広がりを、そして深い天を!
§4.52Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo!
見よ、すべてのものが来たるべき時代をいかに喜んでいるかを!
§4.53O mihi tam longae maneat pars ultima vitae, §4.54spiritus et quantum sat erit tua dicere facta!
おお、私にこれほど長い生涯の最後の部分が残らんことを、そして、お前の偉業を歌うに十分な息が残らんことを!
§4.55Non me carminibus vincet nec Thracius Orpheus, §4.56nec Linus, huic mater quamvis atque huic pater adsit,
歌において、トラキアのオルペウスも私に勝つことはないであろう、リヌスも、たとえ前者には母が、後者には父が味方しようとも。
§4.57Orphei Calliopea, Lino formosus Apollo,
オルペウスにはカリオペが、リヌスには美わしきアポロンが。
§4.58Pan etiam, Arcadia mecum si iudice certet, §4.59Pan etiam Arcadia dicat se iudice victum.
パン神でさえ、アルカディアが審判となって私と競うなら、パン神でさえ、アルカディアが審判であっても自分は敗れたと言うであろう。
§4.60Incipe, parve puer, risu cognoscere matrem,
始めよ、幼き少年よ、微笑みをもって母を見分けることを。
§4.61matri longa decem tulerunt fastidia menses.
十の月々が母に長い苦しみをもたらしたのだから。
§4.62Incipe, parve puer, cui non risere parentes,
始めよ、幼き少年よ。
§4.63nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est.
親たちが微笑みかけなかった者は、神も彼を食卓に、女神も彼を閨にふさわしいとは見なさなかったのだ。

語釈・文法注

  1. §4.3sint — 接続法現在形。文脈上、願望または指示(「〜であるように」、「〜であれ」)を表す。
  2. §4.8nascenti puero... fave — 自動詞 faveo(好意を示す)は与格支配であり、nascenti puero(生まれ出ずる少年に)はその与格目的語。主節の動詞は §4.10 の fave。
  3. §4.11te consule — 代名詞 te と名詞 consule による絶対的奪格構文(「お前が執政官であるときに」)。
  4. §4.27quae sit... virtus — 接続法現在 sit を含む間接疑問節で、不定詞 cognoscere の目的語。
  5. §4.46Talia saecla... currite — Talia saecla(このような時代よ)は currite(駆けよ)に対する呼びかけ(呼格)。中性名詞 saeculum の複数主格と同形。
  6. §4.62cui non risere parentes — cui は関係代名詞与格で、先行詞は §4.63 の hunc。自動詞 rideo(微笑みかける)は、好意の対象を表記するために与格を支配する。

この箇所を引用する

ウェルギリウス, 牧歌 §4.1-4.63. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi001.humanitext-lat2:4.1-4.63

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。